Badanie izotopowe

 

Badanie izotopowe, nazywane także scyntygrafią, polega na wprowadzeniu do organizmu środków chemicznych (zwanych radioizotopami), cyfrowej obserwacji ich rozpadu i graficznym przedstawieniu tego rozmieszczenia. Najczęściej używanym radioizotopem jest technet-99m, rzadziej używa się jodu-131, talu-201 i galu-67. Wszystkie wymienione radioizotopy nie są bardzo szkodliwe dla organizmu. Wprowadzona dawka nie przekracza dwukrotnie dawki rentgenowskiego badania płuc.

Spis treści:
  1. 1. Przebieg badania izotopowego
  2. 2. Wskazania do badań scyntygraficznych

1. Przebieg badania izotopowego

Radioizotop jest podawany pacjentowi najczęściej dożylnie, rzadziej doustnie. W wielu przypadkach nie jest wymagane pozostawanie na czczo, a jedynie odpowiednie, doustne nawodnienie organizmu. W zależności od rodzaju scyntygrafii wymagany jest różny czas na rozpad radioizotopów. Badanie izotopowe wykonuje się zazwyczaj w pozycji leżącej (rzadziej w pozycji stojącej lub siedzącej), od pacjenta nie jest wymagane, aby się rozebrał. Jeśli scyntygrafii poddawane są dłonie i stopy, należy je położyć na detektorze gamma kamery. Pozostałe narządy bada się zazwyczaj w projekcji przedniej lub tylnej. Długość badania jest bardzo różna, wynosi od 1 do 60 minut, a jego wynik podaje się w formie opisu.

Podstawową zaletą metod izotopowych jest obserwacja czynności narządu. Wykorzystanie radioizotopów pozwala na śledzenie funkcji organów wewnętrznych i uniknięcie badania radiologicznego, które obarczone jest wysokim ryzykiem powikłań. Ponadto metody izotopowe nie wymagają wykonania innych badań poprzedzających.

W zależności od miejsca badania scyntygraficznego, można podzielić je na scyntygrafię:

  • kości;
  • serca i naczyń;
  • nerki;
  • wątroby;
  • tarczycy;
  • innych.

2. Wskazania do badań scyntygraficznych

Wskazania do badania izotopowego kości to:

  • podejrzenie przerzutów nowotworowych do kośćca;
  • zapalenie kości;
  • obecność chorób metabolicznych;
  • ocena skuteczności radioterapii i chemioterapii;
  • nietypowe złamania;
  • wykonanie przeszczepu kostnego - scyntygrafia pozwala na ocenę procesu gojenia się.

Scyntygrafia kości pozwala zatem na:

  • wykrycie nietypowych postaci złamań;
  • zlokalizowanie ogniska osteolizy;
  • odróżnienie zapalenia od procesów jałowych i nowotworowych;
  • ocenę ukrwienia kości;
  • wykrycie obrzęków tkanek miękkich otaczających kości.

Wskazaniami do badania izotopowego nerek są następujące objawy chorobowe:

Statyczna scyntygrafia nerek pozwala na ocenienie struktury narządu, zaś renoscyntygrafia izotopowa daje możliwość zbadania czynności nerek.

Innymi bardzo ważnymi wskazaniami do wykonania tego badania są:

  • guzy sutka - różnicowanie łagodnych i złośliwych zmian w sutku;
  • hormonalnie czynne guzy przewodu pokarmowego, krwawienia z przewodu pokarmowego, zwłaszcza u dzieci;
  • przełykowe zarzucanie treści żołądkowej;
  • żołądkowe zarzucanie treści dwunastniczej - podejrzenie żółciowego zapalenia żołądka, zwłaszcza u dzieci;
  • nawracające zapalenia płuc u dzieci;
  • gruczolak przytarczyc;
  • choroby rdzenia nadnerczy - nadciśnienie tętnicze wywołane guzem rdzenia nadnerczy;
  • guzy ślinianek, zaburzenia wydzielania śliny (zwłaszcza jednostronne);
  • nacieczenie nowotworowe szpiku kostnego.
Badanie jest zawsze wykonywane na zlecenie lekarza.

Bibliografia

  • Lass P., Scyntygrafia [w:] Encyklopedia Badań Medycznych, Wydawnictwo Medyczne MAKmed, Gdańsk 1996.
  • Nowak S., Rudzki K., Piętka E., Czech E. Zarys medycyny nuklearnej, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1998, ISBN 83-200-2273-8
  • Pruszyński B. Radiologia - diagnostyka obrazowa, Rtg, TK, USG, MR i medycyna nuklearna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2011, ISBN 978-83-200-4325-9

Źródła zewnętrzne

Porozmawiaj o tym na Forum Zdrowie »
Lubię to!
0

Pytania do specjalistów

Artykuły Badanie izotopowe

Izotopy a bezpieczeństwo
Badanie izotopowe Izotopy a bezpieczeństwo

W obiegowej opinii pojęcia "medycyna nuklearna", "izotopy promieniotwórcze" kojarzą się z czymś groźnym, śmiercionośnym np. z chorobą popromienną,  mutacjami czy katastrofą w Czernobylu. Tego typu skojarzenia wywołują czasem lęk i niepewność...

Gałęzie medycyny korzystające z medycyny nuklearnej
Badanie izotopowe Gałęzie medycyny korzystające z medycyny nuklearnej

Medycyna nuklearna obejmuje techniki badań obrazowych i terapii wykorzystujące izotopy promieniotwórcze. Gałęzie medycyny korzystające z medycyny nuklearnej to przede wszystkim endokrynologia, onkologia, neurologia oraz kardiologia. Do technik...

Czym jest scyntygrafia i kiedy się ją stosuje?
Badanie izotopowe Czym jest scyntygrafia i kiedy się ją stosuje?

Scyntygrafia jest techniką badania obrazowego wykorzystującą radioizotopy i wchodzącą w obręb medycyny nuklearnej. Metoda ta należy do precyzyjnych i mało inwazyjnych metod diagnostycznych, która opiera się na zdolności poszczególnych...

Badania Badanie izotopowe nerek (renoscyntygrafia)

Badanie izotopowe nerek określa się również mianem renoscyntygrafii oraz scyntygrafii nerek. Do badań izotopowych nerek zalicza się statyczną scyntygrafię nerek, renografię izotopową oraz renoscyntygrafię izotopową. Renoscyntygrafia jest obrazową...

Badanie izotopowe wątroby
Badania Badanie izotopowe wątroby

Badanie izotopowe wątroby służy do uzyskania jej obrazu. Do tego rodzaju zabiegów zaliczamy statyczną scyntygrafię wątroby, scyntygrafię dróg żółciowych oraz scyntygrafię naczyniaków wątroby. Badanie izotopowe polega na dożylnym...

Badania Badanie izotopowe serca i naczyń

Badanie izotopowe serca to ogólna nazwa szeregu badań wykonywanych za pomocą izotopów. Zaliczamy do nich: scyntygrafię perfuzyjną mięśnia sercowego, badanie pierwszego przejścia, wentrykulografię izotopową oraz scyntygrafię ognisk zawału...

Badanie izotopowe tarczycy (scyntygrafia tarczycy)
Badania Badanie izotopowe tarczycy (scyntygrafia tarczycy)

Badanie izotopowe tarczycy pozwala uzyskać jej obraz, z którego lekarz może odczytać choroby tarczycy, tj. odszczepy pozagruczołowe, przerzuty nowotworowe. Badanie to polega na podaniu (doustnie lub dożylnie) izotopu promieniotwórczego,...

Badanie koronarograficzne Odtwórz wideo
Koronarografia Badanie koronarograficzne

Badanie koronarograficzne określa się inaczej jako angiografię tętnic wieńcowych. Koronarografia to badanie polegające na znalezieniu miejsc, w których tętnice wieńcowe uległy zwężeniu. Jest to badanie inwazyjne, dlatego wiąże się z pewnym ryzykiem...

Badanie dermatoskopowe Odtwórz wideo
Dermatoskopia Badanie dermatoskopowe

Dermatoskopia, inaczej mikroskopia epilumiscencyjna to nieinwazyjne badanie w dermatologii, które polega na badaniu skóry za pomocą urządzenia podobnego do mikroskopu. Metoda polega na ocenie znamion barwinkowych w oparciu o kilka kryteriów....

pokaż 10 następnych