Złamanie kości śródstopia – przyczyny, objawy i leczenie

Złamanie kości śródstopia może dotyczyć różnych struktur w obrębie środkowej części stopy między stępem a palcami. Ma to związek z tym, że stopa to skomplikowana struktura, która pełni wiele ważnych funkcji.

Stopa jest zbudowana z 26 kości (także 33 stawów i 107 więzadeł) i składa się z trzech części, takich jak:

• śródstopie zbudowane z pięciu długich kości ułożonych wzdłuż stopy, obok siebie. Określa się przy użyciu numerów – stosuje się zapis arabski (1-5) lub rzymski (I-V) – licząc od środkowej części stopy,
• przodostopie, czyli palce u stóp,
• tyłostopie, czyli okolice pięty, łączące stopę z podudziem.

Złamanie kości śródstopia – rodzaje

Z uwagi na różnorodność w zakresie budowy stopy, w obrębie śródstopia wyróżnia się trzy typy złamań. To:

• złamanie awulsyjne (tenisisty) spowodowane nagłym napięciem mięśnia,
• złamanie Jonesa, które dotyczy V kości śródstopia,
• złamanie zmęczeniowe (tzw. przeciążeniowe, stresowe, marszowe).

Wyróżnia się także złamania niskiego ryzyka (złamania I-IV kości śródstopia) i złamania wysokiego ryzyka (złamania w obrębie V kości śródstopia).

Złamanie kości śródstopia to konsekwencja nieprawidłowego, intensywnego obciążenia boku stopy czy przeciążenia kości przez krzywe ustawienie stopy, ale i zmęczenia oraz osłabienia struktur kostnych. Może ono powstać także wskutek bezpośredniego uderzenia w stopę czy upadku.

Na złamania kości śródstopia, to jest przerwaniu ciągłości tkanki kostnej, najbardziej narażeni są:

• sportowcy uprawiający takie dyscypliny jak koszykówka, lekkoatletyka, tenis, piłka nożna, także balet i taniec. Do złamania kości śródstopia zwykle dochodzi podczas aktywności fizycznej, zwłaszcza jeśli nie poprzedzi jej rozgrzewka lub nie zostanie zachowany odpowiedni czas na regenerację pomiędzy treningami,
• dzieci do 5. roku życia,
• osoby w podeszłym wieku,
• ludzie zmagający się z niedoborami witamin (głównie D3, K2, C), minerałów (przede wszystkim magnezu, fosforu, wapnia), ale i innych składników ważnych dla układu kostno-stawowego, takich jak kwasy omega-3, kolagen czy kwasy omega-6.
• osoby otyłe, zmagające się z osteoporozą czy reumatoidalnym zapaleniem stawów.

Złamanie kości śródstopia wywołuje różne objawy, mniej lub bardziej nasilone albo nagłe, w zależności od rozmiaru i przyczyny uszkodzenia. To przede wszystkim:

• silny ból, który nasila się podczas obciążania stopy lub poruszania palcami,
• zasinienie, krwiak,
• zwiększona tkliwość podczas palpacji,
• ucieplenie skóry w obrębie śródstopia,
• obrzęk stopy.

Ile puchnie noga po złamaniu kości śródstopia? Ból stopy i obrzęk mogą utrzymywać się przez 3–6 miesięcy po urazie.

Podejrzenie złamania kości śródstopia wymaga skontaktowania się z lekarzem ortopedą. Podstawą diagnostyki jest badanie palpacyjne i ocena wizualna kończyny, także wywiad lekarski.

Kluczowe znaczenie mają badania obrazowe, takie jak RM (rezonans magnetyczny) i USG, rzadziej RTG śródstopia i TK (tomografia komputerowa).