Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

USG dopochwowe

W ginekologii i położnictwie USG jest podstawową metodą diagnostyczną. Wprowadzenie ultrasonograficznej sondy dopochwowej znacznie poprawiło jakość badania i umożliwiło precyzyjną ocenę małych struktur, np. jajnika, błony śluzowej macicy. Obecnie uważa się, że USG dopochwowe powinno stanowić nieodłączny element badania ginekologicznego, ponieważ tylko w ten sposób można w pełni ocenić poszczególne elementy układu rozrodczego. Ten sposób obrazowania jest również niezastąpiony we wczesnym okresie ciąży.

1. Działanie USG i wykorzystanie w ginekologii

Ultrasonografia wykorzystuje do obrazowania narządów wewnętrznych fale ultradźwiękowe. Do badania używa się natężeń nieszkodliwych dla człowieka. Fale są wytwarzane przez przetwornik pizoelektryczny i przesyłane w głąb badanej części ciała. Jeżeli na swojej drodze fale napotkają jakąś przeszkodę (granicę między narządami, przerwę w tkankach, zwapnienia, jamy wypełnione płynem, pęcherzyki powietrza, ciało obce) zostają odbite. Pozostałe ultradźwięki przechodzą dalej. Tak zwane fale odbitego echa są odbierane przez ten sam przetwornik. Następnie otrzymane informacje są przetwarzane przez aparaturę i wyświetlane na monitorze. Tak powstały obraz (w postaci ciemnych i jasnych punktów), odzwierciedlający układ narządów i tkanek wewnętrznych, jest oceniany przez lekarza przeprowadzającego badanie.

Przy wykorzystaniu Dopplera można ocenić również przepływ krwi w naczyniach krwionośnych. Ma to duże znaczenie w odróżnianiu zmian złośliwych od łagodnych oraz w czasie ciąży przy ocenie płodu i łożyska. USG przezpochwowe to jedno z najważniejszych badań w diagnostyce ginekologicznej. W porównaniu z USG przez powłoki brzuszne jest o wiele dokładniejsze i nie wymaga wypełnienia pęcherza moczowego. Przy pomocy sondy dopochwowej ocenia się budowę i położenie macicy. Dzięki temu można wykryć wady anatomiczne, mięśniaki i inne nieprawidłowe guzy. Potem mierzy się grubość endometrium (błona śluzowa macicy). Jeżeli jest zbyt grube (zwłaszcza u pań po menopauzie) konieczna jest dalsza diagnostyka w kierunku raka.

 Ważnym elementem badania jest ocena jajników. Sprawdza się ich wielkość, położenie i budowę wewnętrzną, ocenia się ilość i wielkość pęcherzyków, w których zachodzi dojrzewanie komórek jajowych. To dobra metoda w wykrywaniu nieprawidłowych tworów w postaci guzów i torbieli. Od razu stara się ustalić, czy mają charakter łagodny, czy złośliwy (rak). Jest to też podstawą w rozpoznawaniu zespołu policystycznych jajników. Za każdym razem sprawdza się również budowę szyjki macicy. Nie jest to jednak dobra metoda do wykrywania nieprawidłowości w tym obszarze. W ten sposób da się uwidocznić jedynie zaawansowany proces nowotworowy.

2. Kiedy należy wykonać USG przezpochwowe?

USG dopochwowe powinno być wykonywane podczas każdego badania ginekologicznego. Jeżeli gabinet naszego lekarza nie jest wyposażony w aparat USG, powinien nas kierować na to badanie co najmniej raz na rok lub dwa lata.

W ciąży badanie USG głowicą dopochwową wskazane jest w jej wczesnych stadiach (5 - 10 tydzień), jeżeli dzieje się coś niepokojącego. Pierwsze planowe USG między 11., a 14. tygodniem można przeprowadzić głowicą dopochwową lub brzuszną.

Ponadto USG transwaginalne wykonuje się:

  • przy nieprawidłowych krwawieniach z dróg rodnych;
  • w diagnostyce bólów podbrzusza;
  • przy dolegliwościach związanych z miesiączką;
  • przy zaburzeniach miesiączkowania (w tym braku miesiączki);
  • aby ustalić przyczynę niepłodności (jako jeden z pierwszych elementów diagnostyki);
  • przy podejrzeniu zmian w obrębie jajników (zespół policystycznych jajników, torbiele);
  • w celu oceny cyklu miesiączkowego (owulacja);
  • przy podejrzeniu wad budowy narządu rodnego.

3. USG dopochwowe u dziewic, przygotowania do USG i przebieg badania

Aby nie uszkodzić błony dziewiczej przed rozpoczęciem współżycia raczej unika się badania za pomocą głowicy dopochwowej. W takim przypadku wskazane jest USG przez powłoki brzuszne lub przez odbyt. Jeżeli jednak podczas badania ginekologicznego możliwe jest użycie małego wziernika, czasami udaje dobrać się odpowiednio małą głowicę i wykonać USG przez pochwę. Przed wykonaniem USG lekarz zazwyczaj pyta, czy ginekolog prowadzi badanie przez pochwę, czy odbyt i w zależności od tego wybiera technikę.

Do USG dopochwowego nie trzeba się specjalnie przygotowywać. Przed wejściem do gabinetu trzeba tylko obliczyć kiedy był pierwszy dzień ostatniej miesiączki (pierwszy dzień krwawienia). Należy też pamiętać, aby przed badaniem opróżnić pęcherz moczowy (dotyczy to również kobiet w ciąży).

USG ginekologiczne można wykonać w każdym dniu cyklu, również podczas krwawienia miesiączkowego. Bardzo ważne jest także, aby zabrać ze sobą opisy i zdjęcia z poprzednich badań narządu rodnego (USG, tomografia, rezonans, badanie histopatologiczne) lub płodu (USG, badania prenatalne) oraz wypisy ze szpitala, jeżeli były wykonywane jakieś zabiegi w obrębie narządów płciowych.

Do badania należy się rozebrać od pasa w dół. Przeprowadza się je w pozycji leżącej na plecach. Sonda jest podłużna i ma grubość około 1 - 2 cm. Nakłada się na nią jednorazową osłonkę zwilżoną żelem (przypomina prezerwatywę). Następnie lekarz wprowadza sondę do pochwy i za jej pomocą ogląda na monitorze poszczególne struktury układu rozrodczego, a u kobiet w ciąży również dokładnie ocenia budowę zarodka/płodu. Badanie nie jest bolesne, ale może się wiązać z pewnym dyskomfortem. Trwa od kilkunastu do kilkudziesięciu minut. Na koniec otrzymuje się wynik zawierający słowny opis badania oraz dokumentację w postaci zdjęć lub filmu.

4. USG przezpochwowe w ciąży

Odgrywa dużą rolę w pierwszym trymestrze. W bardziej zaawansowanych ciążach wykonuje się USG przez powłoki brzuszne.

  • 5 - 10 tydzień ciąży - w tym czasie używa się wyłącznie sondy dopochwowej. USG jest wskazane tylko w przypadku podejrzenia nieprawidłowego przebiegu ciąży. Wykonuje się je, gdy istnieje ryzyko poronienia lub ciąży pozamacicznej. Wskazywać na to mogą bóle podbrzusza i krwawienie z dróg rodnych.
  • 11 - 14 tydzień ciąży - to czas na pierwsze USG w ciąży. Jest niezwykle istotne dla oceny rozwoju płodu i wykrycia ewentualnych cech wskazujących na wady genetyczne (np. zespół Downa) oraz ciężkich wad uniemożliwiających kontynuację ciąży (bezmózgowie). Należy też określić dokładny wiek ciążowy (tydzień i dzień).

Badanie można wykonać za pomocą sondy dopochwowej lub brzusznej. Przy badaniu przez pochwę nie musi być wypełniony pęcherz moczowy. Za pomocą USG dopochwowego diagnozuje się również to, czy szyjka macicy jest w stanie utrzymać ciążę do terminu porodu, czyli niewydolność cieśniowo-szyjkową. Badanie jest całkowicie bezpieczne, dlatego może być wielokrotnie powtarzane u kobiet w każdym wieku oraz w czasie ciąży.

Bibliografia

  • Dębski R. Ginekologia kliniczna Tom 1-3, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-013-9
  • Pruszyński B. Radiologia - diagnostyka obrazowa, Rtg, TK, USG, MR i medycyna nuklearna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2011, ISBN 978-83-200-4325-9
  • Berek J.S., Novak E. Ginekologia, Medipage, Warszawa 2008, ISBN 978-83-89769-46-6

Źródła zewnętrzne

Lekarz Kalina Wysocka-Dubielecka,
Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

USG dopochwowe - najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły USG dopochwowe
USG dopochwowe

Wskazania do USG dopochwowego

(...) jakość obrazów i ich rozdzielczość. Spis treści USG dopochwowe Badanie USG dopochwowe pozwala uwidocznić wiele bardzo ... dopochwowe w ciąży We wczesnej ciąży wykonuje się wyłącznie badanie USG dopochwowe. Badanie takie powinno dać odpowiedź na następujące ... jest USG przez powłoki brzuszne. USG dopochwowe jako ginekologiczne badanie diagnostyczne USG dopochwowe jest jedną z podstawowych ... w diagnozowaniu guzów miednicy. Oprócz diagnostyki USG dopochwowe jest wykonywane w celach zabiegowych np.

Antykoncepcja mechaniczna

Błony dopochwowe

Zanim antykoncepcja dla kobiet zaczęła się kojarzyć wyłącznie z antykoncepcją hormonalną, do lat 60. XX wieku to błona dopochwowa była najczęściej przepisywaną przez lekarzy formą antykoncepcji. Nie oznacza to jednak, że błona dopochwowa to przeżytek....

Antykoncepcja hormonalna

Krążki dopochwowe

Antykoncepcja hormonalna cieszy się dużą popularnością, cechuje ją bowiem wysoka skuteczność. Kobiety wybierające ten sposób zapobiegania ciąży najczęściej decydują się na tabletki antykoncepcyjne, ale nie brak również zwolenniczek plastrów...

Badania

USG

Ultrasonografia, czyli popularnie używany skrót USG, to badanie, dzięki któremu można uzyskać obraz narządów i tkanek organizmu ludzkiego. Obecnie jest to najpopularniejsze badanie obrazowe wykonywane w codziennej praktyce lekarskiej....

Rak piersi

USG piersi

W związku z rosnącą samoświadomością kobiet badanie ultrasonograficzne piersi (USG piersi, sonomammografia) w ostatnich latach stało się bardzo popularne. Jego liczne zalety sprawiają, że w diagnostyce chorób gruczołu sutkowego jest coraz istotniejsze....

Badania

USG żył

Najczęstszym powodem wykonywania USG żył (tzw. Doppler żył) jest podejrzenie niewydolności żylnej u pacjenta, czego objawami mogą być: obrzęk nóg, uczucie ich pełności, ciężkości, kurcze łydek, a także uwidocznienie się poszerzonych naczynek na...

Badania

USG jąder

USG jąder jest nieinwazyjną, bezbolesną metodą diagnostyki nieprawidłowości w wielkości i budowie jąder oraz najądrzy. Wykonywane jest w gabinetach urologicznych i nie wymaga ono specjalnego wcześniejszego przygotowania ze strony pacjenta. Najczęstsze...

Badania dopplerowskie

USG doppler

Przygotowanie do USG to badanie przy użyciu ultradźwięków, które pomaga ocenić, jak jest transportowana krew w naczyniach krwionośnych. Badanie to wykorzystywane jest

Badania w ciąży

USG połówkowe

Badanie USG połówkowe to termin, który odnosi się do badania przeprowadzanego w 20 tygodniu ciąży, czyli w połowie ciąży. Badaniu USG rutynowo poddawane są kobiety sp

Badania

USG bioder

USG bioder, zwane jest też ultrasonografią stawów biodrowych lub USG bioderek. U niemowląt badanie to pozwala rozpoznać wady wrodzone stawu biodrowego i stopień ich nasilenia. Lekarze zalecają wykonanie USG bioder u noworodków w pierwszym...

lekarzy jest teraz online

Zapytaj lekarza
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500