Wycięcie wodniaka

Weryfikacja merytoryczna:

Lek. Tomasz Makos - lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu gastroenterologii i onkologii klinicznej.

Wodniak jądra spowodowany jest nagromadzeniem przezroczystego płynu między błoną trzewną i ścienną błony surowiczej jądra. Płyn w ilości od kilkudziesięciu do kilkuset mililitrów jest barwy bursztynowej. Czasami płyn jest wypełniony krwią, najczęściej w wyniku nakłucia jądra lub w przypadku nowotworu jądra. Wodniaki mogą być wrodzone oraz nabyte w zależności od wieku pacjenta.

Rozpoznanie i leczenie wrodzonego wodniaka jądra

Wrodzony wodniak jądra rozpoznaje się w wieku noworodkowym i dziecięcym. Występuje u około 6% nowo narodzonych chłopców. Dopóki wyrostek pochwowy jest otwarty, zawartość płynna z jamy otrzewnej  może przemieszczać się do jamy otrzewnej, dlatego też wielkość wodniaków może zmieniać się z dnia na dzień na skutek zmiany pozycji ciała. Jest to tak zwana postać komunikująca wodniaka jądra. Zmienia się jego kształt w zależności od aktywności ruchowej chłopca. Jeżeli jego kanał do pierwszego roku życia się nie zarośnie wówczas mamy do czynienia z wodniakiem niekomunikującym. Moszna staje się powiększona, a skóra moszny jest zaczerwieniona, lecz gładka, napięta i niebolesna. Występuje objaw przeświecania inaczej zwany objawem transiluminacji. Objaw ten polega na tym, że jeżeli przyłoży się światło latarki z jednej strony moszny to widać go bardzo dokładnie po drugiej stronie.

Leczenie wrodzonego wodniaka jądra

Leczenie może rozpocząć się dopiero po ukończeniu 2 roku życia, ponieważ może nastąpić samoistne zarośnięcie wyrostka pochwowego. Operacja podobna jest do operacji przepukliny pachwinowej z dodatkiem wycięcia wyrostka pochwowego. Istotna jest regularna kontrola wodniaka, ponieważ otwór przez który komunikuje się płyn z jamy otrzewnej może być także wrotami dla przepukliny- wówczas należy podjąć interwencję chirurgiczną, tak aby zahamować rozwój przepukliny pachwinowo- mosznowej. W rozpoznaniu wodniaka jądra jedynym badaniem potwierdzającym jest badanie ultrasonograficzne- USG, ponieważ zazwyczaj nie ma żadnych odstępstw w badaniach laboratoryjnych.

Rozpoznanie i leczenie nabytego wodniaka jądra

Występuje u ludzi dorosłych. Może być następstwem urazu oraz ostrego, przewlekłego i nieswoistego zapalenia jądra lub najądrza. Także występuje w przebiegu nowotworu jądra. Duża zawartość płynu w mosznie utrudnia choremu chodzenie, może wywoływać dolegliwości bólowe. Wodniak jądra przy badaniu palpacyjnym jest niebolesny, sprężysty, gładki i daje efekt przeświecenia. Oddawanie moczu w przypadku wodniaka jest prawidłowe. Metodą rozpoznania jest USG jąder.
Operacja jest wykonywana w jednym dniu, a więc umożliwia pacjentowi powrót do domu w dniu zabiegu. Pacjent powinien prowadzić oszczędzający tryb życia po wycięciu wodniaka przez kilka następnych dni, ponieważ istnieje ryzyko powstania opuchlizny.

Wrodzony wodniak jądra u chłopców zazwyczaj nie ma następstw w późniejszym okresie i samoistnie zarasta, stanowi jedynie defekt kosmetyczny. Jeżeli jednak nie wchłonął się do końca pierwszego lub drugiego roku życia należy rozważyć leczenie operacyjne. Osobnymi jednostkami chorobowymi wymagającymi interwencji chirurgicznej są wodniaki nabyte. Najczęściej w wyniku urazu mechanicznego lub w wyniku urazu w trakcie zabiegu chirurgicznego.