Strach przed pająkami

Większość ludzi nie przepada za widokiem pająka na ścianie, obawia się skorpionów albo włochatych ptaszników. Ich reakcje wydają się być zupełnie normalne. Mało kto raduje się w sytuacji, kiedy za kołnierz wpada mu pająk czy jakiś inny owad. Istnieją jednak jednostki, u których rozmiary uporczywej reakcji strachu pozostają w znacznej dysproporcji do wielkości realnego zagrożenia. Pająki nie należą do stworzeń, za którymi się przepada. Bez względu na to, czy duże, czy małe, kosmate czy gładkie, budzą wstręt i odrazę. Irracjonalny lęk przed pająkami określa się mianem arachnofobii. Nauka o pająkach to arachnologia. Dlaczego człowiek boi się pająków lub innych bezkręgowców zbliżonych do nich wyglądem? Skąd się bierze strach przed pająkami? Jak się objawia arachnofobia i jak sobie z nią radzić?

Polecane wideo:

Przyczyny arachnofobii

Arachnofobia to rodzaj specyficznej (izolowanej) fobii, a więc zaburzenie lękowe, o którym można przeczytać w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10 pod kodem F40.2. Termin „arachnofobia” pochodzi z języka greckiego (gr. arachne – pająk, phobia – strach). Manifestuje się w postaci silnego lęku na widok pająków. Arachnofobicy reagują bardzo różnie – płaczą, uciekają z miejsca, w którym znajduje się pająk, wrzeszczą albo zachowują się bardzo cicho, by nie sprowokować pająka do ataku. Unikają miejsc, w których mogliby natknąć się na pająka (terraria, piwnice, strychy itp.), mają dreszcze, pocą się, drżą, pozostają w bezruchu. Strach ich paraliżuje, mają gęsią skórkę, krzyczą, a w skrajnych przypadkach – wymiotują, tracą przytomność i dostają ataku paniki. Irracjonalnemu lękowi towarzyszą też typowe objawy fizjologiczne strachu, jak: przyspieszona akcja serca, przyspieszone tętno, szybszy oddech, bladość skóry, rozszerzenie źrenic, suchość w ustach, zahamowanie perystaltyki jelit itp.

Skąd się bierze arachnofobia? Istnieją przynajmniej trzy wyjaśnienia psychologiczne co do możliwych dróg rozwoju strachu przed pająkami:

  • podejście psychoanalityczne – uwypukla znaczenie nieświadomych mechanizmów powstawania reakcji fobicznych na widok pająka. Arachnofobia może być skutkiem przeniesienia agresji, przypisywania swojej własnej wypartej wrogości pająkowi. Arachnofobię traktuje się też jako projekcję własnych skłonności analnych, bowiem pająk postrzegany jest jako brudny, wstrętny i kosmaty. Inni upatrują źródeł strachu przed pająkami w przeżyciach z okresu edypalnego (etap w rozwoju psychoseksualnym według Zygmunta Freuda) – wówczas pająka postrzega się jako aktywnego, dominującego i niezależnego samca;
  • podejście behawiorystyczne – akcentuje znaczenie uczenia się strachu na drodze warunkowania klasycznego. Po prostu jednostka uczy się bać, kojarzy pająka z zagrożeniem, np. może naśladować reakcje fobiczne swoich rodziców, którzy reagowali paniką na widok pająka. Arachnofobia mogła się też pojawić na skutek straszenia dziecka pająkami;
  • podejście ewolucjonistyczne – zwraca uwagę na adaptacyjną rolę strachu przed pająkami. Człowiek nauczył się bać pająków i innych jadowitych stawonogów, by móc przetrwać i zapewnić sobie ciągłość reprodukcyjną.

Oczywiście ludzie prezentują różny poziom lęku przed pająkami, a termin „arachnofobia” rezerwuje się dla najcięższych przypadków.

Objawy arachnofobii

Najczęściej arachnofobicy reagują stanem paniki na widok pająka. Czasami paniczny strach nie pojawia się tylko w sytuacji realnego kontaktu ze zwierzęciem, ale też w takich okolicznościach, jak obserwowanie pająka w telewizji, zobaczenie rysunku pająka w książce albo widok zabawki-pająka. Do typowych objawów arachnofobii zalicza się:

Leczenie arachnofobii

Słowo „arachnofobia” łączy się z postacią mitologiczną – Arachne – mistrzynią w tkaniu i haftowaniu. Pewnego razu Atena wyzwała Arachne na pojedynek – która z nich stworzy piękniejszy haft. Okazało się, że tkanina stworzona przez Arachne była równie okazała, jak Ateny, na co bogini wielce się rozgniewała. Rozdarła jej dzieło i zaczęła bić dziewczynę czółnem tkackim. Arachne z rozpaczy popełniła samobójstwo, ale Atena postanowiła przywrócić dziewczynie życie – niestety już nie pod postacią człowieka, ale pająka, który mógłby tkać sieci. Arachnofobia jako jeden z rodzajów fobii izolowanych wymaga niejednokrotnie leczenia. Zanim podejmie się decyzję o terapii, zaburzenie należy różnicować m.in. z zespołem urojeniowym. Stosuje się zwykle metody charakterystyczne dla terapii fobii – modelowanie, zanurzanie albo systematyczną desensytyzację. Terapia psychologiczna ma polegać na stopniowym wygaszaniu strachu poprzez konfrontację ze źródłem lęku. Terapia szokowa (implozywna) bazuje na gwałtownej konfrontacji, np. pacjentowi od razu kładzie się na rękę wielkiego włochatego pająka. Systematyczna desensytyzacja stopniowo oswaja z pająkami – na początku chory ogląda fotografie pająków, potem bierze do rąk zabawkę-pająka, by na końcu skonfrontować się z żywym pajęczakiem.

Nerwica i lęki

Komentarze (26)
~kitsune
~kitsune ponad rok temu

ja mam arachnofobie. moi znajomi uwielbiają lato, a ja nie ponieważ mieszkam na wsi i WSZĘDZIE są pająki! na drzewach, krzewach, bluszczach. zeszłego roku latem wchodzę do łazienki, zapalam światło i widzę w wannie ok. 8 cm czarnego, owłosionego pająka. Na jego widok wybiegłam z krzykiem z łazienki, usiadłam na ziemi i czułam, że mam mokre policzki i ręce mi się trzęsą. dlatego właśnie nie lubię lata.

Odpowiedz
~Djf
~Djf ponad rok temu

To jest straszne.Dzisiaj jak się kąpalam to około 8cm ode mnie pojawił się pająk.Zaczęłam krzyczeć płakać i natychmiast wyskoczyłam z wanny ogarnęła mnie panika i przeszły mnie ciarki.podejrzewam że to lek od dzieciństwa bo gdy byłam mała to mieszkałam u babci tam w mieszkaniu było dużo pająków a pozatym toaleta była na korytarzu i toalecie i na korytarzu zawsze było dużo pająków. Gdy w mieszkaniu był pająk zawsze prosiłam babcie żeby go zabiła wtedy chowają się pod stół ale ona czasami dla żartów podkładala blisko mnie szczotkę z zabity pająki. Uważam że mam arachnofobie i jeżeli ja mam to są 4 powody dlaczego i 1 wzmacniający ten lęk.1moj wujek też w dzieciństwie bardzo bal się pająków 2 w mieszkaniu babci było dużo pająków 3babcia straszył mnie pająki 4(dużo razy się przeprowadziłem)i w każdym z tych mieszkań były pająki.piszę to akurat dziś bo dzisiaj przekonałam się jaki mój lek jest ogromny.czasami nawet jak w książce widzę rysunek pająka to nie chce go dotknąć.nawet teraz mam wrażenie że w pobliżu jest pająk chociaż tam go na pewno nie ma.bardzo chciałabym wyleczyć się z tej choroby ponieważ jest bardzo uciążliwa.

Odpowiedz
~Wera
~Wera ponad rok temu

@~nika: ja się poce, jestem blada, jestem w bezruchu i mam duże oczy kiedy zobacze p..... a potem uciekam i minie kilka dni albo i kilkanaście zebym się otrząsnęła, i też muszę prosić kogoś żeby go zabił odsuwając wszystkie meble. Kiedy przeczytałam co się rrobi na tej terapii stanowczo mowie "nie"!!!!!!!

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Nerwica i lęki
najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Co to jest

~AgaAgnieszka • ostatni post 9 godzin temu

1

Pomocni lekarze

Artykuły Nerwica i lęki
Nerwica i lęki

Ćwiczenia a napady paniki

Ćwiczenia a napady paniki

Regularne ćwiczenia mogą być alternatywą lub pomocniczą strategią w terapii farmakologicznej, a także psychoterapii, mających na celu zwalczanie niekontrolowanych napadów strachu. Już w tym momencie wiadomo, że ćwiczenia są pomocne w leczeniu osób cierpiących...

Nerwica i lęki

Gry terapeutyczne

Gry terapeutyczne

Naukowcy wymyślili nową generację gier komputerowych, które znajdą zastosowanie w terapii lękowej.

Nerwica i lęki

Leczenie depresji u dzieci

Leczenie depresji u dzieci Odtwórz wideo

, które są zauważalne u dorosłych. Typowe zachowania u dzieci z zaburzeniami psychicznymi, to: problemy w szkole, fobie i lęki, niechęć do zabawy i przebywania

Nerwica i lęki

Nerwica - kiedy warto udać się do specjalisty

Nerwica - kiedy warto udać się do specjalisty Odtwórz wideo

Osoba cierpiąca na zaburzenia psychiczne przez bardzo długi okres rozwoju swojej choroby może nie zdawać sobie sprawy z istnienia nieprawidłowości w swoim zachowaniu i stara się bądź znaleźć usprawiedliwienie dla swoich poczynań, lub uważa, że to osoby...

Nerwica i lęki

Leki uspokajające

Leki uspokajające Odtwórz wideo

Leki uspokajające, które wraz z lekami przeciwlękowymi zwane są anksjolitykami, zmniejszają lęk, niepokój, napięcie emocjonalne oraz objawy

Nerwica i lęki

Co wpływa na pewność siebie

Co wpływa na pewność siebie Odtwórz wideo

Pewność siebie jest bardzo ważnym elementem naszej osobowości. Odgrywa ważną rolę w nawiązywaniu kontaktów społecznych, podejmowaniu aktywności oraz pracy zawodowej. Każdy z nas ma swój indywidualny „poziom" pewności siebie. Niektóre osoby jawią nam...

Nerwica i lęki

Diagnoza nerwicy

Diagnoza nerwicy Odtwórz wideo

Zaburzenie lękowe często są określane mianem nerwicy. Takie emocje powstały po to, aby organizm był w stanie rozpoznawać zagrożenie i właściwie (...) na nie reagować. Takie pierwotne instynkty i zakodowane cechy bardzo wolno ewoluowały,...

Nerwica i lęki

Fobie (prezentacja edukacyjna)

Fobie (prezentacja edukacyjna)

Co to jest fobia? Fobia to silny lęk występujący w jakiejś sytuacji, która z obiektywnego punktu widzenia wcale nie jest taka straszna. Człowiek (...) cierpiący na fobię zdaje sobie sprawę, że właściwie nie ma czego się bać, ale...

Nerwica i lęki

Strach i lęk

psychopatologiczny. Występuje w nerwicach, psychozach i zaburzeniach nastroju. Jak zdefiniować lęk, a jak - strach? Jakie są podobieństwa, a jakie różnice między (...) . W terminologii psychologicznej uczucie lęku...