Picie ryzykowne

Picie ryzykowne można określić mianem przedsionka alkoholizmu. Pod tym terminem kryje się spożywanie nadmiernych ilości alkoholu, które choć obecnie nie powodują szkód na zdrowiu, mogą je wywołać, jeśli wzorzec picia nie ulegnie zmianie na bezpieczniejszy. Picie ryzykowne i picie szkodliwe to pojęcia, które robią coraz większą karierę. O ile jednak picie szkodliwe jest kategorią diagnostyczną, o tyle o piciu ryzykownym nie dowiemy się z klasyfikacji chorób ICD-10. Czym różni się picie ryzykowne od picia szkodliwego? Jakie objawy mogą sugerować, że człowiek pije w sposób ryzykowny?

Spis treści:
  1. 1. Picie ryzykowne a picie szkodliwe
  2. 2. Objawy picia ryzykownego
  3. 3. Picie ryzykowne a nałóg

1. Picie ryzykowne a picie szkodliwe

Picie szkodliwe, według ICD-10, rozpoznaje się wówczas, gdy spożycie alkoholu staje się przyczyną lub współprzyczyną pojawienia się szkód somatycznych (np. zapalenia trzustki, marskości wątroby, polineuropatii, nadciśnienia tętniczego), psychicznych (np. stanów depresyjnych, lęków) i zaburzeń zachowania (np. napadów agresji, wszczynania bójek pod wpływem alkoholu), które prowadzą do niesprawności i wpływają niekorzystnie na relacje międzyludzkie. W przypadku picia szkodliwego nie stwierdza się jeszcze objawów uzależnienia od alkoholu. Zanim człowiek zacznie pić w sposób szkodliwy, wcześniej pije w sposób ryzykowny. Co to znaczy? Picie ryzykowne oznacza model spożycia alkoholu, który potencjalnie może wiązać się z powstawaniem szkód zdrowotnych, ale jeszcze nie prowadzi do negatywnych konsekwencji. Człowiek pije ryzykownie, jeżeli nadużywa alkoholu, a następnie prowadzi samochód, obsługuje urządzenia mechaniczne, pracuje na wysokościach, jeżeli łączy alkohol z lekami, pije w czasie ciąży lub podczas karmienia piersią.

Zespół uzależnienia od alkoholu nie powstaje z dnia na dzień. Początek problemu stanowi picie ryzykowne. Przyjęto, że przez picie ryzykowne rozumie się spożywanie średnio 4-5 standardowych dawek alkoholu dziennie w przypadku mężczyzn i co najmniej dwóch dawek alkoholu w przypadku kobiet. Przez pojęcie dawki standardowej rozumiemy równoważnik 10 g czystego alkoholu etylowego. Taka dawka etanolu jest zawarta w 200 ml szklance piwa 5%, lampce 100 ml wina 10% i kieliszku 25 ml wódki 40%. Wiele osób nie zdaje sobie sprawy, że popularne piwa „strong” 0,5 l zawierają aż pięć porcji standardowych alkoholu. Mężczyzna wypijający jedno i kobieta wypijająca dziennie pół takiego piwa, według definicji, piją już w sposób ryzykowny. Można z dużym prawdopodobieństwem stwierdzić, że jeśli nic nie zmieni się w ich sposobie picia, pojawią się konsekwencje zdrowotne, a picie może przybrać rozmiar uzależnienia od alkoholu.

2. Objawy picia ryzykownego

Picie ryzykowne i uzależnienie od alkoholu nie są synonimami. Picie ryzykowne jest jednym z etapów na drodze do choroby alkoholowej. W przypadku picia ryzykownego negatywne konsekwencje konsumpcji alkoholu nie muszą się uwidocznić w chwili obecnej, ale niewykluczone, że pojawią się, jeśli model picia nie zmieni się. Człowiek pijący w sposób ryzykowny pije zbyt dużo (jednorazowo i łącznie w określonym czasie, np. w ciągu tygodnia) i w niewłaściwych okolicznościach (np. w czasie pracy). Picie ryzykowne nie jest tożsame z pełnoobjawowym nałogiem alkoholowym, ale jeśli w porę się nie przystopuje, może być preludium do alkoholizmu. Zlekceważenie objawów picia ryzykownego uprawdopodabnia wpadnięcie w sidła nałogu. Jakie symptomy mogą świadczyć o piciu ryzykownym?

  • Częste pragnienie napicia się, dbanie o zapasy alkoholu.
  • Coraz „mocniejsza głowa” – z miesiąca na miesiąc coraz większe spożycie alkoholu.
  • Negatywne zachowania po pijaku, które po wytrzeźwieniu wywołują wstyd i poczucie winy.
  • Luki pamięciowe, niezdolność przypomnienia sobie, co się robiło podczas alkoholowych imprez.
  • „Klinowanie” i rozpoczynanie dnia od napoju alkoholowego.
  • Samotne picie do lustra albo codzienne wypijanie lampki wina przed snem.
  • Uwagi ze strony otoczenia, że człowiek pije zbyt dużo i w niewłaściwych okolicznościach.

Jeśli mamy wątpliwości, czy przypadkiem nie prezentujemy ryzykownego wzorca picia, warto dokonać refleksji nad samym sobą. Przeciętnemu Kowalskiemu trudno jest odróżnić picie ryzykowne od picia szkodliwego albo zespołu uzależnienia. By ułatwić autodiagnozę modelu konsumpcji alkoholu, skonstruowano wiele testów, kwestionariuszy i skal skriningowych. Najbardziej znane testy, pozwalające zobiektywizować wywiad kliniczny, to: AUDIT, MAST i CAGE. Wiadomo bowiem, że większość ludzi, którzy mają problem z alkoholem, wykazuje tendencję do wypierania albo zaprzeczania swoim trudnościom. Uzyskanie 8-15 punktów w teście AUDIT sugeruje ryzykowne spożywanie alkoholu. Orientacyjnie przyjęto, że kobiety pijące ryzykownie wypijają dziennie 20-40 g czystego alkoholu, a mężczyźni – 40-60 g. Są to jednak tylko statystyczne limity, bowiem każdy człowiek reaguje w sposób indywidualny na alkohol. Dla jednego dawka 40 g etanolu może być bezpieczna, a dla innego może okazać się bardzo szkodliwa.

3. Picie ryzykowne a nałóg

Proporcjonalnie osób pijących w sposób ryzykowny jest znacznie więcej niż osób uzależnionych od alkoholu, które wymagają terapii odwykowych. Co różni nałogowych alkoholików od osób spożywających alkohol ryzykownie? U osób prezentujących model picia ryzykownego nie ma objawów uzależnienia, tzn. nie odczuwają oni głodu alkoholowego, nie obserwuje się u nich objawów abstynencyjnych (wzmożonej potliwości, nudności, zaburzeń snu, drażliwości w czasie odstawienia alkoholu itp.), nie stracili oni kontroli nad ilością i częstotliwością picia. Picie ryzykowne może być jednak przedsionkiem alkoholizmu, jeśli człowiek zacznie traktować alkohol jako panaceum na wszystkie problemy i pić coraz więcej.

Co zrobić, gdy dowiemy się, że prezentujemy ryzykowny wzorzec picia alkoholu? Najprostszy sposób to zmniejszenie ilości wypijanego alkoholu i redukcja okazji do sięgania po kieliszek. Picie ryzykowne to jeszcze nie nałóg, zatem można poradzić sobie na własną rękę. Trzeba jednak przystopować! Ci, którym trudno samodzielnie poradzić sobie z problemem i nie umieją zmienić modelu picia na bezpieczniejszy, mogą skorzystać z placówek i instytucji, które są powołane do działań profilaktycznych i przeciwdziałania alkoholizmowi. Można udać się do ośrodków interwencji kryzysowej, poradni zdrowia psychicznego, poradni psychologicznych, do lekarza pierwszego kontaktu. Warto też skorzystać z telefonów zaufania dla osób z problemem alkoholowym, np. zadzwonić do Biura Służby Krajowej AA (tel.: 22 828 04 94). Warto też zajrzeć na stronę internetową Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych (PARPA – http://www.parpa.pl/), na której znajdzie się cenne informacje i adresy placówek lecznictwa.

Bibliografia

  • Fudała J., Alkohol legalnym narkotykiem. Prawda o alkoholu, PARPAMEDIA, Warszawa 2012, ISBN 978-83-7760-053-5.
  • Kapler L., Poradnik lidera działań trzeźwościowych, PARPAMEDIA, Warszawa 2008, ISBN 978-83-89566-79-9.
  • Lindenmeyer J., Ile możesz wypić? O nałogach i ich leczeniu, GWP, Gdańsk 2010, ISBN 978-83-74892-96-4.
  • Sommer V., Już dość! Życie bez alkoholu, PARPAMEDIA, Warszawa 2007, ISBN 978-83-89566-41-6.
Porozmawiaj o tym na Forum Psychologia »
Lubię to!
1

Komentarze (1)

~Borys
~Borys

krew mnie zalewa jak słyszę "10g" czystego alkoholu to picie ryzykowne czy autor wie ile to jest 10 g ??? według mnie o problemie można mówić jeśli spożywamy systematycznie taką ilość alkoholu która uzalażnia i/lub szkodliwie w sposób znaczący działa na organizm proszę aby nie pisać że każda ilość alkoholu jest szkodliwa bo cocakola też i mięso i warzywa i wszystko więc według mnie dla np 30 latka dwa piwa dziennie i butelka wódki z sąsiadem w sobote wieczorem nie jest szkodliwa wręcz zdrowotna, jak komuś 10g czystego szkodzi czyli 25g wódki 40% to niech się zastanowi czy warto przyjmować pokarm który zawiera metale ciężkie jest nafaszerowany LDL solami konserwantami itp

Odpowiedz

Pytania do specjalistów

Alkoholizm - czy picie 3,4 piw to już choroba?

Witam! Mój mąż ma 27 lat. Nie awanturuje się, nie pije w pracy, nie jest agresywny. Czasami drażni go, gdy mu zwracam uwagę, że ma wypić jedno piwo, a nie trzy. Jeśli wypija trzy, cztery piwa jednorazowo dziennie po pracy czy to już jest alkoholizm? Czy...

Odpowiada: Lek. Marta Hat Lek. Marta Hat
Częste picie alkoholu a problemy osobiste i zawodowe

Witam! Mam problem z piciem. Od kiedy w moim życiu zaczęły pojawiać się większe problemy coraz częściej sięgam po kieliszek. Sam widzę, że to nie rozwiązanie bo im więcej piję, tym częściej pojawiają się problemy osobiste i zawodowe. Jak to przerwać?

Odpowiada: Mgr Jakub Pyka Mgr Jakub Pyka i 2 innych
pokaż 5 następnych
+ Załóż wątek

Dyskusje na forum

~ Pytania do specjalistów 1 odpowiedź Usypiające działanie alkoholu ~:

Witam, W ostatnim czasie zauważyłam, że po alkoholu nie kontroluje kiedy zasypiam. Pojawiają się sytuacje że przychodzą znajomi pijemy alkohol i ja w pewnym momencie kładę się i idę spać. Alkohol działa na mnie usypiająco coraz częściej u znajomych na...

Artykuły Przyczyny alkoholizmu

Objawy alkoholizmu Picie szkodliwe

Na czym polega picie szkodliwe? Czym różni się picie szkodliwe od picia ryzykownego i zespołu uzależnienia? Czy picie szkodliwe jest zawsze preludium do alkoholizmu?

Woda Co daje picie wody?

Co daje picie wody? Przede wszystkim daje nam życie. Woda – uczestniczy we wszystkich procesach w naszym organizmie, umożliwia działanie enzymów trawiennych i wchłanianie składników pokarmowych w jelitach, jest niezbędnym uzupełnieniem...

Picie podczas treningu
Sport a zdrowie Picie podczas treningu

Artykuł sponsorowany Utrzymywanie właściwego poziomu nawodnienia organizmu jest podstawą jego prawidłowego funkcjonowania. O odpowiednim nawodnieniu powinny pamiętać zwłaszcza osoby aktywne fizycznie. Woda spełnia bowiem wiele ważnych funkcji w organizmie:...

Objawy alkoholizmu Picie szkodliwe

(...) nałogu alkoholowego. Coraz częściej można się spotkać z takimi określeniami, jak picie ryzykowne i picie szkodliwe. Czym różni się picie ryzykowne od picia szkodliwego? Jakie sygnały ostrzegawcze sugerują, że człowiek pije w sposób szkodliwy ... choroby. Picie szkodliwe a picie ryzykowne Istnieją różne wzory spożywania alkoholu. Najczęściej mówi się o...

Diagnozowanie alkoholizmu Czy jesteś alkoholikiem?

Czy jestem alkoholikiem? To pytanie zadaje sobie niejedna osoba zaniepokojona własnym sposobem picia i skutkami, jakie obserwuje u siebie po wypiciu zbyt dużej ilości trunków. Czy jestem uzależniony od alkoholu? A może to tylko (aż) picie ryzykowne lub szkodliwe? Nikt we Wspólnocie AA, żaden test internetowy nie da precyzyjnej odpowiedzi ani diagnozy, czy masz problem z alkoholem, czy nie. Testy i zbiory pytań, np. test CAGE, test MAST, mogą być jednak dobrą podpowiedzią, czy...