Tak ADHD może wpływać na jelita. Naukowcy zbadali 1,9 mln osób

Osoby z ADHD częściej niż osoby bez tego zaburzenia zmagają się z problemami żołądkowo-jelitowymi – wynika z analizy obejmującej dane ponad 1,9 mln osób. Wyniki opublikowano na łamach czasopisma "Journal of Attention Disorders".

Związek między zaburzeniami neurorozwojowymi a pracą przewodu pokarmowego był wcześniej dobrze opisany przede wszystkim w przypadku osób ze spektrum autyzmu. W odniesieniu do ADHD brakowało jednak szerokiej analizy pozwalającej ocenić skalę tego problemu.

Badacze z University of Warwick w Wielkiej Brytanii przeanalizowali wyniki 23 wcześniejszych badań prowadzonych m.in. w Stanach Zjednoczonych, Szwecji, Niemczech i Korei Południowej. Uczestnicy mieli od 2 do 65 lat. Analiza wykazała, że osoby z ADHD były niemal o połowę bardziej narażone na występowanie dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego. Ryzyko zaparć było w tej grupie prawie dwukrotnie większe, zespół jelita drażliwego występował o 58 proc. częściej, a prawdopodobieństwo enkoprezy, czyli nietrzymania kału, było ponad czterokrotnie wyższe.

– Prawie każdy z analizowanych przez nas objawów ze strony układu pokarmowego – zaparcia, zespół jelita drażliwego (IBS), a nawet niestrawność – wydawał się mieć związek z ADHD – skomentowała współautorka badania Sarah Blake z Warwick Medical School.

Jak zaznaczyła, tego rodzaju dolegliwości mogą mocno wpływać na codzienne funkcjonowanie. Jednocześnie istnieje ryzyko, że pozostaną niezauważone, jeśli podczas leczenia cała uwaga koncentruje się na objawach ADHD.

Naukowcy podkreślają, że na obecnym etapie nie wiadomo jeszcze, dlaczego ADHD częściej współwystępuje z problemami trawiennymi. Prawdopodobnie znaczenie może mieć kilka różnych mechanizmów.

Jednym z nich są zachowania związane z ADHD. Impulsywność, nieregularne jedzenie czy trudności z utrzymaniem codziennej rutyny mogą wpływać na sposób odżywiania, a tym samym na funkcjonowanie przewodu pokarmowego.

Znaczenie mogą mieć również działania niepożądane niektórych leków stosowanych u pacjentów z ADHD. Wśród nich wymienia się m.in. zaparcia oraz inne dolegliwości dotyczące układu trawiennego.

Kolejnym możliwym wyjaśnieniem jest mikrobiota jelitowa. Wcześniejsze prace sugerowały, że u osób z ADHD skład mikroorganizmów zasiedlających jelita może różnić się od obserwowanego u osób bez tego zaburzenia. Mikrobiota uczestniczy w tzw. komunikacji jelito-mózg. Jednym z jej istotnych elementów jest nerw błędny, który stanowi ważną drogę przekazywania sygnałów między przewodem pokarmowym a ośrodkowym układem nerwowym.

Autorzy badania zastrzegają jednak, że wykazanie związku nie oznacza, że ADHD bezpośrednio powoduje problemy z jelitami. Nie wiadomo również, na ile obserwowana zależność wynika z czynników biologicznych, stylu życia, stosowanych leków czy innych uwarunkowań. – Nie możemy jeszcze stwierdzić, że to ADHD powoduje problemy jelitowe, ani dokładnie określić, co stoi u podstaw tego związku, jednak zaobserwowana prawidłowość jest na tyle wyraźna, iż zasługuje na uwagę. Lekarze opiekujący się osobami z ADHD mogą rozważyć pytania o objawy ze strony układu pokarmowego, zwłaszcza jeśli mogą one wpływać na jakość życia pacjentów – podkreślił współautor pracy dr Saran Shantikumar z Warwick Medical School.

W przypadku bardziej nasilonych lub przewlekłych dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego pomocna może być również konsultacja z gastroenterologiem lub dietetykiem.

ADHD dotyczy – według przytaczanych przez autorów szacunków – około 5 proc. dzieci oraz 3–4 proc. dorosłych na świecie. W ostatnich dekadach liczba rozpoznawanych przypadków wyraźnie wzrosła.

Źródło: Polska Agencja Prasowa