Trwa ładowanie...

Arachnofobia - przyczyny, objawy, leczenie

Większość ludzi nie przepada za widokiem pająka na ścianie, obawia się skorpionów albo włochatych ptaszników. Ich reakcje wydają się być zupełnie normalne. Istnieją jednak jednostki, u których rozmiary uporczywej reakcji strachu pozostają w znacznej dysproporcji do wielkości realnego zagrożenia. Irracjonalny lęk przed pająkami określa się mianem arachnofobii, jak sobie z nią radzić?

Zobacz film: "Mięta na pająki. Jak zrobić mieszankę?"

spis treści

1. Czym jest arachnofobia?

Arachnofobia to rodzaj specyficznej (izolowanej) fobii, a więc zaburzenie lękowe, o którym można przeczytać w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10 pod kodem F40.2. Termin arachnofobia pochodzi z języka greckiego (gr. arachne - pająk, phobia - strach).

2. Przyczyny arachnofobii

Istnieją przynajmniej trzy wyjaśnienia psychologiczne co do możliwych dróg rozwoju strachu przed pająkami. Podejście psychoanalityczne uwypukla znaczenie nieświadomych mechanizmów powstawania reakcji fobicznych na widok pająka.

Arachnofobia może być skutkiem przeniesienia agresji, przypisywania swojej własnej wypartej wrogości pająkowi. Arachnofobię traktuje się też jako projekcję własnych skłonności analnych, bowiem pająk postrzegany jest jako brudny, wstrętny i kosmaty.

Inni upatrują źródeł strachu przed pająkami w przeżyciach z okresu edypalnego (etap w rozwoju psychoseksualnym według Zygmunta Freuda) – wówczas pająka postrzega się jako aktywnego, dominującego i niezależnego samca.

Podejście behawiorystyczne akcentuje znaczenie uczenia się strachu na drodze warunkowania klasycznego. Po prostu jednostka uczy się bać, kojarzy pająka z zagrożeniem, np. może naśladować reakcje fobiczne swoich rodziców, którzy reagowali paniką na widok pająka.

Arachnofobia mogła się też pojawić na skutek straszenia dziecka pająkami. Podejście ewolucjonistyczne zwraca uwagę na adaptacyjną rolę strachu przed pająkami. Człowiek nauczył się bać pająków i innych jadowitych stawonogów, by móc przetrwać i zapewnić sobie ciągłość reprodukcyjną.

Domowe sposoby na pajączki na nogach
Domowe sposoby na pajączki na nogach [7 zdjęć]

Pajączki na nogach to popękane naczynka – czerwone pręgi, które są widoczne na powierzchni skóry łydek....

zobacz galerię

3. Objawy arachnofobii

Najczęściej arachnofobicy reagują stanem paniki na widok pająka. Czasami paniczny strach nie pojawia się tylko w sytuacji realnego kontaktu ze zwierzęciem, ale też w takich okolicznościach, jak obserwowanie pająka w telewizji, zobaczenie rysunku pająka w książce albo widok zabawki-pająka. Typowe objawy arachnofobii to:

  • paniczny lęk,
  • obezwładniający strach,
  • dreszcze,
  • poty,
  • gęsia skórka,
  • przyspieszone tętno,
  • uczucie gorąca,
  • omdlenia,
  • zawroty głowy,
  • paraliż,
  • niemoc poruszenia się,
  • bezwład,
  • zastyganie w bezruchu,
  • nudności,
  • wymioty,
  • krzyk,
  • płacz,
  • pisk,
  • histeria,
  • ucieczka z miejsca obecności pająka,
  • urojenia dotyczące pająków, np. że chodzą po ciele, są gdzieś w pobliżu, chodzą wewnątrz czaszki,
  • koszmary nocne.

4. Leczenie arachnofobii

Najbardziej skutecznym rodzajem terapii jest desensytyzacja (odwrażliwianie), które polega na stopniowym zmniejszaniu reakcji na pająka. To taktyka małych kroków, ponieważ pacjent patrzy na zdjęcia pająków, słucha wyjaśnienień i argumentów, co pozwala na zbudowanie pozytywnego obrazu tych stworzeń.

Jednocześnie specjalista zapewnia, że pająk nie zagraża życiu ani zdrowiu. W kolejnym etapie pacjent podchodzi do terrarium i przygląda się żywym pająkom. Ostatni etap to dotknięcie pajaka lub wzięcie go na ręce.

Odwrażliwianie przynosi świetne rezultaty, ponieważ po jej zakończeniu lęk nie występuje ponownie podczas spotkania z pająkiem. Skuteczna bywa też terapia implozywna (szokowa), która polega na wystawieniu pacjenta na kontakt z bodźcem lękowym.

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska Media SA z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.