Wybory rozgrzały Polaków. Psycholog ma niepokojącą obserwację

Im więcej kanałów informacyjnych śledzimy, tym bardziej przebodźcowani bieżącymi wydarzeniami jesteśmy. To już nie opinia, a fakt – w szczególności w zastosowaniu do intensywnej, emocjonalnej kampanii wyborczej.

Badania przeprowadzone w ostatnich latach jednoznacznie wskazują, że Polacy coraz częściej doświadczają przebodźcowania, czyli stanu przeciążenia nadmiarem bodźców informacyjnych i sensorycznych. Jako przykład przytoczyć można tu raport Huawei CBG Polska, z którego wynika, że 61 proc. Polaków odczuwa objawy stresu informacyjnego. Wśród nich:

• 31 proc. skarży się na zaburzenia snu,

• 25 proc. doświadcza obniżenia nastroju,

• 23 proc. odczuwa lęk.

Nie dziwi więc, że zakończona właśnie kampania prezydencka doprowadziła wielu Polaków do emocjonalnego wyczerpania. Czy wśród nich znajdują się tacy, którzy z przytłoczeniem otaczającą rzeczywistością trafiają aż do gabinetu terapeuty?

- Rzadko zdarza się, że przytłoczenie wydarzeniami na świecie jest główną przyczyną, dla której pacjent zgłasza się do psychologa, ale u wielu te emocje zaczynają "wypływać" w terapii. W ostatnich latach takimi bodźcami były nie tylko wybory, ale przede wszystkim wojna w Ukrainie czy wojna izraelsko-palestyńska - mówi w rozmowie z WP abcZdrowie mgr Zuzanna Kamińska, specjalistka psychologii i psychotraumatologii.

Zobacz też: Jak chronić się przed przebodźcowaniem? Rozmowa z psycholożką Zuzanną Kamińską

Jak wskazuje ekspertka, na intensyfikację emocji i radykalizację formy, w jakiej prowadzimy publiczny polityczny dyskurs, ma największy wpływ internet.

- Nie pierwszy raz kampania odbywa się w internecie, ale on stale się zmienia. Dlatego każda kolejna kampania różni się od poprzedniej. To, że te kampanie rozgrywają się dziś w dużym stopniu w mediach społecznościowych, wpływa na to, jak postrzegają je przede wszystkim młodzi ludzie. Oni obserwują ten dyskurs w postaci skrajnych, budzących emocje opinii, w postaci memów, nierzadko wyrwanych z kontekstu słów i w ten sposób buduje się nowy standard takiej komunikacji - ocenia psycholożka.

Zuzanna Kamińska zaznacza też, że internet sprzyja wydawaniu szybkich osądów, dzieleniu się nieprzemyślanymi opiniami, osłabieniu wartości słowa.

- W sieci pozwalamy sobie na więcej. Ta impulsywność wpływa na naszą psychikę, ale i stanowi pewne zagrożenie dla psychiki drugiej strony: bo dajemy sobie prawo do obrażania, do wyśmiewania, do zastraszania - mówi.

- Internet się dziś prześciga w tym, kto będzie bardziej zabawny, kto mocniej skomentuje, kto bardziej "dojedzie". Żyjemy w impulsywnych czasach. Niestety, dla twórców często najważniejsze jest, aby uzyskać jak najwięcej wyświetleń, ale nie to, żeby rzetelnie przekazać prawdę - dodaje.

Terapeutka zwraca również uwagę na fakt, że za sprawą internetu, ale i radykalnej polaryzacji społecznej, dziś swoje opinie polityczne mają już nawet dzieci.

- Często zdarza się, że na sesjach już 10-12-latkowie dzielą się przekonaniami politycznymi. Kiedyś było to znacznie rzadsze, dzieci dłużej były dziećmi, dziś są szybciej wciągane w te gry polityczne, nie mając często wystarczającej wiedzy i dojrzałości, aby sformułować rzetelne argumenty - przywołuje.

Przebodźcowanie i nadmierny stres uruchamiają w organizmie szereg reakcji fizjologicznych, neurologicznych i hormonalnych.

Zwiększone napięcie nerwowe i pobudzenie ośrodkowego układu nerwowego prowadzi do rozdrażnienia, trudności w skupieniu, gonitwy myśli, a wzrost aktywności układu współczulnego do przyspieszenia tętna, wzrostu ciśnienia krwi, rozszerzenia źrenic, zahamowania trawienia.

Znacząco zwiększa się także wydzielanie kortyzolu i adrenaliny, bo hormony stresu zwiększają czujność, ale przy długotrwałym działaniu prowadzą do wypalenia, stałego przebywania w stanie "walki lub ucieczki". Finalnie, długotrwały stres może powodować degenerację obszaru odpowiedzialnego za pamięć i emocje. Jak temu zapobiegać?

- Jeśli czujemy, że przytłaczają nas silne emocje związane z polityką, warto zadbać o ograniczenie czasu spędzanego na przeglądaniu mediów społecznościowych i zadbanie o dystans emocjonalny. To może brzmieć banalnie, ale jest skuteczne. Pamiętajmy o tym, że kampanie wyborcze często mają na celu takie emocje wzbudzać. Żeby zwiększyć poczucie sprawczości, możemy zaangażować się w lokalną działalność obywatelską. Pamiętajmy również o tym, że warto zachować wzajemny szacunek, szczególnie w bliskich relacjach, niezależnie od różnic światopoglądowych - radzi psycholożka.

Aleksandra Zaborowska, dziennikarka Wirtualnej Polski