USA zakazały barwnika w żywności. W Polsce nadal się stosuje
Czerwony barwnik nr 3, znany jako erytrozyna (E127), od dekad budzi kontrowersje. Amerykańska FDA właśnie zakazała jego stosowania w żywności i lekach doustnych, uznając wyniki badań wskazujących na ryzyko nowotworowe u zwierząt. W Unii Europejskiej - w tym w Polsce - substancja nie została jednak wycofana z rynku, choć prawo dopuszcza jej użycie jedynie w bardzo ograniczonym zakresie.
Decyzja spóźniona, ale słuszna
Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) ogłosiła zakaz stosowania czerwonego barwnika nr 3 w żywności, napojach oraz lekach doustnych. Chodzi o erytrozynę (E127) - syntetyczny barwnik otrzymywany z ropy naftowej, który nadaje produktom intensywny wiśniowy kolor. Decyzja ta zapadła ponad 30 lat po tym, jak badania laboratoryjne wykazały, że substancja może wywoływać nowotwory u zwierząt.
- Dzisiejsza decyzja FDA jest spóźniona, ale stanowi krok w dobrym kierunku i, miejmy nadzieję, sygnał, że agencja podejmie na nowo swoją misję, mimo przeszkód stawianych przez przemysł spożywczy - skomentował dr Jerold Mande z Harvard T.H. Chan School of Public Health.
Z kolei Ken Cook, prezes organizacji Environmental Working Group, nazwał zakaz "monumentalnym zwycięstwem dla zdrowia i bezpieczeństwa konsumentów".
Objawy zatrucia dioksynami
FDA wyznaczyła producentom terminy na reformulację produktów: do 15 stycznia 2027 r. w przypadku żywności i do 18 stycznia 2028 r. w przypadku leków. Zakaz obejmuje również produkty importowane.
A jak jest w Unii Europejskiej?
Kontrowersje związane z erytrozyną są doskonale znane Europejskiemu Urzędowi ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA). W Unii Europejskiej, w tym w Polsce, barwnik nie został całkowicie zakazany, ale jego użycie podlega bardzo ścisłym regulacjom.
Prawo dopuszcza stosowanie E127 wyłącznie w wiśniach koktajlowych i wiśniach kandyzowanych, w ściśle określonych dawkach. Zgodnie z opinią EFSA, dopuszczalne dzienne spożycie (ADI) erytrozyny wynosi 0,1 mg/kg masy ciała. Jednocześnie badania wykazują, że faktyczne spożycie w krajach UE jest wielokrotnie niższe - średnio 0,0031 mg/kg. Oznacza to, że ryzyko dla zdrowia konsumentów w praktyce jest minimalne (źródło: EFSA Journal 2011;9(12):2434).
W przeszłości erytrozyna była szeroko stosowana w słodyczach i kolorowych napojach. Obawy konsumentów i presja rynku doprowadziły jednak do tego, że wielu producentów dobrowolnie zrezygnowało z barwnika na rzecz innych dodatków.
Choć FDA podkreśla, że nie ma dowodów na to, iż erytrozyna wywołuje raka u ludzi, to decyzję o zakazie uzasadnia tzw. klauzula Delaneya, nakazująca eliminację z żywności substancji rakotwórczych dla zwierząt. W Unii Europejskiej przyjęto inne podejście: rygorystyczne ograniczenia i dopuszczalne dawki, zamiast całkowitego zakazu.
- Decyzja FDA kończy regulacyjny paradoks czerwonego barwnika nr 3, ale agencja ma przed sobą jeszcze długą drogę, by naprawić system, który pozwalał mu pozostawać w żywności przez dekady podsumował dr Thomas Galligan z Center for Science in the Public Interest.
Marta Słupska, dziennikarka Wirtualnej Polski
Źródło: CNN Health, EFSA Journal
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
