Nowe testy diagnostyczne finansowane przez NFZ. Za darmo i bez skierowania

Jak podaje NFZ, z programu mogą skorzystać kobiety w wieku 25-64 lata. Test jest bezpłatny, finansowany przez NFZ, nie potrzeba do niego skierowania – wystarczy umówić wizytę w placówce realizującej program. Standardowo badanie wykonuje się raz na 5 lat, choć w określonych sytuacjach lekarz może zalecić kontrolę wcześniej.

W ramach programu można wybrać jedno z badań:

• test HPV DNA HR z genotypowaniem – zwykle co 5 lat,
• cytologię klasyczną – co 3 lata.

Jak podkreśla ekspertka cytowana przez NFZ, wybór należy do kobiety. - Pacjentka sama decyduje, które badanie wybiera. Jako położna rekomenduję test w kierunku HPV HR, ponieważ to badanie jest bardziej skuteczne w profilaktyce raka szyjki macicy niż dotychczasowe badanie cytologiczne - zaznacza Zuzanna Kiepuszewska, położna i specjalistka w dziedzinie pielęgniarstwa położniczo-ginekologicznego.

Cytologia ocenia, czy w komórkach szyjki macicy pojawiły się już nieprawidłowości. Test HPV HR działa krok wcześniej – wykrywa obecność wirusa, który może doprowadzić do rozwoju raka szyjki macicy, zanim dojdzie do zmian w komórkach.

NFZ podkreśla się, że test HPV HR ma bardzo wysoką czułość (ponad 90 proc.), co oznacza mniejsze ryzyko wyniku fałszywie uspokajającego. Dodatkowym plusem jest wygoda: jeśli wynik HPV HR okaże się dodatni, z tej samej próbki można od razu wykonać cytologię płynną (LBC) – bez konieczności umawiania kolejnej wizyty.

Zobacz także: Badanie ma 95 proc. skuteczności Test HPV HR wykonasz na NFZ

Zasady przygotowania są podobne jak w przypadku cytologii i służą temu, by wynik był wiarygodny. Zaleca się, aby kilka dni przed badaniem:

• nie stosować leków dopochwowych,

• nie zgłaszać się w trakcie miesiączki ani w okolicy plamień/krwawień,

• nie wykonywać wcześniej USG przezpochwowego,

• powstrzymać się od współżycia na 1–2 dni przed wizytą.

Interpretacja wyniku jest powiązana z dalszym planem kontroli:

• wynik ujemny: kolejne badanie bywa zalecane za 3–5 lat, a czasem wcześniej, jeśli lekarz widzi ku temu wskazania;

• wynik dodatni HPV HR: automatycznie wykonywana jest cytologia płynna (LBC) z tego samego pobrania. Jeśli wynik LBC jest prawidłowy, kontrola może zostać zaplanowana za 12 miesięcy;

• zmiany dysplastyczne: ginekolog może skierować na kolposkopię oraz ewentualne pobranie wycinka do badania histopatologicznego, a następnie zaplanować dalszą diagnostykę lub leczenie.

Rak szyjki macicy może rozwijać się długo bez objawów, dlatego badania profilaktyczne są jednym z najskuteczniejszych sposobów ograniczania ryzyka. W materiałach programu wskazano, że w Polsce co roku z powodu tej choroby umiera ponad 1800 kobiet.

Zobacz także: Cytologia wyszła prawidłowo, a pacjentka ma raka. Lekarz apeluje, by łączyć dwa badania

Profilaktyka nie kończy się na badaniach przesiewowych. NFZ zwraca uwagę także na szczepienia przeciw HPV. - Szczepienia przeciw HPV należą do działań profilaktycznych. Chronią przed chorobami wywołanymi przez wirus brodawczaka ludzkiego, które mogą prowadzić do rozwoju stanów przednowotworowych i nowotworów takich jak: rak szyjki macicy, rak pochwy, rak odbytu, rak prącia czy brodawek narządów płciowych- – podkreśla lek. Marzena Bozio.

Wskazano również, że szczepienie może być wykonywane także w aptece, co dla wielu osób jest wygodniejszą opcją.

Program realizują:

• poradnie położniczo-ginekologiczne z umową z NFZ,

• wybrane placówki POZ współpracujące z położnymi w ramach programu.

Można się zapisać bez skierowania – telefonicznie, w rejestracji placówki lub online (np. przez narzędzia dostępne w IKP, jeśli dana placówka prowadzi e-rejestrację).

Magdalena Pietras, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. Narodowy Fundusz Zdrowia