Przejdź na WP

Ultrasonograf – jak działa i jakie ma zastosowanie?

Badanie USG jest jednym z najpopularniejszych badań pozwalających na zdiagnozowanie ewentualnych zmian zachodzących wewnątrz organizmu człowieka (ale i także zwierząt). Warto natomiast dowiedzieć się, w jaki w ogóle sposób działa ultrasonograf, jakie możliwości i ograniczenia mają aparaty USG, jak również na ile bezpieczne jest ich stosowanie.

1. Ultrasonograf – działa jak sonar

Badanie USG jest bardzo powszechną metodą diagnostyczną, jednak już nie każdy ma świadomość, w jaki sposób działa ultrasonograf. Otóż aparaty USG funkcjonują podobnie do sonaru, czyli urządzenia, które przy pomocy fal dźwiękowych o różnej długości może być wykorzystywane – między innymi – do detekcji obiektów.

W dużym uproszczeniu: fale dźwiękowe, kiedy napotykają zmiany w strukturze powierzchni, po której się rozchodzą, są odpowiednio interpretowane przez urządzenie i wizualizowane na ekranie. Aparaty ultrasonograficzne pracują podobnie: sonda ultrasonografu posiada emiter, który wysyła fale ultradźwiękowe w kierunku wybranej części organizmu, a odbiornik konwertuje je na obraz wizualny.

2. Jakie narządy można obejrzeć poprzez aparaty USG?

Co do zasady, USG powszechnie wykorzystywane jest do diagnozowania organów znajdujących się w jamie brzusznej (wątroba, nerki, trzustka, żołądek itp.), ale także do badań serca, tarczycy, układu szkieletowego czy nawet oczu. Należy jednak mieć świadomość, że ultrasonograf ma też swoje ograniczenia.

Mianowicie, obszary wypełnione gazem niemal całkowicie rozpraszają fale dźwiękowe, dlatego aparaty ultrasonograficzne nie są wykorzystywane do badań jelit i płuc (choć mogą pomóc w zdiagnozowaniu np. odmy opłucnej). Fale dźwiękowe są też odbijane przez układ kostny, dlatego metoda ta nie nadaje się do badania narządów znajdujących się bezpośrednio za nim.

3. W jaki sposób możliwa jest diagnostyka USG?

Niewątpliwą zaletą badania ultrasonografem jest to, że umożliwia on obrazowanie organów w czasie rzeczywistym. Metoda USG jest przy tym na tyle dokładna i precyzyjna, że pozwala na dostrzeżenie zmian (np. guzów) o wielkości już od 0,1 mm – co pozwala na wykrycie chociażby wczesnego stadium nowotworu.

USG jest też powszechnie wykorzystywane do badań serca – pozwala na przyjrzenie się jego pracy. Ultrasonograf jest ponadto powszechnie wykorzystywany do badań płodów, umożliwia obserwację, ocenę płci czy nawet sprawdzenie ułożenia w łonie matki. Co więcej, dzięki zastosowaniu zjawiska Dopplera, możliwa jest również np. ocena kierunku i szybkości przepływu krwi w naczyniach.

4. Echogeniczność – kolejna metoda oceny organów wewnętrznych

Kolejną metodą badania nieprawidłowości jest ocena organów pod względem echogenicznym. Echogeniczność to zdolność danego organu do odbijania fal dźwiękowych, którą na obrazie USG można ocenić poprzez poziom jasności badanych obszarów. Oczywiście każdy organ charakteryzuje się inną echogenicznością, a diagnoza polega na obserwacji zmian w tym zakresie.

Różnica w echogeniczności wynika ze zmian zachodzących w organach, co widoczne jest właśnie na obrazie USG. Jeżeli struktura mocniej odbija fale dźwiękowe, niż wynika to z przyjętego standardu – mówimy tutaj o hiperechogeniczności (wówczas obraz danej struktury jest jaśniejszy). Jeżeli obraz jest ciemniejszy, oznacza to słabsze odbijanie fal dźwiękowych (hipoechogeniczność).

5. USG – bezpieczna technika diagnostyczna

Kluczowe dla popularności aparatu ultrasonograficznego jest bezpieczeństwo jego stosowania. Może on być wykorzystywany do badań bez ryzyka wystąpienia jakichkolwiek powikłań, jest metodą nieinwazyjną i całkowicie bezbolesną, którą można przeprowadzać praktycznie bez żadnych ograniczeń ilościowych.

Korzyścią, jaką niosą aparaty ultrasonograficzne, jest także możliwość obserwowania ewentualnych zmian w czasie rzeczywistym, umożliwiając podjęcie szybkiego leczenia – bez konieczności oczekiwania na wyniki. Jest to również metoda znacznie bardziej komfortowa niż np. tomografia czy rezonans magnetyczny. USG pozostaje przy tym metodą tanią i łatwo dostępną.

6. Ultrasonografia – podstawa diagnostyki

Wprawdzie ultrasonograf, ze względu na swoje ograniczenia, nie zawsze jest w stanie zastąpić inne metody diagnostyczne, jednak może posłużyć do wykrycia pierwszych, niekorzystnych zmian zachodzących w ludzkim organizmie – pozwalając np. na dokonanie wstępnej diagnozy w przypadku bólu w jamie brzusznej.

Materiał partnera

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Ważne tematy