Ręczne odprowadzenie wynicowanej macicy

Wynicowanie macicy to niebezpieczne komplikacje porodowe trzeciego okresu porodu. Wynicowanie polega na przemieszczeniu się wewnętrznej powierzchni macicy przez kanał szyjki poza jamę macicy. Tego typu komplikacje przy porodzie są rzadkie. Klasyfikacja wynicowania macicy zależy od ilości czasu, który upłynął między porodem, a rozpoznaniem zaburzenia, od obecności ciąży i rozległości anatomicznej wynicowania.

Rodzaje wynicowania macicy i przebieg zabiegu

Ze względu na upływ czasu wyróżnia się wynicowanie macicy ostre (dzień po porodzie), podostre (do 4 tygodni po porodzie), przewlekłe (więcej niż 4 tygodnie po porodzie). Ze względu na obecność ciąży wynicowanie dzielone jest na połogowe lub niepołogowe (odnoszące się do macicy kobiety nieciężarnej). Jeżeli wziąć pod uwagę zasięg anatomiczny wynicowania wyróżnia się niecałkowite, całkowite i połączone z wypadnięciem.

Jak należy postępować w przypadku wynicowania macicy?

Ręczne odprowadzenie wynicowanej macicy jest jedną z metod postępowania. Oprócz tego sposobu wykonywana jest metoda hydrostatyczna, tamponada macicy lub leczenie chirurgiczne. Ręczne odprowadzenie macicy stosuje się już kilka lat. Lekarz wkłada dłoń do pochwy i wpycha macicę ku górze przez ujście kanału szyjki. Ucisk na macicę musi trwać kilka minut (ok. 5), dlatego zalecane jest znieczulenie pacjentki. Nie zawsze można wykonać znieczulenie, np. w wypadkach dramatycznych. Tego typu zabieg ginekologiczny zmniejsza powstałe wgłębienie i odprowadza macicę. Po ręcznym odprowadzeniu pacjentka może dostać środki naskurczowe. Dzięki nim trzon macicy i szyjka wrócą do pierwotnego kształtu.

Jak można rozpoznać wynicowanie macicy?

Ostre wynicowanie macicy ma bardzo dramatyczne objawy kliniczne, należą do nich: nagłe pogorszenie stanu klinicznego pacjentki, wstrząs, załamanie krążenia, spadek ciśnienia tętniczego, krwotok. W przypadku podostrego lub przewlekłego wynicowania macicy objawami charakterystycznymi są obfite upławy i ropne odchody. Ponadto do zauważalnych w badaniu klinicznym objawów wynicowania macicy zaliczamy przede wszystkim widoczne tkanki w obrębie ujścia macicy wraz z przyklejonym czasami łożyskiem oraz brak palpacyjnie wyczuwalnego dna macicy po porodzie.

Jak można zapobiec wynicowaniu macicy?

Przede wszystkim położnik nie powinien pociągać łożyska za pępowinę - w przeszłości ten zabieg był bardzo popularny. Obecnie zabieg Credego uważany jest za historyczny, a jego wykonanie może wiązać się z wystąpieniem ostrych powikłań. Po rozpoznaniu wynicowania macicy powinno się jak najszybciej wdrożyć leczenie przeciwwstrząsowe. Można zastosować leczenie tokolityczne oraz ręczne odprowadzenie macicy. Obecnie popularną jest metoda hydrostatyczna polegająca na wstrzyknięciu pod dużym ciśnieniem ciepłego roztworu soli fizjologicznej. Istnieje możliwość wykonania także tamponady macicy.
 
Wynicowanie macicy obecnie jest stosunkowo rzadkim zjawiskiem, wymaga jednak od lekarza ginekologa-położnika oraz od całego zespołu medycznego szybkiej interwencji i profesjonalizmu działania, ponieważ jest to stan zagrażający życiu.