Leki na otyłość mogą leczyć też inne choroby. Obiecujące badania

W Polsce rośnie zainteresowanie lekami wspomagającymi odchudzanie. To odpowiedź na rosnącą skalę problemu nadwagi i otyłości, które dotyczą już blisko 12 mln dorosłych. W 2023 roku Polacy zakupili aż 1,7 mln opakowań tego typu preparatów, wydając na nie łącznie 93 mln zł. Choć farmakoterapia była dotąd traktowana jako ostatnia deska ratunku, dziś zyskuje nową twarz – jako narzędzie nie tylko do znormalizowania BMI i wyjścia z choroby otyłościowej, ale także do poprawy zdrowia metabolicznego i zapobiegania chorobom.

Zdaniem ekspertów, największe korzyści z terapii farmakologicznej odnoszą osoby cierpiące na otyłość połączoną z innymi chorobami, np. cukrzycą typu 2, nadciśnieniem czy bezdechem sennym. To właśnie u nich ryzyko powikłań zdrowotnych jest najwyższe.

Co więcej, jak potwierdził w rozmowie z WP abcZdrowie, diabetolog prof. Grzegorz Dzida, pozytywne skutki uboczne leków iniekcyjnych na otyłość nie wynikają bezpośrednio z samego obniżenia masy ciała.

– Na początku faktycznie myśleliśmy, że to jest pochodna redukcji masy ciała, ale wykazano, że leki te nie u wszystkich tak skutecznie ją redukują, bo zostały zaprojektowane przede wszystkim w celu leczenia cukrzycy, a więc obniżania glikemii, czego dopiero skutkiem ubocznym może być spadek masy ciała. Okazuje się jednak, że cząsteczki te działają przeciwzapalne zupełnie niezależnie od wpływu na masę ciała. One wygaszają proces zapalny w organizmie, który jest bardzo szkodliwy i m.in. przyspiesza rozwój miażdżycy czy sprzyja powikłaniom sercowo-naczyniowym – mówił lekarz.

Wśród najczęściej stosowanych leków znajdują się preparaty GLP-1, pierwotnie przeznaczone do leczenia cukrzycy typu 2. Ich działanie obejmuje m.in. opóźnianie opróżniania żołądka, co powoduje dłuższe uczucie sytości, a także wpływa na regulację poziomu glukozy we krwi. U wielu pacjentów przynoszą one znaczną utratę masy ciała, co stanowi ważny czynnik w profilaktyce i leczeniu wielu chorób cywilizacyjnych.

Zobacz też: "Produkujemy inwalidów". Choruje 4 mln Polaków, a nie umiemy jej leczyć

Co ciekawe, korzyści ze stosowania leków GLP-1 nie kończą się na redukcji masy ciała. Badania wykazały, że preparaty te mogą zmniejszać ryzyko chorób sercowo-naczyniowych, spowolnić rozwój cukrzycy typu 2 u osób ze stanem przedcukrzycowym, a także – co szczególnie zaskakujące – wpływać pozytywnie na zdrowie psychiczne i neurologiczne.

Ponadto, prowadzone są obecnie intensywne badania nad ich działaniem w kontekście demencji, choroby Alzheimera, a nawet uzależnień. Niektóre dane sugerują, że leki te mogą zmniejszać chęć spożywania alkoholu, co może otworzyć nowe możliwości terapeutyczne dla osób walczących z alkoholizmem.

Choć zdrowa dieta i aktywność fizyczna nadal stanowią podstawę w walce z otyłością, farmakologiczne wsparcie może okazać się nieocenione tam, gdzie tradycyjne metody zawodzą. Zwłaszcza osoby z dodatkowymi schorzeniami mogą liczyć na realną poprawę jakości życia. Jeśli dalsze badania potwierdzą nowe zastosowania leków odchudzających, czeka nas prawdziwa rewolucja w leczeniu nie tylko otyłości, ale i wielu innych przewlekłych dolegliwości.

Aleksandra Zaborowska, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła:

• J. Wilding, "Once-Weekly Semaglutide in Adults with Overweight or Obesity", 2021, New England Journal of Medicine.

• J. Davies, "Effect of Liraglutide on Cardiovascular Outcomes in Adults with Overweight and Obesity", 2015, New England Journal of Medicine.

• J. Nauck, "Incretin-Based Therapies for Type 2 Diabetes Mellitus: Properties, Functions, and Clinical Implications", 2016, Diabetes & Metabolism Journal.

• J. Anderson, "Obesity Management: Clinical Use of GLP-1 Receptor Agonists", 2022, Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism.

• R. Pfeffer, "GLP-1 Receptor Agonists and Risk of Dementia in Patients with Type 2 Diabetes", 2023, JAMA Neurology.

• M. Secher, "GLP-1 Receptor Agonists and Reduction in Alcohol Intake: Preclinical and Clinical Evidence", 2022, Nature Reviews Endocrinology.