Herbata

Herbata to napój znany na całym świecie. Ludzie uwielbiają ją i piją do wszystkich posiłków i między nimi. Wielu z nas nie wyobraża sobie życia bez tego napoju i każdy ma swój ulubiony rodzaj herbaty. Herbata czarna, czerwona, zielona, owocowa – każdy rodzaj ma wyjątkowy smak, aromat, a także właściwości. Niewielu z nas bowiem wie, że herbata poza niezwykłymi walorami smakowymi i aromatycznymi ma także właściwości lecznicze, z których najważniejsze to: pokonywanie zaparć, rozjaśnienie wzroku, oczyszczanie organizmu czy poprawianie zdolności pamięciowych.

Rodzaje herbaty

Herbata to napar przygotowywany z liści i pąków rośliny o tej samej nazwie. Drzewo lub krzew ma małe, jajowate, pojedyncze listki i białe pachnące kwiaty. Plantacje herbaty zakładane są zwykle 1000 m n.p.m. w gorącym i wilgotnym klimacie. Zasadzone rośliny mogą plonować nawet 20 lat. Najpopularniejsze rodzaje herbaty to:
  • czarna herbata – aby ją uzyskać wystarczy kilkugodzinna fermentacja i suszenie; w czasie fermentacji zwiędłe listki puszczają sok, co sprzyja utlenianiu, część garbników przemienia się wtedy w związki aromatyczne;
  • zielona herbata – powstaje tylko dzięki suszeniu; fermentacja nie zachodzi, garbniki więc pozostają, dając cierpki smak i orzeźwienie;
  • biała herbata – powstaje z pączków i listków zbieranych ręcznie wczesną wiosną, które są następnie tylko suszone; biała herbata zawiera dużo polifenoli, dzięki czemu ma silne działanie oksydacyjne, ponadto jest wysoko oceniana przez smakoszy tego napoju;
  • żółta herbata – otrzymuje się ją z młodych listków i pączków, które poddaje się procesowi fermentacji;
  • czerwona herbata – powstaje w długim procesie fermentacji;
  • herbata typu ulung (oolong) – dość krótko fermentowana, a następnie suszona, jest produktem pośrednim między herbatą zieloną a czarną.

Ogólne właściwości herbaty

Herbata pobudza dzięki teinie, która w przeciwieństwie do kofeiny nie ma negatywnego działania na serce i układ krążenia. W tej roślinie znajdują się także teofilina i teobromina, które pobudzają i działają moczopędnie oraz sole mineralne, zasady purynowe, witamina K i B2, garbniki i olejek eteryczny. Szczególne znaczenie mają flawonoidy, które obniżają poziom cholesterolu we krwi, neutralizują wolne rodniki i mają działanie przeciwnowotworowe. Aby pojawiły się w filiżance, należy zaparzać herbatę przynajmniej 2 minuty. Parzenie jest bowiem niezwykle ważnym elementem picia herbaty i pozwala wykorzystać różne właściwości tego napoju. Jeśli zaparzamy herbatę krócej niż trzy minuty, wtedy będzie miała ona działanie pobudzające, jeśli natomiast dłużej niż pięć minut – przyniesie ukojenie. Herbata parzona kilkanaście minut może podrażnić żołądek, ale jednocześnie dobrze działa na błonę śluzową jelit podczas biegunki. Ogólne właściwości herbaty zostały wykorzystane także w produkcji kosmetyków, które mają działanie antyoksydacyjne, łagodzące, przeciwzapalne, chroniące też przed promieniami UV (dzięki temu spowalnia starzenie się skóry), wzmacniające, odchudzające i oczyszczające. Herbata znalazła też zastosowanie w preparatach do higieny intymnej, a to dzięki działaniu przeciwzapalnemu, antybakteryjnemu i neutralizacji zapachów.

Właściwości zielonej herbaty

Zielona herbata to jeden z najpopularniejszych rodzajów herbaty. Zaleca ją wielu lekarzy, dietetyków i kosmetologów. Jak przekazują źródła, zieloną herbatę wykorzystywano w Chinach już 4000 lat temu, a jako lekarstwo wykorzystywano ją także w Japonii, Indiach i Tajlandii. Istnieje kilkanaście rodzajów zielonej herbaty, a dwie podstawowe odmiany pochodzą z Chin i Japonii. Mniej popularne gatunki to odmiana cejlońska i Kahwa (pochodząca z Kaszmiru). Zielona herbata powinna być zaparzana w temperaturze od 80°C do 90°C. Optymalny czas zaparzania waha się od 2 do 3 min. Najniższa temperatura zaparzania nie powinna przekraczać 60°C, a najkrótszy czas parzenia nie powinien trwać mniej niż 30 sekund. Liście najlepszej jakości są o wiele wydajniejsze i można je zaparzać 2-3-krotnie. Niektórzy twierdzą także, że zielona herbata zaparzona pierwszy raz w temperaturze 90°C powinna być wylana, a pić powinno się dopiero drugi napar, bo jest on oczyszczony z toksyn i pozwala wydobyć wszystkie lecznicze właściwości herbaty, do których należą:

  • zapobieganie i hamowanie rozwoju wielu nowotworów;
  • działanie przeciwbakteryjne i przeciwwirusowe;
  • obniżanie poziomu cholesterolu i zapobieganie zawałowi serca;
  • obniżanie ciśnienia tętniczego;
  • działanie antystresowe i przeciwwrzodowe;
  • zapobieganie nadkwaśności żołądka;
  • zapobieganie hamowanie rozwoju próchnicy;
  • działanie antyokscydacyjne;
  • łagodzenie zapalenia spojówek (poprzez nakładanie na oczy okładu z ostudzonej zielonej herbaty).

Właściwości lecznicze czerwonej herbaty i yerba mate
Nie tylko zielona herbata ma właściwości lecznicze. Posiadają je także inne odmiany tego trunku, szczególnie czerwona herbata i yerba mate, która posiada wiele witamin i składników mineralnych. Chińska czerwona herbata ma ziemisty smak i zapach. Słodzenie tej herbaty neutralizuje większość jej walorów leczniczych, do których należą:

  • walka z nadwagą – czerwona herbata wspomaga metabolizm i ułatwia wypróżnianie;
  • wspomaganie pracy wątroby, dzięki czemu możliwe jest szybsze trawienie alkoholu;
  • działanie moczopędne – zaleca się ją osobom z problemami nerkowymi;
  • obniżanie poziomu cholesterolu;
  • zapobieganie zmianom miażdżycowym;
  • obniżanie ciśnienia;
  • poprawa krążenia obwodowego i mózgowego, dzięki czemu poprawia się jakość myślenia i ułatwiona jest koncentracja;
  • poprawa pamięci;
  • poprawa nastroju i zwalczanie lekkiej depresji;
  • ogólne wzmocnienie organizmu.

Jeśli chodzi o lecznicze właściwości herbaty yerba mate, to należą do ich:

  • wzmacnianie odporności organizmu i poprawa wzroku dzięki zawartej w herbacie witaminie A;
  • utrzymywanie właściwego stanu nerwowego – witamina B1;
  • wzmocnienie włosów i zapobieganie zapaleniom oczu dzięki zawartej w napoju witaminie B2;
  • wzmocnienie zębów i przyrost liczby czerwonych krwinek – witamina C;
  • wzmocnienie kości i zębów – duże ilości wapna znajdujące się w herbacie;
  • utrzymywanie sprawności systemu nerwowego i wydolności organizmu – wysoka zawartość fosforu;
  • utrzymywanie sprawności fizycznej – obecność żelaza.

Aby wykorzystać wszystkie lecznicze właściwości herbaty, należy ją zaparzać i przechowywać w odpowiedni sposób, dbać o jakość wody, z której jest przyrządzana i podawać w odpowiednich naczyniach.

Artykuły Herbata

Biała herbata jest coraz bardziej popularna, co ma związek nie tylko z jej smakiem, ale i wymiernymi korzyściami dla zdrowia. Jak biała herbata wpływa na organizm?

Właściwości białej herbaty

Zielona herbata jest nie tylko smaczna, ale i bardzo zdrowa. Napar z zielonej herbaty wpływa korzystnie na cały organizm.

Korzystny wpływ zielonej herbaty na organizm może być związany z obniżeniem poziomu przewlekłych stanów zapalnych.

Zielona herbata , mimo niekoniecznie przyjemnego smaku, cieszy się ogromną popularnością wśród Polaków i ludzi na całym świecie. Uznawana jest za „napój młodości”, obniżający poziom „złego ...

Czarna, zielona, czerwona, biała. Aromatyzowana, z cytryną, sokiem malinowym, mlekiem. Słodka lub gorzka. Herbata jest od wieków jednym z ulubionych gorących napojów. Jej czerwona odmiana nie jest ...

Czerwona herbata na odchudzanie

Wschodni twórcy medycyny naturalnej wierzyli, że zielona herbata jest receptą na długie życie. Być może wcale nie mijali się dalece z prawdą. Zielony napój ma bowiem nieocenione właściwości, ...

Parzenie herbaty przez większość ludzi uznawane jest za prostą i szybką czynność. Wystarczy, że zalejesz herbatę wrzątkiem, chwilkę odczekasz i gotowe. Nic bardziej błędnego. Sposoby parzenia ...

Yerba mate to herbata powstająca z liści niewielkiego drzewa rosnącego w lesie deszczowym. Yerba mate przez stulecia pili Argentyńczycy, Urugwajczycy i Peruwiańczycy, aż w końcu fenomen yerba mate ...

Yerba mate podobnie jak kawa i herbata pobudza, ale nie wypłukuje przy tym magnezu z organizmu. Ponadto jest źródłem witamin, skutecznie wzmacnia włosy i paznokcie.

Czerwona herbata, inaczej oolong, to herbata poddawana bardzo krótkiemu procesowi fermentacji. Spośród wszystkich rodzajów herbat zawiera najwięcej mikroelementów i kofeiny . Jej działania nie ...

Zielona i czerwona herbata wspomagają proces odchudzania oraz zapobiegają tyciu. Ich prozdrowotne właściwości wynikają z obecności flawonoidów.

Herbata na odchudzanie

Herbata od dawna była integralną częścią posiłków i spotkań towarzyskich, ale obecnie, zamiast o walorach smakowych, coraz częściej mówi się o jej właściwościach leczniczych. Najnowsze badania ...

Picie herbaty to również sposób spędzania czasu w bliskim gronie. Wiele składników napoju ma również dobroczynny wpływ dla zdrowia.

Herbata cynamonowa to smakowita i aromatyczna alternatywa dla tradycyjnej czarnej herbaty. Przy okazji wspomaga ona proces trawienia i jest cennym źródłem przeciwutleniaczy. Nie wszyscy wiedzą ...

Tak zwana ice tea, czyli mrożona herbata, to idealny sposób na orzeźwienie. Napój ten zawiera w sobie substancje, które podnoszą poziom naszej odporności, zbijają zły cholesterol, a nawet ...

Ice tea, czyli mrożona herbata, to idealny sposób na orzeźwienie w gorący dzień.

Jeśli nie smakują ci owocowe herbaty, które można kupić w sklepach, możesz przyrządzić własną herbatę owocową z grejpfrutem. Zawiera sporą dawkę witaminy C i beta-karotenu oraz flawonoidów. Są to ...

Suplementy diety na odchudzanie to nie magiczne pigułki, po zażyciu których od razu stracisz na wadze. Odchudzające preparaty mogą jedynie wspomóc dietę odchudzającą i ćwiczenia fizyczne.

Jakie suplementy na odchudzanie są skuteczne? Wybór suplementów jest szeroki, ale do efektywnych należą: hoodia gordonii, zielona herbata, guarana, solenostemon, garcinia cambogia oraz jagody acai.

W diecie norweskiej najważniejsze jest to, aby jeść określone przez jadłospis produkty. Mniejszą wagę przywiązuję się do ich ilości. Cały sekret polega na niełączeniu w jednym daniu tłuszczów z ...

Dieta scarsdale pozwala na schudnięcie nawet o 9 kg w 2 tygodnie. Jest to więc szybka dieta odchudzająca. Ta dieta odchudzająca może jednak wywołać efekt jo-jo.

Prawidłowe przechowywanie herbaty jest, wbrew pozorom, bardzo proste. Wystarczy stosować się do kilku podstawowych zasad, by herbata zawsze pachniała i smakowała wyśmienicie.

Jak przechowywać herbatę?

Dieta kapuściana, czyli dieta prezydencka opiera się na kapuście. Jest to zdrowa dieta odchudzająca, pozwalająca na skuteczne i szybkie odchudzanie.

Dieta oczyszczająca to w dzisiejszych czasach konieczność. Toksyny i szkodliwe substancje gromadzą się w naszym organizmie, a ich źródłem jest wysoko przetworzona, niezdrowa żywność, ...

Pytania do eksperta

Czy szkodzi mi picie zielonej herbaty po każdym posiłku?

Mam 14 lat, 158 cm wzrostu i ważę 40 kg. Przez bardzo krótki czas (czyli od sierpnia do lutego) schudłam 15 kg, straciłam miesiączkę, po prostu zachorowałam na anoreksję. Od lutego chodziłam do pani psycholog, potem zmieniłam psychologa, ale w maju się zbuntowałam i przestałam chodzić na spotkania. Próbowałam i próbuję jeść normalnie, ale tak, żeby utrzymać tą wagę, bo moi rówieśnicy znowu by ...
Odpowiada: lek. Agnieszka Jamroży
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Żywienie

Mgr Aneta Kościołek

dietetyk, biotechnolog, specjalista ds. zdrowia publicznego. Doktorantka

Mgr Aneta Kościołek
Wszyscy konsultanci »