Trwa ładowanie...

Propranolol – charakterystyka, wskazania, przeciwwskazania, dawkowanie, działania niepożądane

Propranolol to lek najczęściej stosowany w celu obniżenia ciśnienia tętniczego. Pozostałe właściwości preparatu to między innymi łagodzenie napadów lęków i migreny. Jakie są wskazania i przeciwwskazania do stosowania leku? Czy Propranolol jest bezpieczny w czasie ciąży i karmienia piersią? Czy preparat wchodzi w reakcje z innymi lekami? W jaki sposób należy dawkować Propranolol i jakie skutki uboczne mogą się pojawić?

Zobacz film: "Jak wygląda farmakologiczne leczenie nadciśnienia tętniczego?"

spis treści

1. Co to jest propranolol?

Propranolol to lek należący do grupy beta-blokerów (beta-adrenolityków), który zmniejsza częstotliwość pracy i siłę skurczu serca. Jednocześnie obniża także ciśnienie tętnicze krwi.

Działanie Propranololu opiera się blokowaniu receptorów, które występują na powierzchni komórek mięśniowych, gruczołowych czy nerwowych w wielu tkankach i narządach.

Są one pobudzane są przez adrenalinę lub noradrenalinę, co wywołuje szybsze bicie serce i skurcz obwodowych naczyń krwionośnych. Lek wykazuje również działanie przeciwlękowe i przeciwmigrenowe.

Całkowicie wchłania się z przewodu pokarmowego, a jego największe stężenie następuje po 1-2 godzinach.

2. Wskazania do zażywania propranololu

Wskazania do stosowania Propranololu to:

  • nadciśnienie tętnicze,
  • dławica piersiowa,
  • kardiomiopatia przerostowa,
  • migrena,
  • profilaktyka zawału serca,
  • nadkomorowe i komorowe zaburzenia rytmu serca,
  • drżenie samoistne,
  • napady lęku,
  • krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego u chorych z nadciśnieniem wrotnym i żylakami przełyku,
  • przełom tarczycowy,
  • nadczynności tarczycy,
  • okołooperacyjne postępowanie nowotworu chromochłonnego nadnerczy,
  • choroba niedokrwienna serca.

Zobacz także:

3. Przeciwwskazania

Istnieją sytuacje, kiedy lek nie może być stosowany mimo występowania wskazań. Przeciwwskazania do zażywania Propranololu to:

  • uczulenie lub nadwrażliwość na składnik leku,
  • ciąża,
  • karmienie piersią,
  • astma oskrzelowa
  • stany skurczowe oskrzeli,
  • niedociśnienie tętnicze,
  • bradykardia,
  • blok przedsionkowo-komorowy II lub III stopnia,
  • wstrząs kardiogenny,
  • niski puls,
  • zaburzenia krążenia obwodowego,
  • niewyrównana niewydolność serca,
  • kwasica metaboliczna,
  • zespół chorego węzła zatokowego,
  • długotrwałe głodówki,
  • dławica naczynio-skurczowa (Printzmetala)
  • nieleczony guz chromochłonny nadnerczy,
  • niedożywienie organizmu,
  • wyniszczenie organizmu,
  • przewlekłe choroby wątroby,
  • cukrzyca,
  • przyjmowanie leków blokujących kanały wapniowe.

4. Ostrzeżenia

W niektórych sytuacjach konieczna może być zmiana dawkowania lub wykonanie określonych badań. Szczególnej ostrożności wymaga zażywanie leku przez chorych z kontrolowaną niewydolnością serca.

Należy pamiętać, że w przypadku niewyrównanych zaburzeń stosowanie Propranololu jest zabronione. Preparat nie może być łączony z antagonistami wapnia, takimi jak werapamil czy diltiazem.

Równoległa terapia mogłaby spowodować ciężkie niedociśnienie tętnicze, zaburzenia przewodzenia w sercu i nasilenie niewydolności tego narządu.

Propranolol może nasilać zaburzenia krążenia w tętnicach obwodowych, zaostrzać zespół Raynauda oraz przewlekłą niedrożność tętnic kończyn dolnych.

Konieczne jest kontrolowanie stanu zdrowia u osób z blokiem przedsionkowo-komorowym I stopnia oraz u pacjentów chorych na cukrzycę.

Preparat może redukować objawy hipoglikemii, takie jak wzrost częstotliwości pracy serca czy nadmierna potliwość.

W takiej sytuacji ważna jest regularna kontrola stężenia glukozy we krwi, a także ustalenie odpowiednich dawek leków przeciwcukrzycowych.

Może się zdarzyć, że Propranolol obniży ilość glukozy we krwi także u osób zdrowych, szczególnie u noworodków, niemowląt, dzieci i osób w podeszłym wieku.

Podobna sytuacja może wystąpić u pacjentów poddawanych hemodializom i w przypadku chorób wątroby.

Bardzo rzadko zdarza się, że lek nasili hipoglikemię do tego stopnia, że wystąpią drgawki oraz śpiączka. Warto wiedzieć, że Propranolol może maskować symptomy nadczynności tarczycy.

U chorych z guzem chromochłonnym nadnerczy przed rozpoczęciem leczenia i w trakcie trwania terapii konieczne jest zablokowanie receptorów alfa-adrenergicznych.

Preparat może obniżać rytm pracy serca i nasilać bradykardię. Może się zdarzyć, że lek zwiększy podatność na alergeny, nie powinny go stosować osoby ze zwiększonym ryzykiem reakcji anafilaktycznej.

Nagłe przerwanie zażywania Propranololu jest zabronione u osób z chorobą niedokrwienną serca. W celu zaprzestania terapii należy stopniowo zmniejszać dawkę w okresie 7-14 dni.

Każdy zabieg w znieczuleniu ogólnym powinien być omówiony z lekarzem, który wie o stosowaniu środków z grupy beta-blokerów.

Specjalista podejmie wówczas decyzję o kontynuacji leczenia lub zaleci odstawienie preparatu na co najmniej dobę przed operacją.

Konieczna jest także ostrożność w przypadku pacjentów ze znaczącą niewydolnością nerek lub wątroby, szczególnie na początku leczenia i w czasie modyfikacji dawkowania.

Należy wziąć pod uwagę, że Propranolol u osób z nadciśnieniem wrotnym może doprowadzić do pogorszenia czynności wątroby, a także do rozwoju encefalopatii wątrobowej.

Co więcej, Propranolol może mieć wpływ na wyniki badań laboratoryjnych, takich jak oznaczenie bilirubiny oraz katecholaminy.

Lek będzie źle tolerowany przez osoby z nietolerancją galaktozy i fruktozy, niedoborem laktazy i sacharazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy–galaktozy.

Propranolol może wywoływać zawroty głowy, zmęczenie i inne objawy, które mogą mieć wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługę maszyn.

4.1. Leki w ciąży i podczas karmienia piersią

W czasie ciąży nie można stosować żadnego leku bez konsultacji ze specjalistą. Ważne jest omówienie wszystkich potencjalnych korzyści i zagrożeń.

Lekarz przed wypisaniem recepty powinien wiedzieć o ciąży lub planowaniu powiększenia rodziny. Propranolol i środki z grupy beta-blokerów mogą negatywnie wpływać na przebieg ciąży i rozwój płodu.

Stosowanie leku w ciąży może być uzasadnione jedynie, gdy jest absolutnie konieczne. W takiej sytuacji specjalista powinien zlecić dodatkowe badania.

Propranolol nie powinien być również zażywany przez kobietę, która karmi piersią. Należy wówczas podjąć decyzję o zaprzestaniu karmienia lub zastosować inne, bezpieczne preparaty.

6 nietypowych oznak choroby serca
6 nietypowych oznak choroby serca [7 zdjęć]

46 proc. zgonów rocznie wśród Polaków spowodowanych jest przez choroby serca . Na niewydolność serca...

zobacz galerię

5. Interakcje z innymi lekami

Lek może negatywnie wpływać na zdrowie po połączeniu z niektórymi preparatami, takimi jak:

  • leki blokujące kanały wapniowe (werapamil lub diltiazem),
  • insulina i leki przeciwcukrzycowe - możliwe zaburzenie stężenia glukozy we krwi i nasilenie działania leków przeciwcukrzycowych,
  • beta-blokery - mogą maskować objawy hipoglikemii,
  • lekami przeciwaarytmiczne klasy I - ryzyko zwiększenia zaburzeń przewodzenia przedsionkowo-komorowego i zmniejszenia siły skurczu mięśnia sercowego,
  • leki sympatykomimetyczne działające na receptory alfa i beta - osłabienie właściwości przeciwnadciśnieniowych,
  • lidokaina stosowana dożylnie - zmniejszenie wydalania preparatu,
  • cymetydyna lub hydralazyna - zwiększenie stężenia Propranololu we krwi,
  • klonidyna,
  • ergotamina - skurcz naczyń krwionośnych,
  • indometacyna i ibuprofen - osłabienie działania przeciwnadciśnieniowego,
  • chlorpromazyna - nasilenie działania przeciwpsychotycznego i przeciwnadciśnieniowego,
  • preparaty stosowane do znieczulenia - nasilenie bradykardii i znacznego niedociśnienia tętniczego,
  • leki przeciwnadciśnieniowe - ryzyko nasilenia działania przeciwnadciśnieniowego,
  • preparaty mające wpływ na aktywność układu enzymatycznego cytochromu P450 - ryzyko zmiany stężenia Propranololu we krwi.

6. Dawkowanie leku

Dawkowanie Propranololu powinno być ustalane indywidualnie w zależności od rodzaju choroby i wieku pacjenta. Lek jest dostępny w formie tabletek do stosowania doustnego. Zwiększanie dawek nie zwiększa działania preparatu, ale może mieć negatywny wpływ na stan zdrowia i samopoczucie.

Podstawowe **dawkowanie Propranololu dla dorosłych:

  • nadciśnienie tętnicze - początkowo 80 mg 2 razy na dobę, dawkę można stopniowo zwiększać do 160-320 mg na dobę,
  • dławica piersiowa (z wyjątkiem dławicy Prinzmetala) - 40 mg 2-3 razy na dobę, możliwe zwiększenie ilości do 120-240 mg na dobę,
  • zapobieganie migrenie - 40 mg 2-3 razy dziennie lub 80-160 mg na dobę,
  • drżenie samoistne - 40 mg 2-3 razy dziennie lub 80-160 mg na dobę,
  • lęk sytuacyjny - 40 mg na dobę,
  • lęk uogólniony - 40 mg 2-3 razy w ciągu dnia,
  • nadkomorowe i komorowe zaburzenia rytmu serca - 10-40 mg 3 razy na dobę,
  • kardiomiopatia przerostowa - 10-40 mg 3 razy na dobę,
  • leczenie wspomagające nadczynności tarczycy - 10-40 mg 3 razy na dobę
  • przełom tarczycowy - 10-40 mg 3 razy na dobę,
  • profilaktyka zawału serca w przypadku choroby wieńcowej - leczenie należy zacząć między 5, a 21 dniem po zawale, 40 mg 4 razy na dobę przez 2–3 dni, później 80 mg 2 razy na dobę,
  • profilaktyka krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego u chorych z nadciśnieniem wrotnym i żylakami przełyku - 40 mg 2 razy na dobę, następnie w razie potrzeby 80 mg 2 razy dziennie, maksymalnie 160 mg 2 razy na dobę,
  • operacja guza chromochłonnego nadnerczy - przed zabiegiem 60 mg przez 3 dni, w przypadku guzów nieoperacyjnych - 30 mg na dobę.

Propranolol dla dzieci i młodzieży w przypadku zaburzeń rytmu serca zazwyczaj jest zalecane w dawce 0,25–0,5 mg na kilogram masy ciała 3-4 razy na dobę.

Maksymalnie chory może przyjmować 1 mg/kg masy ciała 4 razy na dobę. Dawka dobowa nie może być większa niż 160 mg.

U osób w podeszłym wieku leczenie powinno być rozpoczęte od możliwie najmniejszych ilości preparatu i lekarz powinien regularnie kontrolować stan zdrowia pacjenta.

Przed zażyciem Propranololu należy sprawdzić datę ważności, umieszczoną na opakowaniu. Preparat powinien być przechowany w miejscu niedostępnym i niewidocznym dla dzieci.

Leku nie można dawać innym osobom bez konkretnego zalecania lekarskiego oraz ustalonego dawkowania.

Zobacz także:

7. Skutki uboczne

Propranolol jak każdy lek może spowodować działania niepożądane, ale nie pojawiają się one u każdego pacjenta. Skutki uboczne Propranololu to:

  • nadmierna senność,
  • bezsenność,
  • sinienie kończyn,
  • bradykardia,
  • zmęczenie,
  • nudności i wymioty,
  • biegunka,
  • parestezje,
  • zawroty głowy,
  • psychoza,
  • omamy i halucynacje,
  • zaburzenia widzenia,
  • huśtawki nastrojów,
  • małopłytkowość,
  • plamica,
  • nasilenie łuszczycy,
  • miastenia.
  • wysypki skórne,
  • osłabienie siły skurczu mięśnia serca,
  • obniżenie ciśnienia krwi,
  • napadowe drętwienie i mrowienie kończyn,
  • depresja,
  • zaburzenia snu,
  • zaburzenia widzenia,
  • duszność z powodu skurczu oskrzeli,
  • suchość w jamie ustnej,
  • hipoglikemia,
  • retencja płynów,
  • przyrost masy ciała,
  • skórne odczyny alergiczne,
  • koszmary senne,
  • zziębnięcie,
  • nasilenie zespołu Raynauda,
  • zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego,
  • zaostrzenie istniejącego bloku przedsionkowo-komorowego,
  • niedociśnienie tętnicze (w tym ortostatyczne) z omdleniem,
  • nasilenie chromania przestankowego,
  • skurcz oskrzeli,
  • łysienie,
  • uczucie oszołomienia.

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska Media SA z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.