Przeszczep wysp trzustkowych w leczeniu cukrzycy

Cukrzyca jest chorobą społeczną, będącą prawdziwą plagą cywilizacji zachodniej. Aktualnie przyjmuje się, że w samej Polsce choruje na nią około 2 milionów osób (połowa spośród nich nie wie, że jest chora). Światowa Organizacja Zdrowia podaje, że po roku 2020 światowa liczba cierpiących na cukrzycę ulegnie podwojeniu. Obecnie istnieje wiele metod leczenia cykrzycy, a jedną z nich jest przeszczep wysp trzustkowych.

Na czym polega cukrzyca i jak ją leczymy...

Mechanizm cukrzycy polega na nieprawidłowej gospodarce węglowodanowej, wynikającej z bezwzględnego lub względnego niedoboru insuliny. O bezwzględnym niedoborze insuliny mówimy, gdy dochodzi do braku sekrecji insuliny przez wyspy beta trzustki (w których fizjologicznie jest produkowana) w wyniku ich zniszczenia – zmniejszenia ich masy o około 80-90%. O względnym niedoborze mówimy z kolei w przypadku braku działania insuliny, z powodu odporności tkanek na jej działanie (dochodzi wówczas do większego zapotrzebowania na insulinę, które nie jest zaspokajane).

Zobacz film: "Choroby serca najczęstszą przyczyną zgonów Polaków"

W zależności od typu cukrzycy oraz stopnia zaawansowania, leczy się ją dietą, wysiłkiem fizycznym, doustnymi lekami przeciwhiperglikemicznymi, iniekcjami (zastrzykami) z insuliny, bądź połączeniem dwóch sposobów.

Z uciążliwości stylu życia, który wymusza na chorym cukrzyca, zdają sobie sprawę tylko osoby chore oraz bezpośrednio z nimi związane. Ciągłe nakłucia w celu zbadania poziomu glikemii, dostosowywanie posiłków do zapotrzebowania węglowodanowego, uwzględnianie wysiłku fizycznego w obliczeniach dawek insuliny, czy wreszcie nawet kilkukrotne w ciągu dnia podskórne podawanie insuliny - to tylko podstawowe sprawy, o których ciągle musi pamiętać osoba dotknięta tą chorobą.

Powikłania cukrzycy

Osobnym zagadnieniem są powikłania cukrzycy. Dotyczą one głównie naczyń krwionośnych oraz obwodowych nerwów. Oto niektóre z nich:

  • mikroangiopatia dotycząca drobnych naczyń tętniczych, prowadząca w konsekwencji do upośledzenia funkcjonowania siatkówki oka (co może prowadzić do ślepoty) czy zaburzeń kłębuszków nerkowych, prowadzących w skrajnych przypadkach do niewydolności nerek;
  • makroangiopatia, dotycząca naczyń tętniczych; jej konsekwencje objawiają się w postaci choroby niedokrwiennej serca, chorobie naczyń mózgowych czy zaburzeniach ukrwienia kończyn;
  • neuropatia, dotycząca nerwów obwodowych i powodująca zaburzenia przewodzenia w nerwach obwodowych oraz autonomicznych (unerwiających narządy wewnętrzne).

Powikłania te, niestety prędzej czy później występują u większości chorych. Stosowanie intensywnej insulinoterapii, pozwalającej solidnie kontrolować poziom glikemii i hemoglobiny glikowanej (której poziom mówi nam o jakości wyrównania metabolicznego) jedynie spowalnia występowanie późnych powikłań. Jest to spowodowane tym, że insulina podawana egzogennie nie odtwarza idealnie jej fizjologicznych poziomów i zmian stężeń, w zależności od poziomu glukozy we krwi. Nawet stosowanie nowoczesnych pomp insulinowych, nie jest w stanie zastąpić fizjologicznej funkcji trzustki. Jedynym możliwym sposobem wyleczenia, wydawałaby się możliwość przywrócenia pracy komórek beta trzustki...

Przeszczep wysp trzustkowych - światło w tunelu

Terapia prowadząca do reaktywacji produkcji endogennej insuliny polega na przeszczepianiu narządowym trzustki lub transplantacji samych wysp trzustkowych. Ten sposób leczenia jest w chwili obecnej jedyną metodą przywracającą prawidłową gospodarkę węglowodanową, uwalniającą pacjenta od insuliny, penów i glukometrów.

Transplantacja trzustki

Transplantacja trzustki, jako narządu w całości jest zabiegiem częstszym. Od pierwszego zabiegu tego typu minęło już kilkadziesiąt lat. Niestety transplantacja trzustki jest najczęściej wykonywana w zaawansowanych stadiach, gdy powikłania cukrzycy są już wysoce zaawansowane. Często dokonuje się jednoczesnego przeszczepu trzustki oraz nerki (z powodu niewydolności tego narządu w przebiegu powikłań cukrzycy). Po udanym przeszczepieniu trzustki i nerki, biorca jest wyleczony z cukrzycy i nie musi wstrzykiwać sobie insuliny, ani też nie musi być dializowany.

Przeszczep wysp trzustkowych

Przeszczepy samych wysp trzustkowych są dużo rzadsze i pozostają raczej wciąż w kręgu fazy eksperymentalnej. Problemem jest tutaj między innymi niedoskonałość technik izolacji wysp beta, co skutkuje uzyskiwaniem niewystarczającej ich ilości, a także obniżeniem ich jakości. Biorcy w tym przypadku często wymagają wielokrotnej transplantacji preparatów uzyskanych z kilku trzustek.

Niewątpliwą konsekwencją omawianej terapii jako przeszczepów jest problem odrzutów. Pacjent po takich zabiegach jest zmuszany do końca życia przyjmować preparaty obniżające odporność, czyli, tak zwane leki immunosupresyjne.

Pomimo wszystkich niedogodności związanych z przeszczepami komórek beta trzustki, ten sposób terapii wydaje się być przyszłością w walce z cukrzycą, a zamiana penów i codziennych wstrzykiwań insuliny powiązanych z dokładnym planowaniem posiłków, na przyjmowanie leków immunosupresyjnych w stałej dawce, wydaje się korzystną „transakcją”. Stosowanie tej metody we wcześniejszych stadiach choroby pozwalałoby też zniwelować ryzyko powikłań cukrzycy, które często są powodem kalectwa i przedwczesnej śmierci.

Miejmy nadzieję, że przysłowiowe "światełko w tunelu", które w przypadku upowszechnienia przeszczepów w codziennej medycynie pozwoliłoby uznać cukrzycę za chorobę wyleczalną, będzie świecić coraz jaśniej i już niedługo stanie się codzienną rzeczywistością.

Bibliografia

Colwell J.A. CUKRZYCA - nowe ujęcie diagnostyki i leczenia, Urban & Partner, Wrocław 2004, ISBN 83-87944-77-7
Otto-Buczkowska E. Cukrzyca - patogeneza, diagnostyka, leczenie, Borgis, Warszawa 2005, ISBN 83-85284-50-8
Dyszkiewicz W., Jemielity M., Wiktorowicz K. Transplantologia w zarysie, AM Poznań, Poznań 2009, ISBN 978-83-60187-84-5
Pęczak L., Rowiński W., Wałaszewski J. Transplantologia kliniczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2004, ISBN 83-200-2746-2

Komentarze

Zabiegi

Zabieg to czynność medyczna, której celem jest profilaktyka i diagnostyka chorób, a przede wszystkim ich skuteczne leczenie. Zakres terminu jest bardzo szeroki, ponieważ obejmuje działania o niezwykle zróżnicowanym charakterze i stopniu trudności. Zabiegi medyczne dotyczą różnych dziedzin medycyny, np. chirurgii, ginekologii, alergologii czy pulmonologii. Można zatem mówić o zabiegach chirurgicznych, ginekologicznych itd. Tamponada nosa czy usunięcie migdałków to różne rodzaje zabiegów medycznych.


Zabiegiem może być dezynfekcja otarcia naskórka czy prosta iniekcja, ale jest nim także transplantacja serca czy wszczepienie implantu. Dlatego też można je przeprowadzać nie tylko w sterylnej sali operacyjnej (w warunkach aseptycznych), ale także w gabinecie zabiegowym, a nawet w domu pacjenta. Zabiegi wykonują nie tylko lekarze wszystkich specjalności, ale także osoby nie będące nimi, a należące do personelu medycznego. Każdy zabieg jest naruszeniem nietykalności osobistej pacjenta, dlatego wymaga jego zgody lub zgody jego najbliższej rodziny. Tylko w wyjątkowych przypadkach zagrożenia życia lub zdrowia lekarze mogą podjąć decyzję o przeprowadzeniu danego zabiegu bez woli chorego.

Szczególnym rodzajem zabiegu jest operacja, czyli akcja chirurgiczna na narządach lub tkankach pacjenta, którego celem jest uzyskanie poprawy stanu zdrowia pacjenta lub diagnostyka danej choroby. Przeprowadzają go lekarze zwani chirurgami, a ich rodzaje wzięły swe nazwy od specjalności lekarskich i wewnątrzchirurgicznych. Stąd też mamy operacje ginekologiczne, okulistyczne czy ortopedyczne.

Zabiegi

A

B

C

D

E

F

G

H

I

K

L

Ł

M

N

O

P

R

S

Ś

T

U

W

Z

Pomocni lekarze

Artykuły Przeszczep trzustki
Przeszczep wysp trzustkowych

Komplikacje po przeszczepieniu wysp trzustkowych

. Do rzadszych operacji należy przeszczepianie płuc, wysp trzustkowych i jelita. Jednoczasowy przeszczep trzustki i nerki jest najczęściej wykonywanym (...) o powikłaniach oraz problemachmogących wystąpić...

Przeszczep wysp trzustkowych

Immunosupresja (WIDEO)

Immunosupresja (WIDEO) Odtwórz wideo

Po każdym przeszczepie wysp trzustkowych niezbędna jest immunosupresja. Immunosupresja to podawanie takich leków, których celem jest ograniczenie (...) po przeszczepieniu wysp trzustkowych...

Cukrzyca

Przeszczep wysp trzustkowych

gospodarkę organizmu insuliną, przeszczep trzustki lub samych wysp trzustkowych. Objawy cukrzycy typu 1 Do charakterystycznych objawów cukrzycy typu (...) się możliwość...

Leczenie cukrzycy

Leki doustne stosowane w cukrzycy (WIDEO)

Leki doustne stosowane w cukrzycy (WIDEO) Odtwórz wideo

Cukrzyca typu II to choroba cywilizacyjna, o której decyduje m.in.: styl życia człowieka i nawyki żywieniowe. Dodatkowo, osoby z nadwagą i otyłością znacznie częściej chorują na cukrzycę niż szczupłe. Cukrzyca jest rozpoznawalna u dzieci oraz u osób...