Naukowcy zbadali wpływ wit. D na mózg. Znaczące odkrycie

Zespół naukowców z University of South Australia, wspierany przez National Health and Medical Research Council, przeanalizował dane pochodzące od 294 514 osób zarejestrowanych w brytyjskim Biobanku. Sprawdzano, jak niski poziom 25-hydroksywitaminy D (25 nmol/L) wpływa na ryzyko demencji i udaru.

Kluczowym narzędziem badania była nieliniowa randomizacja mendlowska (MR) – metoda genetyczna, która pozwala oddzielić zwykłe korelacje od rzeczywistych związków przyczynowych.

Dzięki temu udało się wykazać, że niedobór witaminy D nie jest tylko towarzyszącym zjawiskiem, lecz może być czynnikiem bezpośrednio zwiększającym ryzyko choroby.

Zobacz także: Zmarła czwarta najstarsza osoba na świecie. Brazylijka miała 114 lat

Naukowcy zauważyli, że u osób z poważnym niedoborem witaminy D częściej występowała zmniejszona objętość mózgu, w tym istoty szarej i białej, a także większe ryzyko udaru i demencji.

Co istotne, badanie wykazało, że w populacji brytyjskiej można by uniknąć nawet 17 proc. przypadków demencji, gdyby poziom witaminy D u wszystkich osób został podniesiony do wartości prawidłowych (50 nmol/L).

- Nasze badanie jest pierwszym, które bada wpływ bardzo niskiego poziomu witaminy D na ryzyko demencji i udaru mózgu, wykorzystując solidne analizy genetyczne w dużej populacji – wyjaśnia prof. Elina Hyppönen, dyrektorka Australian Centre for Precision Health.

Zobacz także: Egzotyczna przekąska hamuje stres oksydacyjny. Właściwości kasztanów wodnych

- Demencja to postępująca choroba, która może wyniszczać zarówno jednostki, jak i rodziny. Jeśli uda nam się zmienić tę rzeczywistość dzięki witaminie D, przyniesie to ogromne korzyści i poprawi zdrowie oraz samopoczucie tysięcy osób - mówi prof. Hyppönen.

Właściwy poziom witaminy D w organizmie jest więc kluczowy dla zachowania prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego. Tymczasem, jak informuje Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej, niedobory witaminy D to w Polsce problem powszechny i potwierdzony badaniami. Prawidłowe stężenie 25(OH)D powinno przekraczać 30 ng/ml, ale średnia wśród dorosłych Polaków wynosi jedynie 18 ng/ml, a tylko 9 proc. osób osiąga wartości uznane za optymalne.

Według Światowej Organizacji Zdrowia w 2021 roku na świecie żyło 57 mln osób z demencją, a co roku diagnozuje się niemal 10 mln nowych przypadków. Choroba Alzheimera odpowiada za 60-70 proc. wszystkich zachorowań i jest obecnie siódmą najczęstszą przyczyną zgonów na świecie.

Skala problemu rośnie także w Polsce. Zgodnie z danymi Narodowego Funduszu Zdrowia w 2024 roku chorobowość rejestrowana choroby Alzheimera i schorzeń pokrewnych wynosiła 382,6 tys. osób, czyli o 13 proc. więcej niż dekadę wcześniej.

Magdalena Pietras, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. The American Journal of Clinical Nutrition
2. Światowa Organizacja Zdrowia
3. Narodowy Fundusz Zdrowia
4. Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej