Produkcja ekologiczna

Produkcja ekologiczna opiera się na rolnictwie o zrównoważonym udziale zarówno produktów roślinnych, jak i zwierzęcych w obrębie gospodarstwa. W rolnictwie ekologicznym nie wykorzystuje się chemicznych środków ochrony roślin. Bazę, do uprawy roślin stanowią środki naturalne (biologiczne i mineralne). Ponadto w gospodarstwie ekologicznym dąży się do zrównoważenia produkcji roślinnej i zwierzęcej, aby osiągnąć równowagę paszowo-nawozową.

Produkcja ekologiczna żywności

Wyróżnikiem gospodarstw ekologicznych jest ich położenie w mało zanieczyszczonym środowisku, a także dbałość o stan ekosystemu i różnorodność biologiczną, m.in. poprzez utrzymywanie i wprowadzanie drzew i krzewów śródpolnych, a także ochronę strumieni i oczek wodnych. Produkcja ekologiczna charakteryzuje się tym, że nie wolno w niej stosować syntetycznych środków ochrony roślin i nawozów sztucznych, zapraw nasiennych, sztucznych koncentratów, organizmów genetycznie modyfikowanych, pasz przemysłowych czy promieni jonizujących.

Produkcja ekologiczna żywności roślinnej polega m.in. na:

• stosowaniu właściwego płodozmianu uwzględniającego rośliny strukturotwórcze i zwiększającego zawartość materii organicznej w glebie (np. rośliny motylkowe);
• nawożeniu organicznymi nawozami wytworzonymi w gospodarstwie (kompost, obornik, nawozy zielone), pozwalającymi utrzymać żyzność gleby;
• stosowaniu nawozów mineralnych ograniczonych do mączek skalnych;
• mechanicznym usuwaniu chwastów;
• stosowaniu do walki z chorobami i szkodnikami naturalnych metod agrotechnicznych, tj. odpowiedniego następstwa uprawianych roślin, sąsiedztwa roślin, a także preparatów biologicznych;
• stosowaniu ekologicznego materiału siewnego i sadzeniowego.

W ekologicznej produkcji zwierzęcej obowiązują trzy podstawowe zasady:

• zachowanie dobrostanu zwierząt poprzez m.in. odpowiednią powierzchnię pomieszczeń, zapewniony dostęp do wybiegów i chowu pastwiskowego;
• żywienie zwierząt oparte jest na stosowaniu pasz wytworzonych metodami ekologicznymi;
• zabronione jest profilaktyczne stosowanie weterynaryjnych produktów leczniczych i antybiotyków.

Certyfikacja produktów ekologicznych

Przystąpienie do systemu rolnictwa ekologicznego jest dobrowolne, jednak podjęcie tej decyzji jest jednocześnie zobowiązaniem do bezwarunkowego przestrzegania rygorów produkcji ekologicznej, poddawania gospodarstwa kontroli, a także podporządkowania się sankcjom przewidzianym w przepisach prawa w razie naruszenia wymogów. Oznaczenia ekologiczne są poświadczeniem przez jednostkę certyfikującą, że produkcja podlega stałej kontroli, a produkty spełniają prawne wymogi.

Certyfikat produkcji ekologicznej wydawany jest po określonym czasie przestawiania gospodarstwa na rolnictwo ekologiczne.

 

Na całym świecie rośnie popyt na żywność ekologiczną. Podobnie jak ma to miejsce w przypadku innych „markowych” produktów, zdarzają się przypadki jej fałszowania. W związku z tym w krajach Unii Europejskiej wprowadzono system kontroli i certyfikacji produkcji ekologicznej. Graficznym odzwierciedleniem tego, że produkt został wytworzony zgodnie z tym systemem, jest wspólnotowy znak: „Rolnictwo ekologiczne” (zielony kłos na granatowym tle otoczony białymi gwiazdkami) umieszczony na etykiecie produktu.

Wspólnotowy znak ekologiczny sprawia, że produkty stają się markowe. Polski rynek żywności ekologicznej jest obecnie szacowany na około 100 milionów €. Żywność certyfikowaną kupuje już około 7% polskich konsumentów – głównie w specjalistycznych sklepach, na półkach zlokalizowanych w ekologicznych wyspach w supermarketach oraz bezpośrednio u rolników.

Żywność ekologiczna

Żywność ekologiczna, inaczej ekożywność, to produkty rolne produkowane bez użycia nawozów sztucznych i chemicznych środków ochrony roślin, przy zachowaniu żyzności gleby i różnorodności biologicznej. Zdrowa żywność ekologiczna, dostępna już w wielu sklepach, różni się od żywności konwencjonalnej m.in. tym, że:

• do jej produkcji nie używa się chemicznych środków ochrony roślin i nawozów sztucznych, do nawożenia dopuszczalne są nawozy zielone, kompost, obornik, minerały dostępne w przyrodzie;
• w gospodarstwach ekologicznych w żywieniu zwierząt stosuje się przede wszystkim pasze z własnego, ekologicznego gospodarstwa lub dokupuje się pasze ekologiczne z dopuszczalną domieszką pasz konwencjonalnych;
• ekologiczne artykuły spożywcze nie zawierają sztucznych barwników, środków zapachowych, smakowych, konserwujących.

Żywność ekologiczna ma zapewnić ochronę zdrowia społeczeństwa i równowagę środowiska.