Objawy nerwicy

Nerwice dotykają coraz więcej osób w sile wieku. Codzienny pośpiech, stresująca praca, obowiązki domowe, rodzinne i towarzyskie sprawiają, że niektóre sytuacje zaczynają wywoływać irracjonalny lęk, który odbiera niezależność i powoduje znaczący dyskomfort. Zaburzenia nerwicowe stanowią niejednolitą grupę schorzeń psychiatrycznych charakteryzujących się określonymi cechami. Oznacza to, że istnieją różne typy nerwic, którym towarzyszą różne symptomy. W każdym jednak przypadku ważna jest diagnostyka i odpowiednio dobrany proces leczenia.

Spis treści:
  1. 1. Podział zaburzeń nerwicowych
  2. 2. Zaburzenia lękowe
    1. 2.1. Rodzaje lęku
    2. 2.2. Kiedy ciało czuje lęk
    3. 2.3. Objawy lęku
  3. 3. Jak sobie radzić z somatycznymi skutkami lęku?
  4. 4. Zespół lęku napadowego
  5. 5. Zespół lęku uogólnionego i fobie
  6. 6. Fobia społeczna
  7. 7. Zespół natręctw
  8. 8. Zespół stresu pourazowego
  9. 9. Zaburzenia dysocjacyjne
  10. 10. Zaburzenia pod postacią somatyczną
  11. 11. Diagnostyka zaburzeń nerwicowych

1. Podział zaburzeń nerwicowych

Cierpisz na nerwicę? Zapewne znasz dobrze historię swojej choroby i lekarzy różnych specjalności, których gabinety musiałeś odwiedzić zanim trafiłeś do właściwego specjalisty. Wszystko przez mylące oznaki płynące z twojego ciała. Nerwica to nie tylko napięcie, niepokój czy lęk. Zawroty głowy, uczucie dławienia w gardle czy tachykardia również należą do jej spektrum. To właśnie nic innego, jak somatyczne objawy nerwicy, czyli jej objawy fizyczne.

Słowa „nerwica” używa się powszechnie i zarazem stereotypowo dla określenia różnych stanów emocjonalnych związanych z napięciem, niepokojem, przeciążeniem psychofizycznym. „Jestem znerwicowany, dopadła mnie nerwica” – te określenia zdarza się słyszeć w potocznym języku, jednak nie są one trafne. Nerwica, czyli zaburzenia lękowe, są jednostką chorobową, a nieleczone mogą się pogłębiać. Nerwica kojarzona jest z denerwowaniem się, podenerwowaniem, a w rzeczywistości oznacza szereg dolegliwości lękowych, do których poza zaburzeniami poznawczymi (np. zaburzenia koncentracji i pamięci, depersonalizacja), dołączamy również objawy somatyczne. Lęk jest osiowym objawem nerwicy. Może przybierać różne postacie.

Klasyfikacja chorób ICD-10 dzieli zaburzenia nerwicowe na:

Czym charakteryzuje się każdy z rodzajów nerwicy?

2. Zaburzenia lękowe

Lęk jest to negatywny stan emocjonalny związany z przewidywaniem nadchodzącego z zewnątrz lub pochodzącego z wewnątrz organizmu niebezpieczeństwa, objawiający się jako niepokój, uczucie napięcia, skrępowania, zagrożenia. W odróżnieniu od strachu jest on procesem wewnętrznym, niezwiązanym z bezpośrednim zagrożeniem lub bólem. Oznacza to, że strach jest stanem, w którym boimy się realnego zagrożenia, np. ognia w czasie pożaru. Lęk natomiast jest strachem przed nierealnym lub mało realnym zagrożeniem, np. lęk przed przejściem przez jakikolwiek most (gefyrofobia), co nie stanowi zazwyczaj przecież realnego zagrożenia.

2.1. Rodzaje lęku

  • Egzogenny, czyli taki, który wynika z sytuacji w środowisku zewnętrznym. Bodźce docierające do mózgu są uznawane za zagrażające. Lęk egzogenny może również wynikać z alarmujących bodźców docierających z narządów ciała, wtedy nazywany jest „lękiem somatycznym” i jest charakterystyczny dla zaburzenia nazywanego hipochondrią, czyli lękiem przed chorobami. Przykładem innych lęków pochodzenia egzogennego są, np. lęki przed wysokością lub pająkami.
  • Endogenny, czyli taki, który wynika pierwotnie z zaburzeń regulacji funkcji ośrodkowego układu nerwowego. Regulacja tych funkcji opiera się na odpowiednim stężeniu neurohormonów (czyli substancji chemicznych znajdujących się m.in. w mózgu), tj. serotoniny, noradrenaliny i acetylocholiny.
  • Somatogenny, czyli lęk spowodowany uszkodzeniami, które wywołały zmiany w narządach ciała, w tym w ośrodkowym układzie nerwowym. Przykładem może być lęk w przypadku krwotoków, urazów, choroby nowotworowej i innych schorzeń.

2.2. Kiedy ciało czuje lęk

Wielu pacjentów z nerwicą, zanim zostaną u nich zdiagnozowane zaburzenia lękowe, często przechodzi długą podróż z jednego gabinetu lekarskiego do drugiego. Lęk przejawia się bowiem pod postacią różnych dolegliwości somatycznych, które łatwo pomylić z symptomami typowymi dla chorób narządowych, np. chorobą wrzodową żołądka, chorobami neurologicznymi, zaburzeniami układu krążenia i innymi. Dopiero po wykonaniu wszystkich niezbędnych badań, które mogą wykluczyć zmiany organiczne, można postawić diagnozę nerwicy.

W wywiadzie z takim pacjentem można zaobserwować istotny wpływ czynników emocjonalnych na wystąpienie dolegliwości. Zapytany, jak funkcjonuje na poszczególnych płaszczyznach życia – w pracy, w domu, w związku – pacjent z reguły wymienia różne trudności, które są dla niego nie do pokonania, np. trudna relacja z rodzicami, przeszkody w samorealizacji w życiu zawodowym, trudności finansowe i tym podobne. Niezwykle ważne jest więc, aby pacjent przejawiający zaburzenia lękowe był jak najszybciej prawidłowo zdiagnozowany, a temu służy wnikliwy i uwzględniający różne aspekty funkcjonowania pacjenta wywiad lekarski.

2.3. Objawy lęku

Typowymi dla lęku objawami somatycznymi są:

  • bóle głowy, wrażenie „ucisku w głowie”, „zaciskającej się obręczy wokół głowy”;
  • zawroty głowy i poczucie braku równowagi;
  • pocenie się, zlewne poty, uczucie gorąca, dreszcze;
  • uczucie ucisku w gardle, jakby coś przeszkadzało swobodnie przełykać;
  • trudności z oddychaniem, duszność napadowa, uczucie braku tchu i duszenia się;
  • przyspieszone bicie serca;
  • mrowienie, drętwienie, drżenie;
  • napięcie mięśni, zwłaszcza obręczy barkowej, zaciskanie mięśni żuchwy;
  • bóle brzucha, wrażenie ściskania w żołądku, bóle jelit, wzdęcia;
  • bóle w klatce piersiowej, „kłucie w sercu”;
  • zasłabnięcia i omdlenia.

Zaburzenia somatyczne są wynikiem silnego napięcia. Organizm w lęku wprawiony jest w mechanizm walki-ucieczki. Jest przygotowany do natychmiastowej obrony.

Współczesny człowiek nie zdążył dostosować się do warunków coraz szybciej rozwijającej się cywilizacji, kultury, pośpiechu – cywilizacji stresu. Te wszystkie czynniki mają wpływ na powstawanie nerwicy, gdyż z jednej strony człowiek musi spełnić dużo oczekiwań, które niekiedy go przerastają, a z drugiej strony musi podołać wynikającym z tego faktu napięciom i frustracjom. A te, niewyrażone, kumulują się w ciele i dają o sobie znać pod postacią napięć i bólu.

3. Jak sobie radzić z somatycznymi skutkami lęku?

Bardzo ważną i skuteczną metodą jest trening relaksacyjny. Szczególnie polecany jest trening Jacobsona, który uczy pacjenta automatycznego rozluźniania napiętych partii mięśni. Ważne jest również dobre organizowanie swojego czasu tak, aby każdego dnia mieć czas tylko dla siebie i aktywnie się relaksować. Najlepiej poprzez wysiłek fizyczny, gdyż ten niweluje napięcie i dostarcza organizmowi endorfin, potocznie nazywanych hormonami szczęścia. Osoby z zaburzeniami lękowymi pod postacią somatyczną powinny dbać o optymalną ilość snu i przestrzegać zdrowego, bogatego w wartości odżywcze sposobu odżywiania się. Spełnienie wszystkich powyższych czynników może w znaczący sposób zniwelować skutki stresu. Warto jednak pamiętać, że podstawą leczenia powinna być przede wszystkim psychoterapia.

4. Zespół lęku napadowego

Zespół lęku napadowego charakteryzuje się niespodziewanymi napadami silnego lęku. Taki epizod ma więc charakter ostry i zazwyczaj krótki czas trwania. Jest to typowy lęk, któremu często towarzyszy agorafobia (czyli obawa przed przebywaniem w otwartej przestrzeni). W grupie tej można wyróżnić tzw. lęk antycypowany, który definiuje przeczucie, że napad i występująca z nim udręka i bezsilność są nieuniknione w bliskiej przyszłości. Oprócz typowych napadów lękowych można wyróżnić tzw. lęk napadowy o małej częstości ataków oraz lęk nocny. Ten drugi charakteryzuje się, jak sama nazwa wskazuje, lękiem występującym w nocy, powodującym nagłe przebudzenia. Lęk napadowy niemal dwukrotnie częściej występuje u kobiet. Najbardziej zagrożone są osoby między 30. a 45. rokiem życia. U osób powyżej 65. roku życia praktycznie nie występuje.

5. Zespół lęku uogólnionego i fobie

Zespół lęku uogólnionego charakteryzuje się przewlekłym uogólnionym lękiem trwającym co najmniej jeden miesiąc. Podstawowym objawem jest wyolbrzymione lub patologiczne zamartwianie się. Dlatego też lęk w tym zespole jest określany bardziej jako cecha osobowości niż objaw. Jest to najmniej poznana grupa wśród zaburzeń lękowych. Zaburzenia te występują również częściej u kobiet (dwukrotnie częściej), a zachorowalność zwiększa się z wiekiem.

Fobie to trwałe tendencje lękowe do unikania sytuacji, przedmiotów lub wyobrażeń. Przykładami są akrofobialęk przed wysokością, arachnofobia – lęk przed pająkami itp. Praktycznie wszystko może być przedmiotem fobii. Psychiatrzy dzielą fobie na: fobie proste, w których lęk dotyczy jednego rodzaju sytuacji, przedmiotu, wyobrażeń; oraz fobie społeczne, charakteryzujące się lękiem przed sytuacjami społecznymi, np. antropofobia (lęk przed ludźmi), dromofobia (lęk przed podróżowaniem), gamafobia (lęk przed małżeństwem), erytrofobia (lęk przed czerwienieniem się w obecności innych osób); fobie typu agorafobii, w których oprócz lęku przed otwartą przestrzenią występuje poczucie osamotnienia.

6. Fobia społeczna

Do zespołów lękowych należy też fobia społeczna, w ostatnich latach będąca przedmiotem wielu badań i opisów klinicznych. Osoba dotknięta fobią społeczną często od dzieciństwa wykazuje wzmożoną lękliwość, cechy osobowości anankastycznej lub depresyjnej. Charakterystyczne dla niej jest czerwienienie się na twarzy w sytuacjach stresowych (nie należy jednak mylić tego z erytrofobią, czyli lękiem przed czerwienieniem się).

Początek choroby pojawia się już w wieku dziecięcym, prawdopodobnie w związku z urazem psychicznym, np. krytyką, wyśmiewaniem itp. Niemożliwe staje się załatwianie prostych spraw, utrudniona jest nauka, zahamowany rozwój osobisty. Osoby z fobią społeczną mają problemy z kontaktami z płcią przeciwną, nie potrafią być spontaniczne i imponować otoczeniu.

Następstwami fobii społecznej są: samotność i izolacja społeczna, niższy poziom edukacji, uzależnienie od otoczenia, częste zmiany pracy lub szkoły, częstsza zapadalność na inne zaburzenia psychiczne, częstsze popadanie w nałogi, większa skłonność do samobójstw. Istnieją czynniki wyzwalające fobię społeczną, tj. bycie przedstawianym komuś, spotkanie ze znaczącą osobą, rozmowa telefoniczna, przyjmowanie wizytacji, bycie obserwowanym podczas wykonywania jakichś czynności, wystąpienia publiczne itp.

7. Zespół natręctw

Zespół natręctw, dawniej nazywany zespołem anankastycznym (od gr. ananke – przymus) to grupa zaburzeń psychicznych o jednolitym obrazie klinicznym, lecz o różnej etiologii. Charakteryzują się występowaniem obsesji i kompulsji, dlatego też jest nazywany zespołem obsesyjno-kompulsyjnym lub nerwicą natręctw. Skuteczne metody leczenia nerwicy natręctw to przede wszystkim leki przeciwdepresyjne.

Obsesje są to nawracające i uporczywe myśli lub wyobrażenia, które są doświadczane jako obce i bezsensowne, np. osoba religijna myśli w kościele o seksie z duchownym albo policjant ma przerażające myśli nakazujące mu zabijać przechodniów. Często zdarza się, że pacjent próbuje ignorować lub tłumić takie myśli – działanie to niestety najczęściej nasila objawy. Ważne jest, by podkreślić, że pacjent wie, iż myśli te są wytworami jego wyobraźni, a nie są narzucane z zewnątrz – co jest charakterystyczne dla psychoz, np. w schizofrenii.

Kompulsje są to powtarzane, celowe i zamierzone czynności, które stanowią reakcję na myśli i wyobrażenia natrętne. Są one wykonywane według pewnych reguł lub rytuałów, które mają na celu zmniejszenie uczucia napięcia i płynącego z niego cierpienia. Celowość tych czynności zazwyczaj jest jednak wyolbrzymiona i mało potrzebna – przynosi jednak ulgę, a nawet przyjemność. W przypadku kompulsji, tak jak w obsesji, ważne jest, że pacjent uznaje, iż jego zachowanie jest chorobliwe, nierozsądne, ale jest silniejsze od niego.

8. Zespół stresu pourazowego

Zespół stresu pourazowego należy do ogromnej grupy zaburzeń związanych ze stresem. Wśród wielu różnych objawów w tej jednostce występują często lęk oraz fobie spowodowane stresującym przeżyciem, natrętne myśli przypominające dane zdarzenie i wiele innych niecharakterystycznych dla zaburzeń lękowych dolegliwości. Objawy te często nasuwają diagnozę tzw. nerwicy roszczeniowej. Wydarzenie traumatyczne jest wciąż przeżywane na jeden lub więcej sposobów, tj. powtarzające się stresujące i męczące sny związane z wydarzeniem, przeżywanie na nowo, jakby „tu i teraz” wydarzenia traumatycznego, odczuwanie intensywnego stresu lub wegetatywnych reakcji lękowych w przypadku narażenia na bodźce przypominające uraz.

Pacjent z tym zespołem unika ciągle bodźców kojarzących się z urazem psychicznym, może pojawić się apatia, która nie występowała przed urazem. Wyraża się to w postaci wysiłków, by uniknąć myśli, uczuć i rozmów, aktywności, miejsc, ludzi związanych z urazem. Pacjenci ci często wykazują niemożność przypomnienia sobie okoliczności zdarzenia, które wywołało uraz, przedstawiają ograniczony zakres przeżywanych emocji, mają poczucie zamkniętej przyszłości, tzn. nie oczekują zrobienia kariery, zawarcia małżeństwa itp.

9. Zaburzenia dysocjacyjne

Objawy histeryczne, w nowej nomenklaturze nazywane objawami dysocjacyjnymi, są to somatyczne objawy psychogenne spowodowane istotnymi czynnikami emocjonalnymi, powstające i ustępujące w wyniku sugestii. Oznacza to, że w wyniku pewnych emocji pacjent tak jakby prezentuje nieświadomie inne choroby, np. bóle serca, bóle głowy, bezgłos. Wszystkie te objawy mogą zaniknąć, jeśli w odpowiedni sposób uda się zasugerować ich nieistnienie.

Często w takiej sytuacji pacjent tworzy złudzenie innej choroby. Dzisiaj czysta histeria nie jest już w ogóle rozpoznawana. Jest to związane z lepszym rozumieniem istoty chorób psychiatrycznych. Dawne opisy, np. gałki histerycznej (globus histericus), aktualnie są przedstawiane jako obraz chorób takich, jak ciężka depresja. Nerwice dysocjacyjne nie bez powodu są nazywane „wielkimi naśladowcami wszelkich chorób”.

Cechami charakterystycznymi zaburzeń dysocjacyjnych są: teatralność (demonstracyjne eksponowanie objawów), zmienność (występowanie objawów dotyczących różnych narządów w różnym czasie), burzliwość (objawy są zazwyczaj prezentowane jako bardzo groźne, nasilone), egocentryzm (celem przedstawianych objawów jest skupianie uwagi na sobie i swoich dolegliwościach), błędne koło (objaw, który uzyskuje aprobatę otoczenia, nasila się i występuje częściej).

10. Zaburzenia pod postacią somatyczną

Zaburzenia pod postacią somatyczną stanowią grupę chorób charakteryzujących się występowaniem objawów somatycznych (dotyczących układów, narządów) pod wpływem różnych czynników psychologicznych. Odróżniają się one od zaburzeń dysocjacyjnych, opisanych powyżej, tym, że pomimo braku dowodów na znaną przyczynę somatyczną, osoby te prezentują pewne objawy, np. mają wzdęcia, odbijania, wymioty, przyspieszony rytm serca, nasilone pocenie, bóle krzyża, czy też tak spektakularne, jak psychogenny kręcz karku, świąd psychogenny lub zgrzytanie zębami. Pacjenci z tego rodzaju objawami krążą od specjalisty do specjalisty, są diagnozowani często nawet w inwazyjny sposób, poddają się operacjom, które nie przynoszą ulgi ani żadnej diagnozy. Długotrwałość utrzymywania się objawów i mała skuteczność leczenia wywołują przygnębienie, stany lękowe, zniechęcenie. Jest to powodem zgłoszenia się do psychiatry i wymaga swoistego leczenia psychiatrycznego.

Wśród zaburzeń pod postacią somatyczną wyróżnia się różne grupy, tj.: zaburzenia z somatyzacją, zaburzenia występujące pod postacią somatyczną jako oddzielna grupa, zaburzenia hipochondryczne, zaburzenia autonomiczne, uporczywe bóle psychogenne, inne zaburzenia występujące pod postacią somatyczną. Dla nas interesująca jest grupa zaburzeń hipochondrycznych, która charakteryzuje się przekonaniem o istnieniu poważnej choroby lub lękiem przed jej wystąpieniem. Towarzyszą temu liczne skargi niemające uzasadnienia w badaniu przedmiotowym, w badaniach laboratoryjnych. Występuje błędna interpretacja prawidłowych odczuć fizjologicznych.

11. Diagnostyka zaburzeń nerwicowych

Podstawą diagnostyki zaburzeń nerwicowych jest odpowiedni wywiad przeprowadzony przez specjalistę. Ważne jest dokładne określenie i usystematyzowanie objawów. Lekarz psychiatra dzięki nim może ustalić odpowiednie rozpoznanie i wdrożyć prawidłowe leczenie. Do postawienia diagnozy stosowane są kryteria rozpoznawania chorób psychicznych zawarte w klasyfikacji chorób i schorzeń ICD-10. W przypadku zaburzeń histerycznych, a także przebiegających pod postacią somatyczną ważne jest w pierwszej kolejności wykluczenie przyczyn organicznych. W tym celu lekarz rodzinny i specjaliści, do których pacjent jest kierowany, przeprowadzają odpowiednie badania.

Ogromna ilość objawów, jakie towarzyszą nerwicom, a także trudności diagnostyczne, z jakimi borykają się lekarze, sprawiają, że są to choroby wymagające często współpracy wielu specjalistów, odpowiedniego leczenia i cierpliwości ze strony pacjentów.

Bibliografia

  • Bryńska A., Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2007, ISBN 83-233-2254-2.
  • Grzywa A., Oblicza psychozy, Czelej, Lublin 2005, ISBN 83-89309-45-9.
  • Imielski W., Zaburzenia psychiczne i emocjonalne, SCHOLAR, Warszawa 2010, ISBN 978-83-7383-440-8.
  • Krzyżowski J., Natręctwa, obsesje, kompulsje, Medyk, Warszawa 2003, ISBN 83-87340-04-9.
  • Krzyżowski J., Stany lękowe, Medyk, Warszawa 2005, ISBN 83-89745-06-2.
  • Rachman S., Zaburzenia lękowe – modele kliniczne i techniki terapeutyczne, GWP, Gdańsk 2005, ISBN 83-89574-54-3.
Porozmawiaj o tym na Forum Zdrowie »
Lubię to!
0

Pytania do specjalistów

Objawy nerwicy

Witam, od dwóch miesięcy robię badania, odwiedzam wszystkich specjalistów, a wciąż nie znam przyczyny mojego samopoczucia. Wszystko zaczęło się od bólu żołądka, który trwał około 5 dni. Gdy skończył się problem z żołądkiem, zaczęły boleć mnie mięśnie...

Odpowiada: Mgr Kamila Krocz Mgr Kamila Krocz
Czy to objawy nerwicy?

Witam! Proszę o pomoc, bo nie wiem, do jakiego lekarza powinnam się zgłosić. Od dłuższego czasu dokuczają mi dotkliwe bóle mięśni, zwłaszcza nóg. Ostatnio, zaczęłam podejrzewać, że przyczyną tych dolegliwości może być stres. Jestem w trakcie sesji egzaminacyjnej...

Odpowiada:  Paulina Stolorz Paulina Stolorz
pokaż 5 następnych
+ Załóż wątek

Dyskusje na forum

~Nerwica Forum Nerwica 2 odpowiedzi Stres a nasilenie się objawów nerwicy lękowej ~Nerwica:

Witam, Mam pytanie: czy objawy nerwicy lękowej nasilają się w stresowych sytuacjach? Pytam, bo wielu lekarzy mówi mi, że mam nerwicę. Chcę w to wierzyć, ale co chwilę pojawiają się u mnie wątpliwości .

pokaż 5 następnych

Artykuły Objawy nerwicy

Objawy nerwicy Zaburzenia nerwicowe

Zaburzenia nerwicowe są szerokim pojęciem, do którego zalicza się wiele zachowań, np. zaburzenia lękowe pod postacią fobii. Objawiają się lękiem i wszystkimi związanymi z nim symptomami, przed różnymi konkretnymi sytuacjami i tendencją do...

Objawy nerwicy Kołatanie serca w nerwicy

Zaburzenia lękowe objawiają się w specyficzny sposób. Człowiek, u którego się rozwinęły, zgłasza nie tylko problemy psychiczne – odczuwanie silnych, trudnych emocji, niepokój, rozdrażnienie, itp. Dochodzą do tego także...

Zaburzenia świadomości
Objawy nerwicy Zaburzenia świadomości

Świadomość to stan przytomności umysłu, zdolność do zdawania sobie sprawy ze zjawisk zewnętrznych (orientacja w świecie), jak i procesów wewnętrznych (samokontrola, introspekcja, samoorientacja). Zaburzenia świadomości można podzielić na ilościowe...

Objawy nerwicy Nerwica a agresja

Nerwica kojarzy się zwykle z odczuwaniem nieuzasadnionego lęku. Jednak potoczne rozumienie nerwowości odbiega od objawów, które znamionują zaburzenia lękowe. „Być nerwowym” oznacza być niestabilnym emocjonalnie, drażliwym,...

Objawy nerwicy Nerwica a ból głowy

W obecnych czasach trudno żyć bez stresu, lęku, napięcia i obaw. Każdy dzień to wyzwanie, które wymaga od organizmu mobilizacji sił. Często w sytuacjach trudnych, którym towarzyszą lęk, smutek, niepewność, pojawiają się różne objawy...

Objawy nerwicy Wyczerpanie nerwowe

Wyczerpanie nerwowe to coraz częstszy problem, zwłaszcza wśród ludzi młodych, którzy żyją w dużym stresie. W wyniku napięcia organizm wytwarza hormon nadnerczy, który pobudza układ nerwowy. Wówczas człowiek może mieć problemy z...

Diagnoza nerwicy Odtwórz wideo
Nerwica i lęki Diagnoza nerwicy

Zaburzenie lękowe często są określane mianem nerwicy. Takie emocje powstały po to, aby organizm był w stanie rozpoznawać zagrożenie i właściwie na nie reagować. Takie pierwotne instynkty i zakodowane cechy bardzo wolno ewoluowały, co sprawia, że nerwica...

Nerwica Rodzaje nerwicy

Istnieje bardzo wiele rodzajów nerwic – nerwica lękowa, nerwica hipochondryczna, nerwica natręctw, nerwica histeryczna. Typy zaburzeń nerwicowych różnią się symptomatyką i etiologią zaburzeń.

Nerwica Przyczyny nerwicy

Dlaczego ludzie cierpią z powodu zaburzeń nerwicowych? Co wywołuje nerwice? Geny? Ciągły stres? Traumatyczne przeżycia? Zaburzenia pracy mózgu? A może brak czasu na odpoczynek? Jakie są przyczyny nerwicy?

Diagnozowanie nerwicy
Nerwica Diagnozowanie nerwicy

Nerwice to pojemna kategoria diagnostyczna, która obejmuje nerwicę natręctw, zaburzenia adaptacyjne, fobie itp. Jak rozpoznać nerwicę? Jak wygląda schemat diagnostyczny podczas rozpoznawania nerwicy?

pokaż 10 następnych