Ryzyko nowotworów a wybór diety. Co pokazało badanie?

Najnowsza analiza opublikowana na łamach "Nature" sugeruje, że sposób odżywiania może wiązać się ze zróżnicowanym ryzykiem wybranych nowotworów, ale autorzy podkreślają, że takie wnioski trzeba formułować ostrożnie.

Czy mięso z kurczaka jest zdrowe? Dieta a ryzyko nowotworów
Źródło zdjęć: © Adobe Stock
Angelika Grabowska

Zespół badaczy z University of Oxford i amerykańskiego National Cancer Institute przeanalizował dane z dziewięciu długofalowych badań prospektywnych, obejmujących łącznie ok. 1,8 mln osób z kilku krajów. Uczestników obserwowano średnio przez 16 lat, rejestrując zachorowania na liczne typy nowotworów.

Kto został uwzględniony w analizie?

Porównano grupy różniące się dietą: osoby jedzące mięso (czerwone i/lub przetworzone), osoby jedzące wyłącznie drób, peskatarian (ryby bez mięsa innych zwierząt), wegetarian oraz wegan. W analizach uwzględniono wiele czynników mogących wpływać na ryzyko raka, m.in. palenie, alkohol, aktywność fizyczną, BMI, cukrzycę oraz – u kobiet – elementy historii hormonalnej i rozrodczej.

Na jakie nowotwory byli narażeni bardziej, a na jakie mniej?

Wyniki pokazały kilka zależności. Osoby jedzące tylko drób miały nieco niższe ryzyko raka prostaty w porównaniu z osobami jedzącymi mięso czerwone. Peskatarianie wykazywali niższe ryzyko m.in. raka jelita grubego, piersi i nerki. U wegetarian odnotowano niższe ryzyko kilku nowotworów (np. trzustki, prostaty, nerki czy szpiczaka), ale jednocześnie wyższe o 93 proc. ryzyko raka płaskonabłonkowego przełyku. Z kolei u wegan pojawił się sygnał wyższego ryzyka raka jelita grubego – jednak badacze zaznaczyli, że w tej grupie liczba przypadków była mała, więc rezultat wymaga ostrożnej interpretacji.

Alkohol, błonnik i produkty pełnoziarniste – dlaczego to ważne?

Według IARC oraz organizacji WCRF i AICR ryzyko raka jelita grubego rośnie wraz ze spożyciem mięsa przetworzonego, a prawdopodobnie także czerwonego nieprzetworzonego. Jednocześnie w analizowanych badaniach weganie deklarowali najmniejsze spożycie alkoholu (czynnika zwiększającego ryzyko tego nowotworu) oraz najwyższe spożycie błonnika i produktów pełnoziarnistych, które zwykle łączy się z działaniem ochronnym. To sprawia, że zaobserwowany u nich sygnał wyższego ryzyka raka jelita grubego wymaga ostrożnej interpretacji.

Autorzy pracy sugerują, że znaczenie mogą mieć inne elementy diety, np. niskie spożycie wapnia u osób unikających nabiału – a wapń bywa wskazywany jako składnik potencjalnie chroniący jelito grube. Zwracają też uwagę na ryzyko niedoborów częstsze przy dietach roślinnych (m.in. białka, witaminy B12 i D, a także żelaza, cynku, jodu czy długołańcuchowych kwasów omega-3). Ich zdaniem to właśnie różnice w pokryciu zapotrzebowania na kluczowe składniki mogą częściowo tłumaczyć wyniki dotyczące wegetarian (wyższe ryzyko raka płaskonabłonkowego przełyku) i wegan.

Badacze podkreślają, że potrzebne są kolejne badania oraz że nie da się wyciągać prostych wniosków, bo dieta wegańska czy wegetariańska może wyglądać bardzo różnie w zależności od osoby i kraju.

Źródło: PAP

Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.

Wybrane dla Ciebie
Jedz te dwie przekąski. Lekarz wymienia zalety
Jedz te dwie przekąski. Lekarz wymienia zalety
Lek na astmę wycofany przez GIF. Preparat nie spełnia wymogów jakościowych
Lek na astmę wycofany przez GIF. Preparat nie spełnia wymogów jakościowych
Utknęli na lotniskach w strefie konfliktu. Co dzieje się z ludźmi w "stanie zawieszenia"?
Utknęli na lotniskach w strefie konfliktu. Co dzieje się z ludźmi w "stanie zawieszenia"?
Protest szpitali pod resortem zdrowia. "Idziemy po pieniądze"
Protest szpitali pod resortem zdrowia. "Idziemy po pieniądze"
Kiedyś jedzona niechętnie, dziś wzgardzona. Jak na organizm wpływa zupa mleczna?
Kiedyś jedzona niechętnie, dziś wzgardzona. Jak na organizm wpływa zupa mleczna?
49 proc. wyższe ryzyko cukrzycy. Wystarczy zmienić jeden nawyk, by przeciwdziałać
49 proc. wyższe ryzyko cukrzycy. Wystarczy zmienić jeden nawyk, by przeciwdziałać
Kleszcze już aktywne. Leśnicy apelują o ostrożność
Kleszcze już aktywne. Leśnicy apelują o ostrożność
Koniec specjalnych zasad dla uchodźców z Ukrainy. Nowe przepisy od 5 marca
Koniec specjalnych zasad dla uchodźców z Ukrainy. Nowe przepisy od 5 marca
Popularne wiosenne kwiaty. Część z nich jest trująca
Popularne wiosenne kwiaty. Część z nich jest trująca
Chorej na raka pobrano komórki, które zmieniły medycynę. Rodzina zawarła ugodę
Chorej na raka pobrano komórki, które zmieniły medycynę. Rodzina zawarła ugodę
Onkolog zdradza przepis na długowieczność. Sam ma 96 lat
Onkolog zdradza przepis na długowieczność. Sam ma 96 lat
Co dzieje się z mózgiem po infekcji? Naukowcy porównali COVID i grypę
Co dzieje się z mózgiem po infekcji? Naukowcy porównali COVID i grypę