Leki przeciwlękowe

Leki przeciwlękowe określa się zamiennie jako leki anksjolityczne, anksjolityki lub trankwilizatory. Ich działanie polega na redukcji uczucia lęku, niepokoju i napięcia psychicznego oraz objawów somatycznych, które towarzyszą tym stanom. Stosuje się je w leczeniu depresji i rożnych zaburzeń nerwicowych, np. nerwicy natręctw, fobii specyficznych, agorafobii, fobii społecznych. Większość ansjolityków wykazuje również działanie nasenne i uspokajające. Najbardziej znane leki przeciwlękowe to benzodiazepiny i barbiturany.

1. Rodzaje leków przeciwlękowych

Aby zredukować stres i stłumić lęk związany z codziennymi kłopotami, niezliczone rzesze ludzi na całym świecie biorą leki przeciwlękowe – barbiturany lub benzodiazepiny. Barbiturany to pochodne kwasu barbiturowego, które działają tłumiąco na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), a więc uspokajają i odprężają. Mogą być jednak niebezpieczne, jeśli są przyjmowane w zbyt dużych ilościach lub w połączeniu z alkoholem. Duże dawki barbituranów mogą powodować: utratę koordynacji ruchowej, silną senność, zlewanie się mowy, przyćmienie świadomości, a nawet halucynacje.

Polecane wideo:

W odróżnieniu od barbituranów, benzodiazepiny działają poprzez zwiększenie aktywności neuroprzekaźnika o nazwie kwas aminomasłowy GABA, zmniejszając tym samym aktywność w okolicach mózgu bardziej specyficznie związanych z lękiem. Benzodiazepiny nazywa się czasami małymi trankwilizatorami. Działają one przeciwlękowo, uspokajająco, nasennie i przeciwdrgawkowo. Generalnie uważa się, że leki z grupy benzodiazepin są bezpieczniejsze niż barbiturany, ale i one mogą wywoływać zjawisko tolerancji, uzależnienie fizyczne i psychiczne od zażywanego środka.

2. Skutki uboczne leków przeciwlękowych

Wielu psychologów uważa, że leki przeciwlękowe, podobnie jak antydepresanty, są zbyt często przepisywane na problemy, którym ludzie powinni raczej stawiać czoła niż je maskować za pomocą substancji chemicznych. Niemniej jednak leki anksjolityczne mogą być pomocne w radzeniu sobie ze specyficznymi sytuacjami, takimi jak lęk przed operacją. Oto kilka ostrzeżeń, o których należy pamiętać, zażywając środki przeciwlękowe:

  • barbiturany i benzodiazepiny używane przez długi czas mogą uzależniać fizycznie i psychicznie;
  • w związku ze swoim silnym wpływem na mózg leki anksjolityczne nie powinny być przyjmowane, aby przynieść ulgę w lękach, które są częścią zwykłych stresów dnia codziennego;
  • ponieważ leki przeciwlękowe uspokajają pewne części centralnego układu nerwowego, mogą osłabiać zdolność do kierowania pojazdami i innymi urządzeniami lub do wykonywania zadań wymagających dużej mobilizacji i refleksu;
  • używane w przypadku skrajnego lęku, trankwilizatory nie powinny być przyjmowane przez okres dłuższy niż kilka dni. Jeśli stosuje się je dłużej, to lekarz powinien stopniowo zmniejszać dawkę. Nagłe przerwanie stosowania leku może doprowadzić do objawów abstynencyjnych, takich jak drgawki, wstrząs, skurcze brzucha i mięśni;
  • w połączeniu z alkoholem, również działającym depresyjnie na OUN, lub z tabletkami nasennymi, leki przeciwlękowe mogą doprowadzić do utraty świadomości, a nawet śmierci.

Warto pamiętać, że działanie przeciwlękowe wykazują też niektóre antydepresanty, które stosuje się w leczeniu napadów paniki, agorafobii i zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych. Ponieważ problemy mogą wynikać z niskiego poziomu serotoniny, skuteczniejsze mogą być leki z grupy SSRI – selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny. Czasem jednak farmakologia nie wystarcza i trzeba ją wspierać metodami psychoterapeutycznymi.

Bibliografia

  • Bilikiewicz A., (red.), Psychiatria. Podręcznik dla studentów medycyny, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3388-8.
  • Zimbardo P.G., Johnson R.L., McCann V., Psychologia. Kluczowe koncepcje. Psychologia osobowości, PWN, Warszawa 2010, ISBN 978-83-01-16396-9.

Nerwica i lęki

Komentarze (4)
~benzik
~benzik

@~anonim: Leki z grupy barbituaranów sa coraz rzadziej już stosowane ze względu na to że leki z tej grupy są lekami przestarzałymi i wywołują zazwyczaj więcej szkód u pacjenta niżeli mu pomagają pozdrowienia slę z chłodnych mazur brrrr..... ;)

Odpowiedz
~Kamila Krocz
~Kamila Krocz

@anonim, zdaję sobie sprawę, że leki przeciwlękowe to obszerna grupa leków, do której zaliczają się m.in. barbiturany i benzodiazepiny. Owszem, jestem tylko psychologiem, nie psychiatrą, więc moja wiedza na temat leków jest podstawowa. Niemniej jednak orientuję się w temacie ;) Być może Ty jako lekarz wiesz znacznie więcej niż ja. Słowa, które Cię tak bardzo zdziwiły, że aż je zacytowałaś: „Aby zredukować stres i stłumić lęk związany z codziennymi kłopotami, niezliczone rzesze ludzi na całym świecie biorą leki przeciwlękowe – barbiturany lub benzodiazepiny” pochodzą z książki Zimbardo, którą podałam niżej w bibliografii. Być może u nas w Polsce nie jest to jeszcze tak nasilone zjawisko, ale w Ameryce nawet małym dzieciom przepisuje się silne leki psychotropowe. U nich jest to wręcz plaga! Masz absolutną rację, twierdząc, że to są silne leki, których nie powinno się stosować w celu radzenia sobie z codziennymi problemami, dlatego w innym miejscu napisałam: „Wielu psychologów uważa, że leki przeciwlękowe, podobnie jak antydepresanty, są zbyt często przepisywane na problemy, którym ludzie powinni raczej stawiać czoła niż je maskować za pomocą substancji chemicznych”. Na szczęście barbiturany są stosowane coraz rzadziej ze względu na wiele skutków niepożądanych. Wieloletnie stosowanie tych środków prowadzi bowiem do zaburzeń neurologicznych, zaburzeń hormonalnych, zaburzeń układu krążenia i oddechowego oraz chorób psychicznych, łącznie z zespołem otępiennym. Nadużywanie barbituranów i BDZ uprawdopodabnia wizję, że psychiatrom przyszłoby leczyć nie tylko zaburzenia lękowe czy zaburzenia nastroju, ale skutki farmakoterapii – zażywania barbituranów i benzodiazepin – skutkujące uzależnieniem. Myślę jednak, że trochę przesadzasz, twierdząc, że ludzie po przeczytaniu artykułu mogą wyjść z założenia, że barbiturany to świetny sposób na radzenie sobie ze stresem. Nikt w aptece nie da im barbituranów bez recepty. Poza tym, w drugiej części artykułu wymieniono skutki zażywania leków przeciwlękowych i zamieszczono ostrzeżenia, np. „w związku ze swoim silnym wpływem na mózg leki anksjolityczne nie powinny być przyjmowane, aby przynieść ulgę w lękach, które są częścią zwykłych stresów dnia codziennego”. Pozdrawiam i dzięki za głos w dyskusji!

Odpowiedz
~anonim
~anonim

Hmm..jestem lekarzem i uważam, że ten artykuł reprezentuje sobą bardzo niski poziom, a autorka nie bardzo orientuje się w temacie...Jak można napisać, że (cytuje)'Aby zredukować stres i stłumić lęk związany z codziennymi kłopotami, niezliczone rzesze ludzi na całym świecie biorą leki przeciwlękowe – barbiturany lub benzodiazepiny'???Tak silnych leków nie stosuje się, by stłumić stres związany w codziennymi kłopotami...te leki to ostateczność u osób z silnymi zaburzeniami lękowymi, utrudniającymi codzienne funkcjonowanie! (nie mówiąc już o tym, że barbituranów w leczeniu anksjolitycznym praktycznie już nie używamy...). Ja czytając ten artykuł śmiałam się, ale co będzie, gdy 'laik' po przeczytaniu tego tekstu stwierdzi, że barbiturany to świetny sposób na radzenie sobie ze stresem? Redakcja powinna zadbać o lepszą weryfikację merytoryczną tekstów...

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Nerwica i lęki
najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Artykuły Nerwica i lęki
Nerwica i lęki

Ćwiczenia a napady paniki

Ćwiczenia a napady paniki

Regularne ćwiczenia mogą być alternatywą lub pomocniczą strategią w terapii farmakologicznej, a także psychoterapii, mających na celu zwalczanie niekontrolowanych napadów strachu. Już w tym momencie wiadomo, że ćwiczenia są pomocne w leczeniu osób cierpiących...

Nerwica i lęki

Czym różni się nerwica od innych zaburzeń psychicznych?

Czym różni się nerwica od innych zaburzeń psychicznych?

Nerwica to długotrwałe zaburzenie psychiczne, które cechuje się takimi objawami jak: lęk, fobie, obsesje i zaburzenia sprawności seksualnej. Podczas (...) to schorzenia o podłożu psychicznym. Czynniki wpływające na...

Nerwica i lęki

Gry terapeutyczne

Gry terapeutyczne

Naukowcy wymyślili nową generację gier komputerowych, które znajdą zastosowanie w terapii lękowej.

Nerwica i lęki

Nerwica - kiedy warto udać się do specjalisty

Nerwica - kiedy warto udać się do specjalisty

Osoba cierpiąca na zaburzenia psychiczne przez bardzo długi okres rozwoju swojej choroby może nie zdawać sobie sprawy z istnienia nieprawidłowości w swoim zachowaniu i stara się bądź znaleźć usprawiedliwienie dla swoich poczynań, lub uważa, że to osoby...

Nerwica i lęki

Leczenie depresji u dzieci

Leczenie depresji u dzieci

, które są zauważalne u dorosłych. Typowe zachowania u dzieci z zaburzeniami psychicznymi, to: problemy w szkole, fobie i lęki, niechęć do zabawy i przebywania

Nerwica i lęki

Czy nerwica żołądka to choroba psychiczna?

Czy nerwica żołądka to choroba psychiczna?

, czyli płynące z ciała.   Lęk przyczyną zaburzeń Stereotyp osoby chorej psychicznie powoli się zmienia, jednak wciąż łączy (...) starają się doszukiwać w sobie chorób somatycznych i ciężko jest im uwierzyć,...

Nerwica i lęki

Zaburzenia adaptacyjne

Zaburzenia adaptacyjne

. Wśród charakterystycznych symptomów chorobowych wymienia się: nastrój depresyjny, lęk i niepokój, zamartwianie się, skłonność do dramatyzowania, wybuchy

Nerwica i lęki

Gry komputerowe wyleczą nas z lęków

Stres i presja, jakim jesteśmy poddawani każdego dnia, często ujawniają się w postaci różnorodnych lęków i nerwic. Leczy się je przeważnie (...) i wirtualnej rzeczywistości, pozwalając pacjentom w bezpieczny sposób stanąć...

Nerwica i lęki

Co to jest klaustrofobia?

Klaustrofobia to jeden z rodzajów fobii specyficznych. Manifestuje się w postaci irracjonalnego lęku przed przebywaniem w małych, ciasnych (...) pomieszczeniach. Klaustrofobia stanowi przeciwieństwo agorafobii - patologicznego lęku...

Nerwica i lęki

Lęk przed ciemnością

Lęk przed ciemnością należy do głównych lęków małych dzieci. Jest to lęk rozwojowy, z którego z czasem dziecko wyrasta i uczy się zasypiać (...) bez konieczności palenia światła w pokoju przez całą noc....

Sprawdź, czy grożą Ci te choroby