Zespół Cushinga

Zespół Cushinga wywołany jest przez nadmierną hormonalną czynność kory nadnerczy i wzmożone wydzielanie glikokortykosteroidów. Nadnercze to niewielki, parzysty gruczoł, położony na górnej powierzchni nerek. Gruczoł ten składa się z dwóch części – korowej i rdzeniowej. Część korowa, zwana korą nadnerczy, odpowiada za wydzielanie hormonów: glikokortykosteroidów, mineralokortykosteroidów oraz androgenów. Zaburzenia pracy kory nadnerczy prowadzą do poważnych schorzeń. Zespół Cushinga to nie to samo co choroba Cushinga. O zespole mówimy wówczas, gdy przyczyną nieprawidłowej ilości glikokortykosteroidów jest choroba nadnerczy, choroba Cushinga natomiast wywołana jest przez nieprawidłową pracę przysadki mózgowej.

1. Objawy zespołu Cushinga

U chorych z zespołem Cushinga obserwuje się objawy, które mają zróżnicowaną postać. Najbardziej charakterystyczne objawy zespołu Cushinga to:

  • Przybieranie na wadze, otyłość. U osób z zespołem Cushinga tłuszcz odkłada się najczęściej w okolicy karku, twarzy, tuż nad obojczykami oraz na tułowiu. Natomiast ręce i nogi pozostają chude. Pojawia się tzw. twarz księżycowata.
  • Pojawienie się rozstępów koloru purpurowego lub czerwonego. Rozstępy tworzą się głównie na skórze ud, pośladków, brzucha oraz ramion.
  • Nieregularne miesiączki.
  • Postępująca osteoporoza.
  • Zaburzenia procesu wzrostu u dzieci (karłowatość).
  • Chwiejność emocjonalna, stany depresyjne, kłopoty ze snem.
  • Cukrzyca, nieprawidłowa tolerancja glukozy.
  • Nadmierne owłosienie u kobiet na twarzy, brzuchu oraz klatce piersiowej (tzw. hirsutyzm).
  • Łojotok i trądzik.
  • Powiększenie łechtaczki.
  • Obniżona odporność organizmu.

Zaburzenia pracy kory nadnerczy mogą być spowodowane przez zbyt długie przyjmowanie leków sterydowych, guzy kory nadnerczy lub przysadki mózgowej, nieprawidłowe funkcjonowanie podwzgórza czy też wydzielanie hormonów przez guzy ektopowe hormonalnie czynne, np. rak owsianokomórkowy lub rakowiak płuca.

2. Diagnostyka i leczenie zespołu Cushinga

Choremu, który zgłasza się do lekarza, przeprowadza się badania morfologiczne oraz badania biochemiczne krwi, w których oznacza się sód, potas oraz glukozę. Ponadto zleca się określenie stężenia hormonów (kortyzolu oraz ACTH). Przeprowadza się także badania, których celem jest sprawdzenie stanu nadnerczy. W tym celu wykonuje się USG brzucha, tomografię komputerową. Niekiedy wskazane są także specjalistyczne badania głowy (tomografia komputerowa głowy, RTG głowy, rezonans magnetyczny), by ocenić stan przysadki mózgowej.

Głównym celem podjętej terapii leczniczej jest usunięcie ewentualnych zmian nowotworowych oraz niedopuszczenie do wystąpienia powikłań, wynikających z rozwoju zespołu Cushinga. Chorym zaleca się stosowanie diety niskokalorycznej. Ponadto pacjentom zaleca się przyjmowanie leków hamujących pracę kory nadnerczy, środki obniżające ciśnienie oraz sterydy w leczeniu pooperacyjnym. Oprócz tego istotne jest zażywanie środków farmakologicznych, wskazanych w leczeniu chorób współtowarzyszących zespołowi Cushinga, takich jak cukrzyca czy osteoporoza. W leczeniu stosowana jest także radioterapia.

Nieleczony zespół Cushinga prowadzi do poważnych powikłań. Przyczynia się do rozwoju cukrzycy oraz osteoporozy, może także spowodować rozwój wrzodu trawiennego czy zmian w obrębie przysadki mózgowej. Zauważono także, że zespół Cushinga przyczynia się do niepłodności.

Małgorzata Kamińska, Angelika Ciuraj,

Polecane wideo:

Bibliografia

  • Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0
  • Syrenicz A. Endokrynologia w codziennej praktyce lekarskiej, Pomorska Akademia Medyczna, Szczecin 2009, ISBN 978-83-61517-14-6
  • Burch W.M. Endokrynologia, Urban & Partner, Wrocław 1996, ISBN 83-85842-51-9
  • Kokot F. Diagnostyka różnicowa objawów chorobowych, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 978-83-200-3295-6

Hormony

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Zespół Cushinga
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Zespół Cushinga
Zespół Cushinga

Choroba Cushinga - wyzwanie współczesnej endokrynologii

8 kwietnia przypada Światowy Dzień Świadomości na temat choroby Cushinga - rzadkiej, ogólnoustrojowej choroby endokrynologicznej, odkrytej w 1932 roku przez amerykańskiego neurochirurga, dr Harveya Cushinga. Mimo ogromnego postępu w medycynie, jaki...

Zespół Sjörgena

Zespół Sjögrena

Pierwotny zespół Sjögrena jest jedną z najczęściej występujących chorób tkanki łącznej. Charakteryzuje się naciekiem gruczołów wydzielania zewnętrznego przez limfocyty i komórki pl

Neurologia

Zespół Aspergera

Zespół Aspergera

Zespół Aspergera (ang. Asperger's Syndrome, AS) to całościowe zaburzenie rozwojowe, które należy do spektrum autyzmu. Specjaliści określają je jako łagodniejsze przypadki autyzmu wczesnodziecięcego. Osoby z zespołem Aspergera, podobnie jak osoby z autyzmem,...

Schizofrenia

Zespół urojeniowy

Urojenie wielkościowe, urojenia ksobne, urojenia owładnięcia, urojenia prześladowcze - te wszystkie rodzaje urojeń zwykle kojarzy się z zaburzeniami schizofrenicznymi. I dużo w tym

Urojenia

Zespół Capgrasa

Zespół Capgrasa albo inaczej zespół Sozji zalicza się do urojeniowego syndromu błędnej identyfikacji (ang. Delusional Misidentification Syndrome, DMS), który towarzyszy różnym chor

Nerwica i lęki

Zespół Briqueta

Zespół Briqueta to dawna nazwa zaburzeń somatyzacyjnych. Zespół ten należy do zaburzeń nerwicowych występujących pod postacią somatyczną (ang. somatoform disorder), które zostały u

Choroby genetyczne

Zespół Gilberta

Zespół Gilberta, nazywany także chorobą Gilberta, to łagodna, wrodzona choroba metaboliczna. Często nie daje ona żadnych charakterystycznych objawów i przez lata pozostaje niezdiagnozowana. Objawy zespołu Gilberta mogą się pojawić z czasem, ale nie zawsze...

Krew i naczynia krwionośne

Zespół hipereozynofilowy

Zespół hipereozynofilowy to odczyn jakościowy układu białokrwinkowego, polegający na wybiórczym zwiększeniu ponad granice normy odsetka eozynofilów w krwi obwodowej, co prowadzi do podniesienia ich liczby bezwzględnej. Zespół hipereozynofilowy jest zazwyczaj...

Ortopedia i reumatologia

Zespół CREST

Zespół CREST to starsza nazwa ograniczonej postaci twardziny układowej - schorzenia z grupy kolagenoz. Ta odmiana twardziny układowej powoduje, że organizm produkuje zbyt duże ilości kolagenu w skórze. Choroba może dotknąć praktycznie każdego miejsca...

Choroby genetyczne

Zespół Downa

Zespół Downa, zwany inaczej trisomią 21 lub mongolizmem, jest najczęściej występującym zaburzeniem chromosomalnym u człowieka. Nazwa choroby pochodzi od nazwiska lekarza - Johna Langdona Downa - który jako pierwszy opisał to schorzenie w 1866 roku. Szacuje...