Wystarczy jedna impreza? Takie picie może uszkadzać jelito

Najnowsze badanie naukowców związanych z Harvard Medical School oraz Beth Israel Deaconess Medical Center (BIDMC) wskazuje, że nawet krótki epizod intensywnego picia alkoholu może osłabić wyściółkę jelita cienkiego i zwiększyć jego przepuszczalność. W praktyce oznacza to większe ryzyko przenikania do krwiobiegu bakterii lub ich toksyn, co bywa określane jako "nieszczelne jelito" (ang. leaky gut).

Autorzy pracy przyjrzeli się temu, co dzieje się w przewodzie pokarmowym po tzw. binge drinkingu. Badacze definiowali ten wzorzec jako wypicie w krótkim czasie około czterech drinków przez kobietę lub pięciu przez mężczyznę w ciągu mniej więcej dwóch godzin. To scenariusz znany z imprez, spotkań towarzyskich czy weekendowych wyjść, czyli sytuacji, które często nie są postrzegane jako "problem alkoholowy". A jednak, jak sugerują wyniki, nawet pojedynczy epizod może osłabić kluczową funkcję jelit: ochronę organizmu przed tym, co powinno pozostać w świetle przewodu pokarmowego.

Zespół naukowców, kierowany przez Scotta Minchenberga, sprawdzał wpływ krótkich, wysokich dawek alkoholu na różne odcinki jelit. Z ich obserwacji wynika, że w odpowiedzi na intensywne picie do wyściółki jelita trafiają komórki układu odpornościowego, które zwykle działają w trybie "alarmowym" podczas infekcji. Chodzi o neutrofile – rodzaj białych krwinek, które potrafią bardzo szybko przemieszczać się do miejsc zagrożenia i zwalczać drobnoustroje.

Kluczowe w badaniu okazało się jednak to, jak neutrofile mogą wpływać na samą barierę jelitową. W pewnych warunkach komórki te uwalniają struktury przypominające pajęczynę, określane jako NET (neutrophil extracellular traps). Ich biologiczny sens jest prosty: mają wyłapywać i unieruchamiać patogeny. Problem w tym, że taka "sieć" może jednocześnie uszkadzać tkanki gospodarza. Według autorów pracy NET-y bezpośrednio naruszają górny odcinek jelita cienkiego i osłabiają jego szczelność. To mechanizm, który może tłumaczyć, dlaczego po binge drinkingu rośnie ryzyko przeciekania bakteryjnych produktów do krwiobiegu.

Co ważne, badacze sprawdzili, czy da się ten proces zatrzymać. W eksperymencie zastosowali enzym, który rozkłada NET-y. Efekt był wyraźny: w jelicie obserwowano mniej komórek odpornościowych, a do krwi przedostawało się mniej bakteryjnych produktów. Innymi słowy, rozbicie NET-ów ograniczało uszkodzenia bariery jelitowej. To nie jest jeszcze gotowa recepta na "tabletki po imprezie", ale wskazówka, że mechanizm da się modulować, a być może w przyszłości – lepiej kontrolować stan zapalny wywołany alkoholem.

Wyniki mają znaczenie także dlatego, że jelita są ściśle powiązane z wątrobą. Kiedy przez osłabioną barierę jelitową przenikają toksyny bakteryjne, trafiają one do krążenia wrotnego i mogą obciążać wątrobę, nasilając proces zapalny.

– Wiemy, że nadmierne picie może zaburzać pracę jelit i narażać wątrobę na szkodliwe produkty bakteryjne, ale zaskakująco niewiele było wiadomo o tym, jak górny odcinek jelita reaguje na najwcześniejszych etapach. Nasze badanie pokazuje, że nawet krótkie epizody upijania się mogą wywoływać stan zapalny i osłabiać barierę jelitową, co wskazuje na potencjalny wczesny krok w rozwoju uszkodzeń jelit i wątroby związanych z alkoholem – podkreśla Gyongyi Szabo, autorka korespondencyjna.

Przekaz z tej pracy nie sprowadza się do moralizowania. Raczej do urealnienia ryzyka: jednorazowy "mocniejszy" wieczór nie zawsze kończy się na kacu. Organizm może reagować na poziomie mikroskopowym – naruszeniem bariery jelitowej i aktywacją mechanizmów odpornościowych, które w innych warunkach mają chronić przed infekcją. Jeśli te procesy powtarzają się regularnie, stan zapalny może stać się przewlekły, a konsekwencje dotyczyć nie tylko jelit, ale też wątroby i całego metabolizmu.

Źródło: news.harvard.edu