Cukrzyca a stres

Cukrzyca i stres to podwójny dyskomfort i napięcie emocjonalne. Choroba stanowi bowiem naturalne źródło zagrożenia i powoduje spadek samopoczucia. Konieczność ciągłego monitorowania poziomu glukozy we krwi, dbania o zdrowie, trzymania diety i uczęszczania do lekarzy diabetologów to kolejne czynniki stresujące, które mobilizują organizm do radzenia sobie z przeszkodami. W jaki sposób stres wpływa na cukrzycę? Jaki jest związek między cukrzycą a stresem? Jaki wpływ ma napięcie emocjonalne na cukrzycę typu 1, a jakie – na cukrzycę typu 2? Jak sytuacje stresowe zmieniają poziom cukru we krwi?

Spis treści:
  1. 1. Przyczyny i rodzaje cukrzycy
  2. 2. Co łączy cukrzycę i stres?
  3. 3. Jak stres wpływa na cukrzycę?
  4. 4. Konsekwencje cukrzycy

1. Przyczyny i rodzaje cukrzycy

Cukrzyca należy do grupy chorób metabolicznych. Jej głównym objawem jest hiperglikemia, czyli podwyższony poziom cukru we krwi, który wynika z defektu produkcji lub działania insuliny wydzielanej przez komórki beta trzustki. Ze względu na przyczynę i przebieg choroby, wyróżnia się najczęściej cukrzycę typu 1 i cukrzycę typu 2. Typ 1 i 2 cukrzycy jest rezultatem mutacji w wielu genach.

  1. Cukrzyca typu 1 – wynik rzeczywistego braku insuliny na skutek uszkodzenia komórek beta wysp Langerhansa trzustki, np. wskutek autoagresji i zniszczenia komórek trzustki przez własny układ immunologiczny. Tkanki zachowują jednak normalną wrażliwość na insulinę. Leczenie wymaga stałego podawania hormonu. Choroba pojawia się najczęściej u dzieci i osób młodych, chociaż może wystąpić nawet po 80. roku życia.
  2. Cukrzyca typu 2 – najczęstsza postać cukrzycy. Zaburzeniu ulega zarówno działanie, jak i wydzielanie insuliny. Tkanki chorych są mało wrażliwe na działanie hormonu (insulinooporność). Ta postać cukrzycy często bywa późno rozpoznawana, gdyż hiperglikemia nie jest na tyle wysoka, by wywołać klasyczne objawy cukrzycy. Występuje najczęściej u osób starszych, otyłych lub z innymi zaburzeniami metabolicznymi.

2. Co łączy cukrzycę i stres?

Stres to stan mobilizacji sił organizmu, swoisty alarm dla człowieka, który komunikuje go: „Zacznij się bronić”. Każda potrzeba, zagrożenie czy wymagania ze strony środowiska to stres dla organizmu, który stanowi sygnał dla układu nerwowego, a szczególnie stymuluje podwzgórze i przedni płat przysadki mózgowej. Ta ostatnia produkuje ACTH – hormon adrenokortykotropowy, który oddziałuje na korę nadnerczy i indukuje wytwarzanie kortyzolu – hormonu stresu. Kora nadnerczy przesyła sygnał dalej do rdzenia nadnerczy i mobilizuje go do produkcji katecholamin: adrenaliny i noradrenaliny. Te z kolei oddziałują na wątrobę – organ, który jest bankiem cukru w organizmie. Cukier natomiast to źródło energii niezbędnej do walki ze stresem i różnymi przeciwnościami na drodze życia.

Aby wątroba – magazyn glikogenu – mogła przekształcić cukier złożony na prostszy, czyli glukozę, niezbędne jest prawidłowe funkcjonowanie trzustki, która wydziela dwa hormony:

  • insulinę – wiążącą glukozę w glikogen,
  • glukagon – rozbijający glikogen w glukozę, co ma miejsce w sytuacji stresu.

Sygnał do prawidłowej pracy trzustka otrzymuje od swojego głównego „szefa” – podwzgórza. Stres w postaci fizycznej (np. uraz, choroba) lub psychicznej (np. praca, problemy rodzinne, brak pieniędzy) mobilizuje organizm do reakcji typu „walcz” albo „uciekaj”. Uwalniane są wówczas hormony stresu, np. kortyzol czy adrenalina, których zadaniem jest dostarczenie energii (glukozy i tłuszczu), by organizm miał siłę do walki lub ucieczki przed niebezpieczeństwem.

Symptomy reakcji na stres
WALCZ! UCIEKAJ!

rumień stresowy – u kobiet zwykle na dekolcie, u mężczyzn – na karku, przepłynięcie krwi z wnętrza organizmu na zewnątrz, rozszerzenie naczyń krwionośnych, utrata ciepła, piloerekcja – „stawanie dęba” włosków na ciele, zwężenie źrenic, falowanie kącików nosa, usztywnienie szczęki, zaciśnięcie ust, ślinotok, przyspieszone tętno, redukcja perystaltyki jelit, większa ilość skurczów i rozkurczów oskrzeli, wzrost napięcia mięśniowego

blednięcie skóry, przepłynięcie krwi do wnętrza organizmu, pocenie się, utrata ciepła, piloerekcja – stroszenie włosków, rozszerzenie źrenic, usztywnienie się kącików nosa, suchość w gardle

Cukrzyca uniemożliwia skuteczną i szybką odpowiedź na stres, dlatego że zaburzona jest praca trzustki i wytwarzanie insuliny oraz glukagonu. W przypadku długotrwałego napięcia, hormony stresu są wytwarzane niemal bez przerwy. Kortyzol czy adrenalina są pompowane do krwi non stop, co sprawia, że w wyniku długotrwałego stresu może powstać wysoki poziom cukru we krwi.

Jeśli mamy do czynienia ze stresem psychologicznym, nasz umysł będzie interpretował sytuację jako potencjalnie groźną, chociaż w rzeczywistości wcale taka być nie musi. Wówczas organizm zaczyna produkować hormony stresu na próżno – tutaj ani walka, ani ucieczka nic nie pomogą. Wrogiem jest nasza własna percepcja.

3. Jak stres wpływa na cukrzycę?

Stres powoduje, że nie dba się o siebie ani nie zaspokaja swoich potrzeb. Można ignorować często symptomy stresu i zmęczenia, pić alkohol, nie dbać o prawidłową dietę. To wszystko uwypukla istotę związku: cukrzyca a stres. U diabetyków stres może mieć bezpośredni wpływ na poziom cukru we krwi. Stwierdzono np., że efektem działania stresu u większości ludzi z pierwszym typem cukrzycy jest podwyższenie poziomu glukozy we krwi.

Stres fizyczny powoduje hiperglikemię u ludzi z cukrzycą typu 1, jak i typu 2. Natomiast stres psychiczny częściej powoduje wzrost poziomu glukozy u diabetyków z cukrzycą typu 2. Techniki relaksacyjne mogą być skuteczną terapią dla cukrzyków, szczególnie z cukrzycą typu 2, u których stres blokuje uwalnianie insuliny. Relaks osłabia bowiem wrażliwość na hormony stresu i łagodzi negatywne konsekwencje dla zdrowia.

4. Konsekwencje cukrzycy

Przewlekła hiperglikemia wiąże się z zaburzeniem czynności i niewydolnością różnych narządów, np. oczu, nerek, nerwów, serca i naczyń krwionośnych. Terapia cukrzycy polega nie tylko na kontroli gospodarki węglowodanowej, ale też na leczeniu wszelkich defektów towarzyszących chorobie, np. poprzez: normalizację masy ciała, stosowanie właściwej diety, leczenie nadciśnienia tętniczego czy zaburzeń lipidowych, wysiłek fizyczny oraz przyjmowanie leków przeciwcukrzycowych.

Aby zminimalizować negatywny wpływ stresu na objawy cukrzycowe, zaleca się głównie relaksację, np.:

  • ćwiczenia oddechowe,
  • ćwiczenia fizyczne,
  • terapię relaksacyjną (praca nad napięciem mięśniowym),
  • pozytywne myślenie.

Inne metody na redukcję stresu związanego z życiem z cukrzycą to uczestnictwo w tzw. grupach wsparcia czy grupach samopomocy. Najlepiej postarać się nie pamiętać o tym, że jest się chorym. Żyć na tyle normalnie, na ile pozwala choroba. Spotykać się z ludźmi, nie unikać kontaktów towarzyskich, oddać się jakiejś pasji, np. chodzić na fitness czy kurs tańca. Warto szukać tego, co pozytywne w życiu, nawet w tym, że musisz przyjmować leki, regularnie sprawdzać poziom cukru we krwi, wykonywać ćwiczenia fizyczne czy jeść tylko zalecane produkty.

Pamiętaj, że będąc chorych na cukrzycę, nie jesteś sam. Masz rodzinę, przyjaciół, znajomych. Możesz poprosić o pomoc personel medyczny, np. lekarza diabetologa, dietetyka, pielęgniarkę, psychologa. Czasem brak wiedzy o źródle stresu potęguje ten stres. W trudnej sytuacji możesz skorzystać z pomocy terapeutycznej, by wypracować konstruktywne reakcje i sposoby radzenia sobie ze stresem.

Porozmawiaj o tym na Forum Psychologia »
Lubię to!
4

Komentarze (1)

Wyloguj
~Uczennica15
~Uczennica15

dzień dobry,
mam prawie 15 lat i proszę o porade. Kilka dni temu umarła badzo bliska dla mnie osoba. Było to traumatyczne przezycie i strasznie się zestresowałam, a potem długo nie mogłam uspokoić. Bardzo się martwie, że po czymś takim moge zachorowac na cukrzyce. Prosze o pomoc

Odpowiedz

Porady ekspertów

Nie jem ze stresu? A może nie jem, bo nie lubię?

Witam, mam 23 lata i ważę 49 kg. Nie uważam, że jestem gruba, ale chyba nie za bardzo lubię...

lek. Agnieszka Jamroży Porady udziela lek. Agnieszka Jamroży psychiatra, absolwentka Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu.
Jak sobie poradzić z trudnymi snami?

Witam. Mam 20 lat i jestem dziewczyną. Tydzień temu miałam sen, że moja mama i ciocia miały...

mgr Małgorzata Wierzbicka Porady udziela mgr Małgorzata Wierzbicka psycholog, pedagog.
pokaż 5 następnych
+ Załóż wątek

Dyskusje na forum

Artykuły Stres

Stres Stres pozytywny

Stres pozytywny – czy to w ogóle możliwe? Przecież stres wiąże się z lękiem, niepokojem, napięciem emocjonalnym i obniżonym samopoczuciem. W potocznym rozumieniu stres kojarzy się z sytuacją trudną, chorobą, zmartwieniem, przykrym przeżyciem ... ówić, że stres jest pozytywny? Co decyduje o tym, by można było uznać stres za mobilizujący i motywujący do działania? Jakie wyr ... ” uznaje się kanadyjskiego fizjologa, Hansa Selye’go. Wyróżnił on dwa rodzaje stresu: dystres (zły stres)...

Myślenie pozytywne
Stres Myślenie pozytywne

(...) ótnie, zgrzyty, napięcia, pośpiech, chora rywalizacja - stres udziela się wszystkim, spada motywacja do pracy i zadowolenie z efekt ... emocjonalna, Szczęśliwe życie, Sposoby na...

Psychoneuroimmunologia
Stres Psychoneuroimmunologia

(...) adaptacyjny, traumatyczne przeżycia, permanentne stany napięcia emocjonalnego czy stres mogą prowadzić do zachwiania r ... czynników psychologicznych na zdrowie Liczne badania psychologiczne dowodzą, że długotrwały stres ma destrukcyjny wpływ ... ów oraz mniejszą ich aktywność. Stres katalizuje proces zachorowania u osób, które wykazują podatność na jakąś chorobę ... psychiczne, np. stres, mogą przyczyniać się do chorób, ale też odwrotnie – psychika może mieć swój...

Stres Jak się relaksować?

(...) ów wykonać więcej zadań w krótszym czasie. Jak jeszcze można efektywnie wypoczywać? Jak zwiększyć odporność na stres i zmęczenie? Jak pokonać stres? Jak się relaksować i regenerować siły? Zasady dobrego wypoczynku 15-minutowa drzemka– według ... czy przed sprawdzianem. Zwalczanie stresu Każdego dnia w miejscu pracy jesteśmy narażeni na stres. Napięcie i nerwowość można złagodzić ... oczy najszybciej relaksują się, jeśli spojrzymy w odległy, zielony punkt za oknem. Stres należy zwalczać pozytywnym...

Jak przetrwać lot samolotem?
Stres Jak przetrwać lot samolotem?

(...) dołożyć wszelkich starań, żeby pokonać stres i poczuć się swobodnie oraz bezpiecznie. Poniżej prezentujemy kilka sposob ... zregenerują, jak np. fistaszki czy rodzynki, oraz czekoladę, która pomoże zwalczyć stres. Dodatkowo, warto zwrócić uwagę ... transportu do twojego wymarzonego celu podróży.(Sposoby na stres, Stres a...

Stres Stres nie musi być problemem!

Codziennie jesteśmy narażeni na różnego rodzaju stres. Jedni z nas potrafią świetnie sobie z nim radzić i nie odczuwają jego negatywnych skutków. Inni borykają się ze stresem i nie wiedzą, jak go zwalczyć lub zminimalizować. Stres ... . Wypróbuj Bo-Tau Bo-Tau to technika, która pomaga rozładować stres za pomocą oddechu. „Gdy odczuwamy niepok ... zdrowe śniadanie Śniadanie zawierające dużą ilość tłuszczu obniża naszą odporność na stres w ciągu dnia. Dr Tavis...

Stres Bo-tau na stres!

(...) starodawne elementy sztuki Wschodu z nowoczesną nauką krajów Zachodu. Stres a oddech Entuzjaści techniki twierdzą, że Bo ... .(Sposoby na stres, Problemy z oddychaniem, Skutki stresu, Stres a zdrowie, Joga w...

Choroba XXI wieku
Stres Choroba XXI wieku

(...) wieńcowa, bezsenność albo zaburzenia lękowe. Okazuje się, że „plagą XXI wieku” jest stres. W świecie medycznym uznaje ... długotrwały stres? Czy osobowość wpływa na odczuwanie stresu? Co generuje sytuacje stresowe, a co determinuje odporność na stres? Stres a osobowość Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) uznała syndrom XXI wieku jako wielkowymiarową chorobę, która objawia ... , ale i psychiczne, mogą pomóc w walce ze zmęczeniem i stresem.(Sposoby na stres, Skutki stresu, Stres a zdrowie, Hormon...

Stres Stres w ciąży

Stres jest zjawiskiem subiektywnym i może być definiowany jako fizyczne oraz psychiczne reakcje na sytuację, w kt ... . Czy urodzę zdrowe dziecko? Jak wychowam takiego maluszka? Jak sobie poradzę? Stres nasila się jeszcze bardziej, kiedy kobieta stoi ... . Jak stres wpływa na ciążę? Stres a ciąża Krótkotrwały i lekki stres nie jest szkodliwy dla zdrowia mamy ani dziecka ... , o tyle długotrwały stres jest już potencjalnie niebezpieczny. Szczególnie negatywne skutki dla rozwoju płodu ma...

Ciągły stres
Stres Ciągły stres

Ciągły stres i życie w napięciu to syndrom naszych czasów. Bezustannie się czymś stresujemy: korkiem na ulicy, egzaminem, kłótnią z partnerem, brakiem czasu albo pieniędzy. Dzieci stresują się szkołą, dorosłym towarzyszy stres zawodowy. Stres to nieodłączny element życia każdego człowieka. Kiedy stres jest umiarkowany, motywuje do działania i ambitnych osiągnięć. Jeśli jednak sytuacja stresowa trwa zbyt długo, a stres jest zbyt intensywny, może zagrażać naszemu zdrowiu i mieć...

Stres u dzieci
Stres Stres u dzieci

Stres u dzieci może objawiać się w bardzo różny sposób. Jedne będą płakać, inne – krzyczeć, niekt ... . Czy dzieci mogą żyć bez stresu? Od czego zależy odporność dziecka na stres? Jak kształtować kompetencje niezbędne do skutecznego ... narodzin do śmierci jest skazany na stres. Nic na to nie da się poradzić. Bezstresowe wychowanie to mit, bowiem każda ... stresu, da się go zredukować, zmniejszyć jego intensywność, zakres i czas trwania. Stres zwykle utożsamia się z czymś...

Zapobieganie stresowi
Stres Zapobieganie stresowi

Stres to uczucie, które powstaje w reakcji na określone zdarzenia. Reakcja na stres mobilizuje organizm do sprostania ... małżonka, niezapłaconymi rachunkami. Niektórzy ludzie są jednak z natury bardziej podatni na stres ze względu na słaby układ ... ówczas stres wywołują takie sytuacje, jak: utrata pracy, trudności w domu lub w szkole. Jednak każda zmiana, nawet ta na lepsze, wywołuje stres, jak: ciąża, ślub czy zakup nowego domu. W idealnym świecie być może moglibyśmy odseparować się od sytuacji...

Skutki stresu
Stres Skutki stresu

(...) całego organizmu może mieć długotrwała ekspozycja na stres. Stres mobilizuje, ułatwia koncentrację, czasem pomaga wykonać zadanie, ale tylko wtedy, gdy trwa krótko, a po nim możemy wypocząć. Zupełnie inne skutki niesie stres intensywny i przewlekły. Może ... stresu? Jak sytuacje stresowe wpływają na psychikę i jak podnieść odporność na stres? Jak działa stres? Stres towarzyszy ... órka” – pojawiające się pod wpływem silnych emocji – któż z nas tego nie odczuł? Stres dotyczy każdego...

Stres Przyczyny stresu

(...) na ulicy, chorobą, egzaminem, rozwodem itd. Stres towarzyszy człowiekowi od narodzin do śmierci. Jesteśmy na niego skazani, ale wiedza o stresie stanowi jeden ze sposobów redukcji lęku przed nim i dostrzegania jego pozytywnego wydźwięku. Stres ... . dystres i eustres. Wymienia się także konkretne fazy reakcji na sytuacje trudne, czynniki determinujące odporność na stres oraz sposoby walki ze stresem. Rodzaje stresu Słownik psychologiczny rozróżnia dwa rodzaje stresu: stres psychiczny...

Stres Sposoby na dobre samopoczucie!

(...) sobie stawiają”. Stres może odcisnąć swoje piętno na naszym ciele – powoduje bóle mięśni, osłabia nasz system ... stres. Jako natychmiastową pomoc w złagodzeniu uczucia stresuAtkinson poleca technikę oddychania 4 na 7. Gdy jesteś...

Lęk a stres
Stres Lęk a stres

Dla kogoś kto boi się psów, widok psa będzie sytuacją stresującą a długotrwały stres związany z pobytem w szpitalu ... ówno lęk, jak i strach charakteryzują się przeżywaniem obaw, przykrości i stresu. Stres zatem jest jednym z przeżyć związanych z lękiem. Stres definiuje się jako zespół negatywnych emocji i zmian fizjologicznych – takich jak np.: podwyższone ... óżnego typu czynników niekorzystnych dla danej osoby. Czynnik wywołujący stres nazywa się stresorem. Czynniki wywołujące...

Jak uniknąć nadmiaru czynników stresujących?
Stres Jak uniknąć nadmiaru czynników stresujących?

(...) kontrolowania najistotniejszych czynników wywołujących stres: Możemy kontrolować własne myśli. Możemy kontrolować własną sytuację ... brzmi – dużo! Stres emocjonalny i umysłowy powoduje taką samą hormonalną reakcję w organizmie jak stres fizyczny, chemiczny i termiczny. Człowiek, który jest w stanie zmniejszyć stres emocjonalny i umysłowy, może obniżyć ryzyko rozwoju ... , że przewlekły niekontrolowany stres emocjonalny i umysłowy wiązał się z 6-krotnie większym prawdopodobieństwem wywołania raka i...

Stres Skala stresu

(...) brytyjscy naukowcy stworzyli tzw. skalę stresu LCA, pozwalającą ocenić wielkość stresu. Stres obecny w codziennym życiu przyspiesza pojawienie się różnych chorób, do których ludzie wykazują predyspozycje. Ponadto, stres może spowodować ... Narodzenia 12   Pomniejsze naruszenie prawa 11   LICZBA PUNKTÓW ZAZNACZONYCH ODPOWIEDZI   Stres w niewielkich dawkach jest bodźcem stymulującym nas do działania. Stres motywuje, dodaje energii, pobudza organizm, podwyższa...

Stres Stres - czy potrafisz sobie z nim radzić?

Stres jest nieodłącznym elementem współczesnego życia. Wraz z rozwojem cywilizacji staje się wszechobecny. Stresujemy ... możesz wybrać tylko jedną odpowiedź. Pytanie 1. Czy wysiłek fizyczny pomaga ci rozładować stres? a) Tak, bardzo. To jeden ... punkt)c) Nie, wolę bierny sposób radzenia sobie ze stresem. (0 punktów) Pytanie 2. Czy zdarza ci się zajadać stres ... ów)c) Nie. (2 punkty)d) Nie. Kiedy przeżywam silny stres, nie jestem w stanie nic przełknąć. (1 punkt) Pytanie 3. Czy po...

Stres Nie taki stres straszny, jak go malują!

(...) ? Zrezygnowanie i przygnębienie często wywołuje stres, który potrafi zepsuć nawet najpiękniejsze chwile. Choć krępujących ... tylko jedno – twoim sercem i duszą zawładnął stres! Nie daj mu się pokonać i przed spotkaniem na poprawę humoru zjedz dużą ... świeżo i bardziej komfortowo. Więcej na temat stresu znajdziesz w filmiku “Stres – co może Cię spotkać?”(Stres a zdrowie, Stres w...

pokaż 10 następnych
Zamknij Załóż konto
Zamknij Logowanie

Nie masz konta? Załóż teraz

Zapomniałem hasło Przypomnij hasło

Zamknij

Wypełnij swoje dane

Ryzyko schorzeń często zależne jest od płci, wieku i wykonywanego zawodu

Wiek determinuje zarówno ryzyko schorzeń, jak i rodzaj leczenia

Dzięki informacji o Twojej lokalizacji i ubezpieczeniu, będziemy mogli zaproponować Ci najlepszych specjalistów i kliniki zajmujące się Twoim problemem

-

Dane kontaktowe potrzebne są nam do powiadomienia Cię o odpowiedziach specjalistów

Akceptuję regulamin zadawania pytań.
Cofnij