Ryby a zdrowie

Spożycie ryb w Polsce znacząco odbiega od ideału. Popełniamy wielki błąd, gdyż są one bardzo wartościowe pod względem odżywczym. Dlaczego warto je jeść? Mięso ryb jest źródłem łatwo strawnego białka (pod warunkiem że wybraną przez nas metodą kulinarną nie będzie długotrwałe smażenie z wykorzystaniem tłustej panierki). Najbogatsze w białko są ryby chude: halibut i tuńczyk – zawierają nawet powyżej 20% białka. Ryby są również źródłem witamin: A, D, E (rozpuszczalnych w tłuszczach) oraz witamin z grupy B.

Spis treści:
  1. 1. Kwasy omega-3
    1. 1.1. Zalecenia stosowania kwasów omega-3 wg Amerykańskiego Towarzystwa Kardiologicznego
  2. 2. Ryby w diecie odchudzającej
  3. 3. Ryby w piramidzie żywieniowej

1. Kwasy omega-3

Pieczone ryby
Pieczone ryby Kobiety, których dieta uwzględniała większe ilości pieczonej...

Tłuste ryby morskie zawierają cenne nienasycone kwasy tłuszczowe z rodziny omega-3, które wykazują działanie kardioprotekcyjne, hamują procesy zapalne toczące się w organizmie, normalizują ciśnienie tętnicze. Kwasy omega-3 hamują również proces powstawania zakrzepów, mogą być pomocne w redukowaniu zmian miażdżycowych. Kwasy omega n-3 możemy znaleźć w rybach tłustych: łososiu, makreli, sardynkach, śledziu czy szprotkach. Pamiętajmy jednak, by zachować rozwagę przy włączaniu ich do codziennego menu. Duża ilość tłuszczu to duża ilość kilokalorii.

1.1. Zalecenia stosowania kwasów omega-3 wg Amerykańskiego Towarzystwa Kardiologicznego

Pacjenci bez udokumentowanej choroby niedokrwiennej serca - wskazane jest jedzenie tłustych ryb morskich 2 razy w tygodniu. Codziennie należy spożywać oleje i żywność bogatą w kwas alfa-linolenowy – takie jak: olej lniany, sojowy, orzechy.

Pacjenci z udokumentowaną chorobą niedokrwienną serca - Należy spożywać ∼1 g EPA + DHA dziennie pochodzących z ryb morskich (ilości takiej dostarcza ok. 50 g śledzia lub ok. 70 g sardynek, lub ok. 55 g łososia). W wyjątkowych przypadkach lekarz powinien zdecydować o podawaniu kapsułek.

Pacjenci z hipertrójglicerydemią (nadmiar trójglicerydów, podwyższone lipidy we krwi) - 2–4 g kwasów EPA + DHA dziennie w postaci kapsułek, ale pod stałą kontrolą lekarza. EPA i DHA - kwas eikozapentaenowy oraz kwas dokozaheksaenowy obecne są w: tłustych rybach morskich, olejach roślinnych, orzechach.

2. Ryby w diecie odchudzającej

Ryby – szczególnie chude, są wartościowym elementem diety niskokalorycznej. Do ryb o niewielkiej zawartości tłuszczu zaliczamy:

  • tuńczyka,
  • dorsza,
  • morszczuka,
  • solę,
  • okonia,
  • sandacza oraz
  • szczupaka.

Wartość kaloryczna tych ryb jest niewielka, można je spożywać zamiast czerwonego mięsa, które jest źródłem miażdżycorodnej homocysteiny. Mięso ryb zawiera także cenne składniki mineralne: fosfor, siarkę, chlor, potas, sód, magnez, wapń, żelazo oraz mikroelementy: miedź, cynk, mangan i biorący udział w regulacji metabolizmu – jod.

Kaloryczność ryb jest bardzo różna i w przypadku ryb chudych zazwyczaj nie przekracza 100 kcal w 100 g. Więcej kilokalorii dostarczają ryby tłuste: łosoś, makrela, węgorz, których to kaloryczność zbliżona jest do 200, a nawet 300 kcal w 100 g. Uważajmy także na przetwory rybne, takie jak: tuńczyk w oleju, paprykarz, pasztet rybny (około 200-250 kcal w 100 g, przy czym masa zawartości konserwy jest zazwyczaj większa niż 100 g). Najmniej kilokalorii zawierają ryby przyrządzone metodą gotowania na parze czy zapiekania z warzywami w małej ilości tłuszczu (najlepiej bez tłuszczu). 

Wartość kaloryczna (kcal w 100 g) różnych gatunków ryb:

  • poniżej 100 kcal w 100g - dorsz świeży, halibut, okoń, sola, pstrąg,
  • o kaloryczności równej około 100-200 kcal - śledź świeży (śledź w oleju dostarcza znacznie więcej kalorii), makrela świeża
  • powyżej 200 kcal - łosoś, węgorz.  

3. Ryby w piramidzie żywieniowej

Zgodnie z piramidą zdrowego żywienia ryby powinny być spożywane zamiennie z mięsem. W ciągu tygodnia zalecana ilość ryb to 2 porcje. Przykładowa porcja to ok. 100-150 g ryby. Powinniśmy unikać spożywania dużych ilości ryb wędzonych. Mogą one bowiem zwiększać ryzyko wystąpienia nowotworów. Z ryb solonych powinny zrezygnować osoby chore na nadciśnienie tętnicze. Nie spożywajmy także ryb z nieznanego źródła, bez określonego terminu przydatności. Ryzyko chorób niesie spożywanie ryb surowych. Także konserwy o widocznej wypukłości, „wydęciu” nie nadają się do spożycia.

Bibliografia

  • Kris-Etherton P.M., Harris W.S., Appel L.J. American Heart Association.
  • Nutrition Committee, Fish consumption, fish oil, omega-3 fatty acids, and cardiovascular disease, Circulation, 2002, 106, 2747–2757
  • Stanway P. Zdrowa dieta - zdrowe życie, Medium, Warszawa 1998, ISBN 83-87863-15-7
  • Biernat J. Żywienie a uroda, Astrum, Wrocław 2006, ISBN 83-7277-239-8
  • Biernat J. Żywienie, żywność a zdrowie, Astrum, Wrocław 2001, ISBN 83-7249-075-9
Porozmawiaj o tym na Forum Żywienie i fitness »
Lubię to!
0

Komentarze

Pytania do specjalistów

Podwyższony puls a zdrowie

Z pamięcią u mnie też coś nie tak... Przez ostatnie 4 miesiące schudłam prawie 10 kg, teraz ważę 70. W tej pracy gdzie teraz jestem, nie jadam zupełnie soli, same pieczone kurczaki, warzywa, ryby, owoce. Moje ciśnienie przed - było ok. 145/80... 125/75...

pokaż 5 następnych

Artykuły Piramida żywienia na diecie

Żywność light, czyli odchudzające zakupy
Piramida żywienia na diecie Żywność light, czyli odchudzające zakupy

Żywność light widnieje na półkach wielu sklepów. Produkty te mają obniżoną kaloryczność, gwarantują bezpieczne odchudzanie i lepsze samopoczucie. Produkty typu light zawierają niewielkie ilość tłuszczów, cukrów i cholesterolu.

Zdrowe grillowanie
Piramida żywienia na diecie Zdrowe grillowanie

Chociaż  grill pojawił się w Polsce zaledwie 10 lat temu, to dzisiaj nie sposób wyobrazić sobie letniego wypoczynku, chwil spędzonych w miłym towarzystwie lub z rodziną na łonie natury bądź  w ogrodzie, właśnie bez grilla. Grillowanie...

Charakterystyka owoców morza
Piramida żywienia na diecie Charakterystyka owoców morza

Zbliżające się lato dla wielu z nas to czas wakacyjnych podróży, poznawania nowych smaków i powrotów do domu z chęcią eksperymentowania w kuchni. Choć owoce morza są już codziennością, to dla niektórych z nas wciąż bywają...

Jak rozsądnie robić zakupy spożywcze?
Piramida żywienia na diecie Jak rozsądnie robić zakupy spożywcze?

Często, będąc w sklepie nie zastanawiamy się, co wkładamy do koszyka. Kusi kolorowe opakowanie, znajomość marki lub przyzwyczajenie. Rzadko czytamy etykiety i nie wiele wiemy, co tak właściwie oznaczają skróty na opakowaniach. Podczas, gdy to, co...

Soja nawet dla niewegetarian
Piramida żywienia na diecie Soja nawet dla niewegetarian

Historia spożywania soi sięga czasów sprzed naszej ery, podczas gdy w Europie warzywo to pojawiło się dopiero w XVI wieku i służyło do wyrobu pasz dla zwierząt i olejów jadalnych. Aktualnie soja znana jest i kojarzona głównie z...

Wodorosty w diecie
Piramida żywienia na diecie Wodorosty w diecie

Wodorosty są organizmami wodnymi od pokoleń stosowanymi jako składnik pokarmowy w tradycyjnej kuchni społeczności żyjących nad akwenami wodnymi. Krajami przodującymi w ilości spożywanych wodorostów są kraje Dalekiego Wschodu, Korea, Japonia, Chiny,...

Pełne ziarno na diecie
Piramida żywienia na diecie Pełne ziarno na diecie

Podstawą naszej diety są zwykle produkty zbożowe (pieczywo, makarony, kasze) będące przetworami różnych zbóż – głównie pszenicy, żyta, jęczmienia, owsa oraz gryki. Produkty te cechują się wysoką zawartością węglowodanów...

Napoje a dieta
Piramida żywienia na diecie Napoje a dieta

Dieta odchudzajaca wymaga kontroli nie tylko tego, co jesz, ale również tego, co pijesz. Niektóre napoje mogą zawierać dużo cukru i być źródłem dodatkowych kalorii, o których często zapominamy. Jeśli w ciągu dnia wypijasz dużo...

Produkty białkowe a dieta
Piramida żywienia na diecie Produkty białkowe a dieta

Produkty białkowe odgrywają bardzo ważną rolę w procesie utraty wagi i ich ilość w diecie odchudzającej powinna być nieco wyższa niż normalnie. Białka - w porównaniu z tłuszczami - są niskokaloryczne, a na ich strawienie organizm zużywa dużo...

Tłuszcze a dieta
Piramida żywienia na diecie Tłuszcze a dieta

Tłuszcze są najbardziej kalorycznym składnikiem naszej diety. Gram tłuszczu dostarcza, aż 9 kilokalorii, czyli ponad dwa razy więcej niż gram białka lub węglowodanów. Na diecie odchudzającej najłatwiej zmniejszyć ilość kalorii właśnie poprzez...

pokaż 10 następnych