Nawyk szkodliwy dla zdrowia. Zwiększa ryzyko marskości wątroby i innych chorób

W badaniu opublikowanym w "Health Data Science" wzięło udział 88 461 dorosłych z projektu UK Biobank. Zamiast pytać, ile śpią, naukowcy założyli im na nadgarstki urządzenia mierzące aktywność (akcelerometry). Na tej podstawie oceniono:

• czas trwania snu i godzinę zasypiania,

• rytm dnia i nocy (stałość rytmu aktywność–odpoczynek),

• jakość snu (efektywność i liczba wybudzeń).

Uczestników obserwowano średnio przez 6,8 roku, sprawdzając, jakie choroby rozwijają się w tym czasie. Część wyników potwierdzono później w niezależnym amerykańskim badaniu NHANES.

Badacze znaleźli związek między cechami snu a 172 chorobami. W 42 przypadkach osoby z "najgorszym" profilem snu miały co najmniej dwukrotnie wyższe ryzyko zachorowania niż te z najlepszym:

• słabo zaznaczony rytm dzień–noc wiązał się z ponad trzykrotnie wyższym ryzykiem wiekowo zależnej niesprawności fizycznej,

• rozchwiany rytm dobowy zwiększał ponad dwukrotnie ryzyko zgorzeli,

• zasypianie po godz. 00:30 (vs 23:00–23:30) ponad dwukrotnie podnosiło ryzyko zwłóknienia i marskości wątroby.

Dla wybranych schorzeń znaczna część ryzyka była związana ze snem, m.in. w chorobie Parkinsona (ok. 37 proc.), cukrzycy typu 2 (ok. 36 proc.) i ostrym uszkodzeniu nerek (ok. 22 proc.).

Omawiane badanie pokazuje, że prawie połowa wszystkich powiązań zdrowotnych dotyczyła rytmu snu, a nie samej długości. Kluczowe było to, czy:

• kładziemy się i wstajemy o podobnych porach,

• rytm dzień–noc jest stabilny,

• nie robimy dużych "skoków" między tygodniem a weekendem.

– Nasze ustalenia podkreślają niedoceniane znaczenie regularności snu – mówi prof. Shengfeng Wang. – Czas, by poszerzyć definicję dobrego snu tak, aby wykraczała poza samą jego długość – dodaje.

Badanie podważa też tezę, że każdy "długi sen" (powyżej 9 godzin) jest niezdrowy. Przy obiektywnym pomiarze związek długiego snu z chorobami potwierdzono tylko w jednym przypadku.

Wcześniejsze analizy mogły być zafałszowane, bo wśród osób zgłaszających długi sen było wiele takich, które realnie spały krótko, ale długo leżały w łóżku, np. z powodu bezsenności czy złej jakości snu

Magdalena Pietras, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. Health Data Science
2. Science Daily