Trzustka - charakterystyka, funkcje, choroby, profilaktyka

Trzustka pełni bardzo ważną rolę w organizmie, ponieważ odpowiada m.in. za procesy trawienia. Problemy z trzustką mogą nie objawiać się przez dłuższy czas, dlatego jeżeli tylko zauważymy jakieś nieprawidłowości, to należy jak najszybciej podjąć odpowiednie leczenie. Jakie funkcje spełnia trzustka i co warto robić, aby zapewnić jej odpowiednie funkcjonowanie?

spis treści

Zobacz film: "Przeszczepienie wysp trzustkowych - komplikacje"

1. Trzustka - charakterystyka

Trzustka jest narządem gruczołowym, który jest zlokalizowany w górnej części brzucha. Ma nieregularny, wydłużony kształt. Waga trzustki to przeciętnie od 60 do 125 g. Składają się na nią spoisty i miękki miąższ oraz otaczające go różnej długości śnieżnobiałe przewody trzustkowe.  Trzustka ma charakterystyczną powierzchnię o budowie zrazikowej. Jej poszczególne części to głowa, szyjka oraz trzon. Z kolei jeżeli weźmiemy pod uwagę funkcje trzustki, to składają się na nią dwie części. Jedna wewnątrzwydzielnicza, która odpowiada za produkcję hormonów, np. insuliny oraz glukagonu, oraz zewnątrzwydzielnicza spełniająca funkcje trawienne.

Sprawdź, jak opóźniasz swój metabolizm
Sprawdź, jak opóźniasz swój metabolizm [9 zdjęć]

Brak podstawowych składników odżywczych, zwłaszcza białek, sprawia, że metabolizm spowalnia. Przez kilka...

zobacz galerię

2. Trzustka - funkcje

Dwa podstawowe zadania trzustki to wytwarzanie hormonów oraz wpływ na trawienie składników pokarmowych. Za procesy wewnątrzwydzielnicze odpowiadają wyspecjalizowane komórki. Tworzą one nieduże skupiska, które określa się mianem wysp Largenhansa. W trzustce występuje około milion tego typu komórek zlokalizowanych w różnych miejscach narządu. Są podzielone na trzy typy: Alfa, Beta oraz Delta. Komórki Alfa zajmują się produkowaniem glukagonu, z kolei komórki typu Beta wytwarzają insulinę. Te dwa hormony wpływają na procesy przemiany materii oraz na zachowanie prawidłowego stężenia glukozy we krwi. Trzeci typ komórek – Delta, wytwarza tzw. somatostatynę, która reguluje wydzielanie glukagonu oraz insuliny.

Druga równie ważna funkcja spełniana przez trzustkę to funkcja zewnątrzwydzielnicza. Każdego dnia trzustka zajmuje się produkcją około 1,2–3 litrów soku trzustkowego. To właśnie dzięki zawartym w nim enzymom jest możliwe trawienie białek, tłuszczów i węglowodanów. Są one nieaktywne dopóki nie przedostaną się do jelita cienkiego, w którym następuje rozkładanie składników pokarmowych.

3. Trzustka - choroby

Schorzenia w obrębie trzustki mogą rozwijać się stopniowo, nie powodując początkowo odczuwalnych dolegliwości. Często diagnozuje się je przypadkowo przy innych zaburzeniach. Z tego powodu wiele osób zbyt późno udaje się do specjalistów w celu zastosowania odpowiedniego leczenia. Do najczęstszych chorób trzustki należą ostre oraz przewlekłe zapalenie trzustki, rak trzustki, kamica przewodów trzustkowych oraz torbiel trzustki. Czasami ból trzustki może pojawić się w wyniku przejedzenia; jeżeli jednak ma charakter nawracający, to może oznaczać poważniejsze schorzenie.

W przypadku ostrego bólu trzustki – ból jest silny, napadowy i promieniuje aż do pleców. Częstą przyczyną tej choroby jest uzależnienie od alkoholu. Poza tym ból może być spowodowany stosowaniem niektórych leków, np. przeciwpadaczkowych lub moczopędnych, oraz urazami brzucha. Zdarza się, że jest również wynikiem infekcji wirusowej.

Z kolei długotrwały ból brzucha może sygnalizować przewlekłe zapalenie trzustki. Często towarzyszy mu biegunka oraz spadek wagi. Podstawą diagnozowania chorób trzustki są badania obrazowe oraz enzymów trzustkowych i wątrobowych.

4. Trzustka - profilaktyka

Prawidłowa praca trzustki jest niezbędna dla funkcjonowania całego organizmu, dlatego tak ważne jest podjęcie odpowiednich działań profilaktycznych. W zapobieganiu chorobom trzustki duże znaczenie ma styl odżywiania. Dieta powinna być urozmaicona. Trzeba pamiętać o spożywaniu posiłków o regularnych porach i unikać przejadania się. Dzięki temu nie narażamy trzustki na intensywną pracę związaną z produkcją enzymów trawiennych. Należy zrezygnować z jedzenia tłustych serów i wędlin. Niewskazane są również wszelkiego typu napoje gazowane, picie mocnej kawy i przede wszystkim picie dużej ilości alkoholu, który wywołuje w trzustce nieodwracalne zmiany. W diecie trzustkowej jest konieczna także eliminacja słodyczy.

Zobacz także:

Warto wprowadzić do swojego codziennego jadłospisu dużą ilość owoców i warzyw będących źródłem cennych witamin i minerałów. Trzeba tylko pamiętać, aby nie były to produkty o działaniu wzdymającym, jak np. kapusta lub rośliny strączkowe. Szczególne właściwości korzystne dla pracy trzustki mają m.in. brokuły i szpinak. Smażone potrawy lepiej zastąpić jedzeniem gotowanym lub pieczonym. Korzystne działanie na stany zapalne trzustki wykazuje również spożywanie kefiru, jogurtów lub maślanki.

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Ważne tematy