Ostre zapalenie węzłów chłonnych

Układ limfatyczny jest siecią narządów, węzłów chłonnych, naczyń i przewodów limfatycznych odpowiedzialnych za produkcję i transport limfy. Węzły chłonne to niewielkie struktury tkanki łącznej filtrujące limfę, zawierające duże ilości białych krwinek, które pomagają zwalczać infekcje. Do ostrego zapalenia węzłów chłonnych dochodzi wtedy, gdy węzły powiększają się z powodu stanu zapalnego, powstałego w wyniku infekcji bakteryjnej, wirusowej lub grzybiczej. Zapalenie węzłów chłonnych może obejmować pojedynczy węzeł lub całą grupę. Nieprawidłowość tych struktur nazywamy limfadenopatią.

Zazwyczaj powiększają się węzły zlokalizowane w pobliżu miejsca infekcji, guza lub stanu zapalnego. Przyczyną ostrego zapalenia węzłów chłonnych może być infekcja skórna lub inne infekcje, np. w obrębie zębów, dziąseł, migdałków, gardła, krtani, nosa i zatok przynosowych oraz uszu, szczególnie wywołane przez paciorkowce lub gronkowce. Czasami za zapalenie węzłów chłonnych odpowiada rzadka infekcja, jak np. gruźlica lub choroba kociego pazura.

Zobacz odpowiedzi na pytania osób, które miały do czynienia z tym problemem:

• Jak długo może utrzymywać się temperatura przy zapaleniu węzłów chłonnych? - odpowiada lek. Jacek Ławnicki
• Ostre zapalenie węzłów chłonnych w ciąży - odpowiada dr n. med. Maria Magdalena Wysocka-Bąkowska
• Podejrzenie zapalenia węzłów chłonnych u 5-latki a antybiotykoterapia - odpowiada lek. Tomasz Budlewski

Wszystkie odpowiedzi lekarzy

Objawy ostrego zapalenia węzłów chłonnych to przede wszystkim powiększone, wrażliwe na dotyk i twarde węzły chłonne oraz zaczerwieniona i wrażliwa skóra, pod którą się znajdują. Dodatkowo, w przypadku pojawienia się ropnia, węzeł może sprawiać wrażenie, jakby był z gumy.
Powiększenie węzłów chłonnych jest spowodowane zwiększonym przepływem krwi przez węzeł oraz wzrostem liczby komórek odpornościowych - limfocytów i makrofagów - w odpowiedzi na wniknięcie antygenu (wirusa, grzyba czy bakterii). Powiększenie węzła chłonnego może być nawet 10-krotne.

W przypadku podejrzenia choroby węzłów chłonnych, lekarz zleca wykonanie badań fizykalnych, podczas których sprawdzane są węzły chłonne pod kątem ich ewentualnego opuchnięcia oraz oznak świadczących o urazie lub infekcji. Dzięki biopsji węzła lub jego okolic możliwe jest wykrycie przyczyny stanu zapalnego. Z kolei posiew krwi pozwala potwierdzić, czy infekcja przedostała się do krwiobiegu.

Leczenie ostrego zapalenia węzłów chłonnych należy rozpocząć jak najszybciej, gdyż choroba może się rozprzestrzenić w ciągu kilku godzin. Do metod leczenia zaliczane są:

• antybiotykoterapia, której celem jest wyleczenie przyczyny choroby,
• przyjmowanie środków przeciwbólowych,
• przyjmowanie leków przeciwzapalnych, które zmniejszają obrzęk węzłów chłonnych,
• stosowanie zimnych okładów w celu złagodzenia bólu i zmniejszenia opuchlizny,
• w przypadku pojawienia się ropni, niezbędna może się okazać operacja w celu ich usunięcia.

• Wycięcie węzła chłonnego
• USG węzłów chłonnych
• Węzły chłonne - charakterystyka, funkcje, powiększenie, diagnostyka
• Węzły chłonne pachwinowe – rola, choroby

Wczesne rozpoczęcie leczenia skutkuje szybkim wyleczeniem, chociaż niekiedy należy przyjmować antybiotyki od kilku tygodni aż do kilku miesięcy, zanim opuchlizna zniknie.

Powikłania ostrego zapalenia węzłów chłonnych:

• tworzenie się ropni,
• zapalenie tkanki łącznej,
• sepsa,
• przetoka (w przypadku zapalenia węzłów chłonnych w wyniku gruźlicy).

Skuteczność leczenia ostrego zapalenia węzłów chłonnych uzależniona jest od momentu rozpoczęcia terapii. Ważne jest, aby w przypadku pojawienia się niepokojących objawów jak najszybciej zgłosić się do lekarza.

Źródła

1. Tomasiewicz K. (red.), Leczenie chorób infekcyjnych, Czelej, Lublin 2006, ISBN 83-89309-77-7
2. Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0
3. Czech A., Tatoń J. Diagnostyka internistyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3156-7
4. Kokot F. (red.), Choroby wewnętrzne, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3368-3