Kawa i papieros z rana. Popularny duet oszukuje organizm, obciąża serce i żołądek

Połączenie kawy i papierosa działa błyskawicznie: przyspiesza tętno, podnosi ciśnienie tętnicze i poprawia koncentrację. Stan, który odbieramy jako przypływ sił, w rzeczywistości jest fizjologiczną reakcją stresową.

Kofeina i nikotyna stymulują układ nerwowy do nagłego wyrzutu adrenaliny oraz kortyzolu – hormonów mobilizujących ciało w sytuacjach zagrożenia. Choć realnego niebezpieczeństwa nie ma, organizm wchodzi w tryb walki lub ucieczki. Z czasem takie sztuczne pobudzanie rozregulowuje naturalny rytm czuwania, przez co poranny nawyk zamiast dodawać sił, zaczyna nasilać zmęczenie.

Wiele osób sięga rano po ten zestaw, licząc na szybkie pobudzenie perystaltyki jelit. W rzeczywistości to jedynie gwałtowny bodziec drażniący. Kofeina stymuluje wydzielanie kwasu solnego, a nikotyna osłabia napięcie dolnego zwieracza przełyku, co sprzyja cofaniu się treści żołądkowej.

Przyjmowanie obu substancji na czczo potęguje zgagę, nasila refluks i drażni błonę śluzową, z czasem prowadząc do przewlekłego stanu zapalnego. Zamiast harmonijnego trawienia pojawia się nadkwasota, pieczenie za mostkiem i zaburzenie naturalnego rytmu wypróżnień.

Kofeina podnosi ciśnienie krwi i przyspiesza rytm serca, natomiast nikotyna obkurcza naczynia krwionośne. W efekcie mięsień sercowy musi pompować krew ze znacznie większym oporem.

Chwilowe poczucie ożywienia okupione jest nagłym przeciążeniem układu krążenia. Regularne powtarzanie tego schematu z samego rana zwiększa ryzyko rozwoju nadciśnienia tętniczego oraz groźnych zaburzeń rytmu – również u młodych, pozornie zdrowych osób.

Poranna kawa i papieros rzadko występują osobno, ponieważ obie substancje silnie oddziałują na ośrodek nagrody w mózgu. Kofeina nasila neurochemiczne działanie nikotyny, a nikotyna potęguje odczuwanie pobudzenia po kofeinie.

W ten sposób rozwija się mechanizm uzależnienia krzyżowego, w którym mózg zaczyna domagać się obu bodźców naraz. Z tego powodu próba rezygnacji z samego papierosa przy jednoczesnym piciu porannej kawy tak często kończy się nawrotem do nałogu.

Przyjęcie kofeiny i nikotyny na pusty żołądek wywołuje nagłą kaskadę hormonalną w momencie, gdy organizm dopiero rozpoczyna funkcjonowanie po nocnym spoczynku. Poziom kortyzolu, który naturalnie osiąga szczyt krótko po przebudzeniu, pod wpływem kofeiny rośnie jeszcze bardziej.

Gdy dojdzie do tego skurcz naczyń krwionośnych wywołany nikotyną, układ krążenia od pierwszych minut pracuje pod wzmożonym obciążeniem. Zamiast stabilnej energii na cały dzień pojawia się szybki spadek formy, drażliwość, trudności ze skupieniem uwagi w kolejnych godzinach oraz problemy z wieczornym wyciszeniem przed snem.

Zmiana nawyków nie musi oznaczać natychmiastowej rezygnacji ze wszystkich przyzwyczajeń. Wystarczy rozdzielić ten duet w czasie i przestrzeni:

• Najpierw woda i lekki posiłek. Zanim sięgniesz po pierwszą kawę, wypij szklankę ciepłej wody i zjedz choćby niewielkie śniadanie, które osłoni błonę śluzową żołądka.
• Kawa w odpowiednim oknie czasowym. Przesuń pierwszą filiżankę na 60–90 minut po przebudzeniu, gdy naturalny poranny wyrzut kortyzolu zacznie samoistnie opadać.
• Rozbicie nawyku sięgania po tytoń. Zmień rutynę pierwszych minut po wstaniu – krótki spacer, chłodny prysznic czy poranne ćwiczenia rozciągające pomogą wyciszyć automatyczną potrzebę zapalenia papierosa.

Poranny zestaw złożony z kawy i papierosa może sprawiać wrażenie chwili wytchnienia, lecz dla układu krążenia i przewodu pokarmowego stanowi silny bodziec stresowy. Rozdzielenie obu tych substancji to najprostszy krok, by poranek przestał obciążać organizm już na starcie.

Źródła

1. NaukaJedzenia.pl