Leki przeciwlękowe

Leki przeciwlękowe określa się zamiennie jako leki anksjolityczne, anksjolityki lub trankwilizatory. Ich działanie polega na redukcji uczucia lęku, niepokoju i napięcia psychicznego oraz objawów somatycznych, które towarzyszą tym stanom. Stosuje się je w leczeniu depresji i rożnych zaburzeń nerwicowych, np. nerwicy natręctw, fobii specyficznych, agorafobii, fobii społecznych. Większość ansjolityków wykazuje również działanie nasenne i uspokajające. Najbardziej znane leki przeciwlękowe to benzodiazepiny i barbiturany.

1. Rodzaje leków przeciwlękowych

Aby zredukować stres i stłumić lęk związany z codziennymi kłopotami, niezliczone rzesze ludzi na całym świecie biorą leki przeciwlękowe – barbiturany lub benzodiazepiny. Barbiturany to pochodne kwasu barbiturowego, które działają tłumiąco na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), a więc uspokajają i odprężają. Mogą być jednak niebezpieczne, jeśli są przyjmowane w zbyt dużych ilościach lub w połączeniu z alkoholem. Duże dawki barbituranów mogą powodować: utratę koordynacji ruchowej, silną senność, zlewanie się mowy, przyćmienie świadomości, a nawet halucynacje.

W odróżnieniu od barbituranów, benzodiazepiny działają poprzez zwiększenie aktywności neuroprzekaźnika o nazwie kwas aminomasłowy GABA, zmniejszając tym samym aktywność w okolicach mózgu bardziej specyficznie związanych z lękiem. Benzodiazepiny nazywa się czasami małymi trankwilizatorami. Działają one przeciwlękowo, uspokajająco, nasennie i przeciwdrgawkowo. Generalnie uważa się, że leki z grupy benzodiazepin są bezpieczniejsze niż barbiturany, ale i one mogą wywoływać zjawisko tolerancji, uzależnienie fizyczne i psychiczne od zażywanego środka.

2. Skutki uboczne leków przeciwlękowych

Wielu psychologów uważa, że leki przeciwlękowe, podobnie jak antydepresanty, są zbyt często przepisywane na problemy, którym ludzie powinni raczej stawiać czoła niż je maskować za pomocą substancji chemicznych. Niemniej jednak leki anksjolityczne mogą być pomocne w radzeniu sobie ze specyficznymi sytuacjami, takimi jak lęk przed operacją. Oto kilka ostrzeżeń, o których należy pamiętać, zażywając środki przeciwlękowe:

  • barbiturany i benzodiazepiny używane przez długi czas mogą uzależniać fizycznie i psychicznie;
  • w związku ze swoim silnym wpływem na mózg leki anksjolityczne nie powinny być przyjmowane, aby przynieść ulgę w lękach, które są częścią zwykłych stresów dnia codziennego;
  • ponieważ leki przeciwlękowe uspokajają pewne części centralnego układu nerwowego, mogą osłabiać zdolność do kierowania pojazdami i innymi urządzeniami lub do wykonywania zadań wymagających dużej mobilizacji i refleksu;
  • używane w przypadku skrajnego lęku, trankwilizatory nie powinny być przyjmowane przez okres dłuższy niż kilka dni. Jeśli stosuje się je dłużej, to lekarz powinien stopniowo zmniejszać dawkę. Nagłe przerwanie stosowania leku może doprowadzić do objawów abstynencyjnych, takich jak drgawki, wstrząs, skurcze brzucha i mięśni;
  • w połączeniu z alkoholem, również działającym depresyjnie na OUN, lub z tabletkami nasennymi, leki przeciwlękowe mogą doprowadzić do utraty świadomości, a nawet śmierci.

Warto pamiętać, że działanie przeciwlękowe wykazują też niektóre antydepresanty, które stosuje się w leczeniu napadów paniki, agorafobii i zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych. Ponieważ problemy mogą wynikać z niskiego poziomu serotoniny, skuteczniejsze mogą być leki z grupy SSRI – selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny. Czasem jednak farmakologia nie wystarcza i trzeba ją wspierać metodami psychoterapeutycznymi.

Polecane wideo:

Bibliografia

  • Bilikiewicz A., (red.), Psychiatria. Podręcznik dla studentów medycyny, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3388-8.
  • Zimbardo P.G., Johnson R.L., McCann V., Psychologia. Kluczowe koncepcje. Psychologia osobowości, PWN, Warszawa 2010, ISBN 978-83-01-16396-9.

Nerwica i lęki

Komentarze (4)
~benzik
~benzik

@~anonim: Leki z grupy barbituaranów sa coraz rzadziej już stosowane ze względu na to że leki z tej grupy są lekami przestarzałymi i wywołują zazwyczaj więcej szkód u pacjenta niżeli mu pomagają pozdrowienia slę z chłodnych mazur brrrr..... ;)

Odpowiedz
~Kamila Krocz
~Kamila Krocz

@anonim, zdaję sobie sprawę, że leki przeciwlękowe to obszerna grupa leków, do której zaliczają się m.in. barbiturany i benzodiazepiny. Owszem, jestem tylko psychologiem, nie psychiatrą, więc moja wiedza na temat leków jest podstawowa. Niemniej jednak orientuję się w temacie ;) Być może Ty jako lekarz wiesz znacznie więcej niż ja. Słowa, które Cię tak bardzo zdziwiły, że aż je zacytowałaś: „Aby zredukować stres i stłumić lęk związany z codziennymi kłopotami, niezliczone rzesze ludzi na całym świecie biorą leki przeciwlękowe – barbiturany lub benzodiazepiny” pochodzą z książki Zimbardo, którą podałam niżej w bibliografii. Być może u nas w Polsce nie jest to jeszcze tak nasilone zjawisko, ale w Ameryce nawet małym dzieciom przepisuje się silne leki psychotropowe. U nich jest to wręcz plaga! Masz absolutną rację, twierdząc, że to są silne leki, których nie powinno się stosować w celu radzenia sobie z codziennymi problemami, dlatego w innym miejscu napisałam: „Wielu psychologów uważa, że leki przeciwlękowe, podobnie jak antydepresanty, są zbyt często przepisywane na problemy, którym ludzie powinni raczej stawiać czoła niż je maskować za pomocą substancji chemicznych”. Na szczęście barbiturany są stosowane coraz rzadziej ze względu na wiele skutków niepożądanych. Wieloletnie stosowanie tych środków prowadzi bowiem do zaburzeń neurologicznych, zaburzeń hormonalnych, zaburzeń układu krążenia i oddechowego oraz chorób psychicznych, łącznie z zespołem otępiennym. Nadużywanie barbituranów i BDZ uprawdopodabnia wizję, że psychiatrom przyszłoby leczyć nie tylko zaburzenia lękowe czy zaburzenia nastroju, ale skutki farmakoterapii – zażywania barbituranów i benzodiazepin – skutkujące uzależnieniem. Myślę jednak, że trochę przesadzasz, twierdząc, że ludzie po przeczytaniu artykułu mogą wyjść z założenia, że barbiturany to świetny sposób na radzenie sobie ze stresem. Nikt w aptece nie da im barbituranów bez recepty. Poza tym, w drugiej części artykułu wymieniono skutki zażywania leków przeciwlękowych i zamieszczono ostrzeżenia, np. „w związku ze swoim silnym wpływem na mózg leki anksjolityczne nie powinny być przyjmowane, aby przynieść ulgę w lękach, które są częścią zwykłych stresów dnia codziennego”. Pozdrawiam i dzięki za głos w dyskusji!

Odpowiedz
~anonim
~anonim

Hmm..jestem lekarzem i uważam, że ten artykuł reprezentuje sobą bardzo niski poziom, a autorka nie bardzo orientuje się w temacie...Jak można napisać, że (cytuje)'Aby zredukować stres i stłumić lęk związany z codziennymi kłopotami, niezliczone rzesze ludzi na całym świecie biorą leki przeciwlękowe – barbiturany lub benzodiazepiny'???Tak silnych leków nie stosuje się, by stłumić stres związany w codziennymi kłopotami...te leki to ostateczność u osób z silnymi zaburzeniami lękowymi, utrudniającymi codzienne funkcjonowanie! (nie mówiąc już o tym, że barbituranów w leczeniu anksjolitycznym praktycznie już nie używamy...). Ja czytając ten artykuł śmiałam się, ale co będzie, gdy 'laik' po przeczytaniu tego tekstu stwierdzi, że barbiturany to świetny sposób na radzenie sobie ze stresem? Redakcja powinna zadbać o lepszą weryfikację merytoryczną tekstów...

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Nerwica i lęki
najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Kobiety

~greggi • ostatni post 10 minut temu

19
Artykuły Nerwica i lęki
Nerwica i lęki

Lęk przed lataniem

Lęk przed lataniem, czyli awiofobia, to paraliżujący strach, który uniemożliwia niektórym odbycie podróży samolotem. Latanie staje się coraz bardziej popularnym środkiem transportu, a dla niektórych nawet pasją i o wiele wygodniejszą alternatywą niż...

Nerwica i lęki

Strach przed pająkami

Większość ludzi nie przepada za widokiem pająka na ścianie, obawia się skorpionów albo włochatych ptaszników. Ich reakcje wydają się być zupełnie normalne. Mało kto raduje się w sytuacji, kiedy za kołnierz wpada mu pająk czy jakiś inny owad. Istnieją...

Nerwica i lęki

Co to jest klaustrofobia?

Klaustrofobia to jeden z rodzajów fobii specyficznych. Manifestuje się w postaci irracjonalnego lęku przed przebywaniem w małych, ciasnych pomieszczeniach. Klaustrofobia stanowi przeciwieństwo agorafobii – patologicznego lęku przed otwartymi...

Nerwica i lęki

Zoofobia

Istnieje wiele rodzajów fobii. Pojawiają się nawet doniesienia o tak niezwykłych zaburzeniach lękowych, jak strach przed kwiatami (antofobia), przed liczbą „13” (triskaidekafobia) czy śniegiem (blanchofobia). Jednak do najbardziej popularnych...

Nerwica i lęki

Lęk przed burzą

Burze należą do naturalnych zjawisk atmosferycznych, którym towarzyszą zwykle silne podmuchy wiatru, opady deszczu oraz pioruny – błyskawice i grzmoty. Chociaż burza może generować w każdym z nas pewien poziom zaniepokojenia czy obaw, to jednak...

Nerwica i lęki

Lęk przed ciemnością

Lęk przed ciemnością należy do głównych lęków małych dzieci. Jest to lęk rozwojowy, z którego z czasem dziecko wyrasta i uczy się zasypiać bez konieczności palenia światła w pokoju przez całą noc. Niestety, niektórym lęk przed ciemnością towarzyszy nawet...

Nerwica i lęki

Fobie - co o nich wiesz?

Fobie są to niezwykle silne lęki przed konkretnymi sytuacjami, rzeczami, przedmiotami, zjawiskami, które zazwyczaj nie wzbudzają przerażenia u ludzi. Osoba cierpiąca na różnego rodzaju fobie wpada w ogromne przerażenie (graniczące z paniką) wywołane...

Nerwica i lęki

Zaburzenia depresyjno-lękowe

Jednoznaczna diagnoza zaburzeń psychicznych czasem bywa trudna. Dzieje się tak w przypadku mieszanych zaburzeń lękowo-depresyjnych. Problemy, z jakimi zgłasza się do specjalisty osoba cierpiąca na te zaburzenia mogą przypominać zarówno depresję, jak i...

Nerwica i lęki

Kortyzol na lęk wysokości

Badania naukowców z uniwersytetów w Saarbrücken i Bazylei potwierdzają korzyści płynące ze stosowania kortyzolu, określanego hormonem stresu, przy przezwyciężaniu lęku wysokości. Leczenie fobii Naukowcy uznają fobie za wyuczone reakcje lękowe,...

Nerwica i lęki

Napad lęku

Napad lęku

Zaburzenia lękowe są często występującymi dolegliwościami psychicznymi. Objawiają się pod różnymi postaciami, dezorganizującymi życie chorego. Wystąpienie u człowieka nerwicy wpływa na zmiany funkcji poznawczych, emocji oraz pojawienie się...