Żelazo – nie tylko pora ma znaczenie
Preparaty żelaza najczęściej stosuje się po stwierdzeniu niedoboru, np. w przypadku niedokrwistości z niedoboru żelaza. Zanim jednak zaczniemy suplementację, warto ustalić, skąd niedobór się wziął. Przyczyną może być utrata krwi albo zaburzone wchłanianie.
Polacy biorą garściami. "Kilkanaście leków to jest standard"
Jeśli lekarz zaleci suplementację, najlepiej przyjmować preparat na pusty żołądek – około 30 minut przed jedzeniem lub dwie godziny po posiłku. W takich warunkach żelazo wchłania się najlepiej. Problem w tym, że nie każdy dobrze je wtedy toleruje. U części osób pojawiają się nudności czy ból brzucha. W takim przypadku można przyjąć preparat z jedzeniem.
Sporo zmienia również to, czym popijamy tabletkę. W jednym z badań kawa wypita razem z preparatem żelaza zmniejszyła jego wchłanianie o 54 proc. w porównaniu z wodą. Przyjęcie suplementu razem z posiłkiem, nawet z dodatkiem soku pomarańczowego, wiązało się natomiast ze zmniejszeniem wchłaniania o 66 proc.
Wpływ może mieć również wapń, zwłaszcza gdy oba składniki przyjmowane są jednocześnie. Jeśli konieczna jest suplementacja zarówno żelaza, jak i wapnia, warto ustalić z lekarzem lub farmaceutą, czy preparaty należy rozdzielić.
A rano czy wieczorem? Badania sugerują, że po południu żelazo może wchłaniać się nieco słabiej niż rano, jednak zaobserwowana różnica nie była statystycznie istotna. W praktyce większe znaczenie ma więc to, czy przyjmujemy je na czczo i z czym je łączymy.
Witamina B12 też ma wpływ
Przy niedokrwistości uwagę zwraca się nie tylko na żelazo. Jedną z możliwych przyczyn jest również niedobór witaminy B12, choć mechanizm jest inny.
Na jej niedobór szczególnie narażone są osoby stosujące dietę roślinną, ponieważ B12 naturalnie występuje w produktach pochodzenia zwierzęcego oraz w żywności wzbogacanej. Na poziom tej witaminy mogą wpływać również niektóre leki, w tym metformina oraz inhibitory pompy protonowej.
W przypadku B12 godzina przyjmowania preparatu nie jest najważniejsza. Cyjanokobalaminę, czyli syntetyczną postać tej witaminy, zazwyczaj zaleca się przyjmować na pusty żołądek, ale warto kierować się zaleceniami dotyczącymi konkretnego preparatu.
Istotniejsza może być sama przyczyna niedoboru. Jeżeli organizm ma problem z wchłanianiem B12, przesunięcie tabletki z rana na wieczór niewiele zmieni. W takich przypadkach lekarz może zdecydować o zastosowaniu wysokich dawek doustnych albo zastrzyków.
Więcej nie zawsze znaczy lepiej
Niezależnie od pory przyjmowania najpierw trzeba odpowiedzieć sobie na pytanie, czy dany suplement jest rzeczywiście potrzebny. Przyjmowanie witamin i minerałów bez uzasadnienia nie musi przynosić korzyści, a nadmiar niektórych składników może szkodzić.
Przykładem jest witamina B6, której zbyt duże ilości mogą prowadzić do uszkodzenia nerwów. Z kolei niektóre witaminy rozpuszczalne w tłuszczach, w tym witamina A, mogą gromadzić się w organizmie.
Warto również sprawdzać składy wszystkich stosowanych preparatów, ponieważ ten sam składnik może występować w kilku z nich. Osoby przyjmujące leki powinny dodatkowo upewnić się, czy suplement nie wpływa na ich działanie i czy między poszczególnymi preparatami nie trzeba zachować odstępu.
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
