Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Zgaga

Zgaga jest subiektywnym odczuciem pieczenia w przełyku. Może występować w przebiegu kilka chorób oraz na skutek stosowania pewnych używek czy pokarmów. Często wiąże się po prostu z prowadzeniem niezdrowego trybu życia, nie wykazując podłoża chorobowego. Warto wiedzieć, kiedy może sugerować chorobę, a kiedy wystarczy zadbać o zdrowy styl życia i żywienia. Refluks żołądkowo-przełykowy może być niekiedy podłożem występowania napadów astmatycznych i dolegliwości laryngologicznych (np. przewlekłego kaszlu).

1. Przyczyny zgagi

Przyczyną tego objawu jest cofanie się kwaśnego soku żołądkowego (inaczej zarzucanie lub refluks) z żołądka do przełyku wbrew perystaltyce. Dolegliwości odczuwane są najczęściej za mostkiem, w nadbrzuszu i w skrajnej postaci pieczenie może promieniować do szyi, gardła, krtani, kąta żuchwy, a nawet bocznych części klatki piersiowej. Prawidłowo działający dolny zwieracz przełyku (LES, z ang. Esophageal Sphincter) zapobiega zarzucaniu, kurcząc się i odcinając drogę powrotną pokarmowi. Do zarzucania będzie dochodzić przy niewydolności tego zwieracza. Niewydolność zwieracza może wynikać ze zbyt częstej jego relaksacji (rozluźnienia) pod wpływem różnych czynników.

Zgaga jako objaw często występuje w chorobie refluksowej przełyku czy też przepuklinie rozworu przełykowego przepony. W diagnostyce problemu zawsze należy mieć na uwadze te choroby.

Oprócz chorób zgagę mogą powodować:

  • alkohol (poprzez zwiększanie wydzielania kwasu solnego),
  • kawa, herbata, cola i inne zawierające kofeinę napoje gazowane (kofeina wykazuje działanie podobne do histaminy, która zwiększa wydzielanie żołądkowe),
  • czekolada,
  • owoce cytrusowe i soki (zawierają dużo naturalnych kwasów),
  • pomidory,
  • ostre przyprawy i tłuste jedzenie (tłuste pokarmy powodują zwiększenie wydzielania cholecystokininy, która zmniejsza ciśnienie w dolnym zwieraczu przełyku),
  • mięta,
  • orzeszki ziemne,
  • nieregularne spożywanie posiłków,
  • ciąża; zgaga w początkowym okresie ciąży wiąże się ze zmianami hormonalnymi. Wskutek działania progesteronu rozluźniają się mięśnie przewodu pokarmowego, w tym odgrywający kluczową rolę przy powstawaniu zgagi – dolny zwieracz przełyku. Natomiast zgaga pojawiająca się w późniejszych miesiącach ciąży to efekt powiększania się macicy. Uciska ona na żołądek, co powoduje wypychanie z niego treści pokarmowej do przełyku.

2. Refluks żołądkowo-przełykowy

Refluks żołądkowo-przełykowy - zjawisko, które polega na zarzucaniu treści żołądkowej do przełyku na skutek zaburzeń czynności motorycznej LES, zaburzenia opróżniania żołądka, otyłości oraz ciąży. Częstość występowania schorzenia zwiększa się wraz z wiekiem. Refluks może występować również w przebiegu innych chorób, takich jak: twardzina układowa, cukrzyca, polineuropatia alkoholowa, oraz w przypadku zaburzeń hormonalnych. Refluks może być także spowodowany przyjmowanymi lekami, które obniżają napięcie dolnego zwieracza przełyku: doustnymi lekami antykoncepcyjnymi, metyloksantynami, beta2-mimetykami, azotanami oraz lekami przeciwcholinergicznymi. Gdy na skutek refluksu stwierdza się typowe objawy podmiotowe (zgaga, puste odbijanie oraz cofanie się treści żołądkowej do przełyku) lub uszkodzenia błony śluzowej przełyku, wówczas mówi się o chorobie refluksowej. W chorobie refluksowej mogą również pojawić się objawy nietypowe (chrypka, suchy kaszel lub świszczący oddech, ból w klatce piersiowej), jak również przebieg jej może być bezobjawowy. Ogólnie, objawy są dość charakterystyczne i nie wymagają szybkiej dodatkowej diagnostyki, chyba że u chorego występują tzw. objawy alarmujące (zaburzenia połykania, bolesne połykanie, zmniejszenie masy ciała, krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego), które mogą sugerować podłoże nowotworowe. W tej sytuacji wskazane jest jak najszybsze wykonanie endoskopii. W przypadku stwierdzenia choroby refluksowej konieczne jest zastosowanie leczenia zarówno niefarmakologicznego, jak i farmakologicznego.

Do zaleceń ogólnych należą:

  • przyjmowanie posiłków najpóźniej 2-3 godziny przed snem,
  • uniesienie wezgłowia łóżka,
  • zaprzestanie palenia papierosów,
  • odpowiednia dieta (ograniczenie spożycia tłuszczu, alkoholu i kawy),
  • zmniejszenie masy ciała u chorych otyłych,
  • unikanie leków wpływających negatywnie na napięcie dolnego zwieracza przełyku.

Jeśli chodzi o leczenie, to podstawą są tzw. inhibitory pompy protonowej, które zmniejszają wydzielanie kwasu solnego przez komórki okładzinowe błony śluzowej żołądka. Leki powodują najszybsze ustąpienie dolegliwości i zapalenia przełyku u największej liczby chorych. Oprócz tych leków zastosowanie mają także H2-blokery, leki zobojętniające kwas solny i osłaniające błonę śluzową (związki magnezu i glinu, kwas alginowy i sukralfat) oraz leki prokinetyczne (cisapryd i metoklopramid). Leki zobojętniające mogą być stosowane tylko doraźnie. W przypadkach braku skuteczności leczenia zachowawczego należy rozważyć leczenie operacyjne. Ogólnie odpowiednie leczenie farmakologiczne zazwyczaj przynosi poprawę, jednakże jeśli chory z długotrwałym refluksem nie stosuje leczenia, to może dojść do powikłań, czyli do powstania przełyku Barretta (który jest stanem przedrakowym) oraz do zwężenia przełyku.

Inhibitory pompy protonowej (omeprazol, lanzoprazol, pantoprazol, ezomeprazol, rabeprazol) obecnie są lekami najsilniej blokującymi wydzielanie soku żołądkowego. Jak sama nazwa mówi, działają one bezpośrednio na pompę protonową, czyli na enzym – ATPazę, zależną od jonu potasowego i wodorowego, obecną w komórkach okładzinowych i stanowiącą podstawę produkcji kwaśnego soku żołądkowego. Leki te blokują pompę protonową nieodwracalnie, a więc wznowienie wytwarzania kwasu solnego następuje dopiero po wytworzeniu nowego enzymu - następuje to około po 24 godzinach (czas może się różnić w zależności od preparatu). Leki te są stosunkowo bezpieczne i zazwyczaj dobrze tolerowane. Jednakże zdarzają się działania niepożądane, takie jak dolegliwości żołądkowo-jelitowe (nudności, biegunki, zaparcia, wzdęcia, bóle brzucha), bóle i zawroty głowy, parestezje, zaburzenia snu czy równowagi, uczucie zmęczenia, złe samopoczucie, zmiany skórne (osutka, świąd, pokrzywka) czy zwiększona aktywność transaminaz. W przypadku długotrwałego stosowania IPP może dochodzić do rozwoju zanikowego zapalenia błony śluzowej żołądka, zwłaszcza przy współistnieniu infekcji Helicobacter pylori. Długotrwałe stosowanie inhibitorów pompy protonowej powoduje zwiększone wydzielanie gastryny przez komórki G (hipergastrynemię), która może powodować zwiększone namnażanie komórek śluzówki przewodu pokarmowego, jednakże nie stwierdzono zwiększonego ryzyka raka żołądka ani raka jelita grubego. IPP mogą powodować interakcje z innymi lekami, ponieważ wywierają wpływ na ich metabolizm wątrobowy oraz zmieniają ich wchłanianie. Stosowanie inhibitorów pompy protonowej podczas terapii lekami przeciwpłytkowymi zmniejsza ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego. Leki z tej grupy należy stosować zwykle rano przed śniadaniem - wiąże się to z faktem, że przy długotrwałym głodzeniu ilość enzymu (pompy protonowej) jest największa. Takie stosowanie umożliwia najskuteczniejsze jej zablokowanie.

Leki prokinetyczne przyspieszają opróżnianie żołądka i pasaż jelitowy poprzez mechanizmy neurohormonalne. Oprócz metoklopramidu i cisapridu do tej grupy zalicza się także domperidon oraz agonistę receptora motyliny – erytromycynę.
Ogólnie, odpowiednie leczenie farmakologiczne zazwyczaj przynosi poprawę, jednakże jeśli chory z długotrwałym refluksem nie stosuje leczenia, to może dojść do powikłań, czyli do powstania przełyku Barretta (który jest stanem przedrakowym) oraz do zwężenia przełyku.

Przełyk Barretta jest stanem chorobowym polegającym na pojawianiu się w błonie śluzowej dolnej części przełyku ognisk metaplazji jelitowej. Dochodzi do zastąpienia nabłonka wielowarstwowego płaskiego (prawidłowego dla przełyku) nabłonkiem walcowatym (charakterystycznym dla żołądka). Ma miejsce przemieszczenie granicy pomiędzy nabłonkami (tzw. linia Z) w okolicy połączenia przełyku z żołądkiem. Przełyk Barretta jest uważany za zmianę przedrakową, gdyż zwiększa realnie ryzyko wystąpienia raka przełyku. Przełyk Barretta rozwija się u 10-20% osób cierpiących na refluks żołądkowo-przełykowy i zapalenie błony śluzowej przełyku. Leczenie tego stanu również polega na stosowaniu leków zmniejszających wydzielanie soku żołądkowego (inhibitory pompy protonowej, antagoniści receptora histaminowego H2) oraz leków prokinetycznych. Takie leczenie pozwala na zahamowanie zmian związanych z refluksem żołądkowo-przełykowym i czasem samoistne ich cofnięcie się. Przy braku poprawy po farmakoterapii należy rozważyć leczenie chirurgiczne. Nowszą metodą leczenia przełyku Barretta jest ablacja zmiennym prądem elektrycznym o częstotliwości radiowej – System Halo. Ablacja jest wykonywana na głębokości do 1 mm. Zabieg wykonywany jest w znieczuleniu miejscowym. Podczas zabiegu zniszczeniu ulega błona śluzowa przełyku zmieniona chorobowo, zaś głębiej położone tkanki nie ulegają zniszczeniu i mogą się zregenerować. Zabieg ablacji można przeprowadzić dwukrotnie w ciągu roku.

Zwężenie przełyku powstaje najczęściej w wyniku stanu zapalnego przełyku. Najczęstszymi jego objawami są: uporczywe, nasilające się kłopoty z połykaniem, które najpierw dotyczą dużych, twardych kęsów, a potem również pokarmów miękkich i płynów. Objawem ciężkiego zwężenia są wymioty po posiłkach. Mogą im towarzyszyć bóle przy przełykaniu i bóle po jedzeniu, nadmierne wydzielanie śliny oraz chudnięcie. Oprócz refluksu ta choroba może być spowodowana rozległym uszkodzeniem przełyku powstałym wskutek przypadkowego lub umyślnego spożycia substancji żrących – kwasów i zasad. Prawidłowy nabłonek przełyku zastępuje twarda, bliznowata tkanka włóknista. W diagnostyce tego powikłania zastosowanie ma zdjęcie rentgenowskie górnego odcinka przewodu pokarmowego oraz gastroskopia. Leczenie polega na endoskopowym rozszerzeniu światła zwężonego odcinka lub też w trudniejszych przypadkach na chirurgicznym usunięciu krótkiego odcinka przełyku i przywróceniu ciągłości z żołądkiem poprzez wykonanie np. jelitowego przełyku zastępczego.

3. Przepuklina rozworu przełykowego

Przepuklina rozworu przełykowego jest nieprawidłowym przemieszczeniem żołądka do klatki piersiowej przez rozwór przełykowy w przeponie. Wyróżnia się dwa rodzaje przepuklin, tj. wślizgową, która stanowi 90% wszystkich przepuklin, i rzadszą (10%) – okołoprzepłykową. Przepuklina wślizgowa polega na przemieszczeniu żołądka przez rozwór przełykowy, tak że połączenie przełykowo-żołądkowe wnika do klatki piersiowej. Przednia część przepukliny pokryta jest otrzewną, a część tylna znajduje się pozaotrzewnowo. Przepuklina okołoprzełykowa powstaje w przypadku, kiedy żołądek przemieszcza się przez przednią część rozworu, a wpust utrzymuje się w swoim normalnym położeniu, dzięki czemu dolny zwieracz przełyku pozostaje nienaruszony. Przyczyną obu rodzajów przepuklin jest osłabienie mięśni otaczających rozwór przełykowy. Występują one częściej u osób w średnim i podeszłym wieku, z przewagą kobiet i wyższym odsetkiem u osób otyłych.

Zgaga może wystąpić w obu typach przepukliny, jednakże jest bardziej typowa dla przepukliny wślizgowej. Wówczas występuje również zwracanie pokarmu. Objawy nasilają się wskutek pochylania się i leżenia na wznak podczas snu, a zmniejszają się po zastosowaniu leków zobojętniających. Długotrwająca przepuklina wślizgowa może doprowadzić do zapalenia błony śluzowej przełyku, co skutkuje owrzodzeniami przełyku, krwawieniami z niedokrwistością oraz zwłóknieniami i zwężeniami. Natomiast w przypadku głównie przepuklin okołoprzełykowych może dochodzić do bólu w nadbrzuszu i dolnej części klatki piersiowej oraz kołatania serca i czkawki.

Przepukliny rozworu przełykowego mogą być leczone zachowawczo, podobnie jak refluks, jednakże w przypadku przepukliny okołoprzełykowej warto rozważyć leczenie operacyjne celem zapobiegnięcia zadzierzgnięciu.

Długotrwająca zgaga, szczególnie gdy towarzyszą jej inne dolegliwości, powinna zawsze być wzbudzić naszą czujność i należy powiedzieć o niej lekarzowi. Jeśli mamy świadomości błędów żywieniowych lub niezdrowego trybu życia, można spróbować zmienić styl życia, jeśli jednak objawy pasują do opisanych powyżej schorzeń, to tylko odpowiednie leczenie może przynieść ulgę.

4. Domowe sposoby na zgagę

  • Sok z ziemniaka – jednego, dużego ziemniaka ścieramy na kartce. Sok odlewamy do szklanki, soku nie można przechowywać dłużej niż jeden dzień. 2 łyżeczki soku wypijamy przed posiłkiem dwa razy dziennie. Ten sok pomaga także przy innych dolegliwościach, np. zaparciach czy problemach z wątrobą.
  • Gotowane owoce jałowca – gotujemy je przez 15 minut i odcedzamy. Pijemy łyżkę wywaru po posiłku. Dziennie można wypić trzy łyżki, większa ilość jest niezdrowa.
  • Napar z korzenia arcydzięgla lekarskiego – korzeń tej rośliny trzeba zmielić. Zalewamy go szklanką wrzątku. Parzy się pod przykryciem około 20 minut. Następnie odcedzamy. Pijemy pół szklanki wywaru trzy razy dziennie. Najlepiej pić go po posiłkach. Roślina ta ma zastosowanie także w bólach o charakterze nerwowym i reumatycznym.
  • Kisiel z siemienia lnianego - siemię lniane łagodzi dolegliwości układu pokarmowego. Osłania i stabilizuje. 2 łyżki tego zioła zalewamy dwiema szklankami wody. Gotujemy przez 10-15 minut i odcedzamy kisiel. Trzeba spożywać go dwa razy dziennie.Napar z wiązówki błotnej – łyżeczkę zioła parzymy pod przykryciem do 15 minut. Odcedzamy i pozostawiamy do wystygnięcia. Napar pijemy, gdy tylko pojawi się zgaga. Roślinę tę wykorzystuje się do leczenia dolegliwości reumatycznych i przeziębień.
  • Szklanka ciepłej wody z miodem i octem jabłkowym – pijemy, gdy zgaga się pojawi. Nalewka orzechowa – pije się ją przez kolejne trzy dni wieczorem.
  • Proszek z węgla drzewnego – 3-4 łyżki proszku rozpuszczamy w wodzie, ziołowej herbacie, mleku, soku z jabłek.

Domowe, sprawdzone sposoby na zgagę mogą znacząco złagodzić uciążliwe objawy, ale nie zawsze wystarczą, by pozbyć się problemu.

Komentarze

zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Zgaga - najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Zgaga
Zgaga

Zgaga - najważniejsze informacje

Zgaga to pieczenie lub ból w przełyku spowodowane przez wędrujący z żołądka sok trawienny, który przez przełyk dostaje się aż do gardła. Uczuciu pieczenia w przełyku może towarzyszyć obecność soku żołądkowego w jamie ustnej. Zgaga często występuje u kobiet ciężarnych i osób zestresowanych. Przyczyny zgagi Oto, od czego zgaga może być uzależniona: Spożywanie ... silne, jego zawartość może wracać do przełyku. Zgaga u kobiet ciężarnych nasila się wraz ze wzrostem dziecka i zbliżającym...

Zgaga

Sposoby na zgagę

Zarzucanie treści pokarmowej przydarza się od czasu do czasu niemal każdemu z nas. Jeżeli jednak dolegliwości są częste i mają tendencję do przewlekłego utrzymywania się przez dłuższy czas, mówimy wtedy o chorobie refluksowej. Objawy zgagi Najczęstszym objawem refluksu żołądkowo-przełykowego jest zgaga. Charakteryzuje się pieczeniem w przełyku, bólem zlokalizowanym za mostkiem. Chory odczuwa często gorzki smak w ustach. W wyniku częstego zarzucania treści żołądkowej do przełyku może...

Zgaga

Jak leczyć zgagę?

Zgaga to nieprzyjemna dolegliwość, która może skutecznie popsuć przyjemność jedzenia. Odbijanie się i nieprzyjemny ... piersiowa jest nachylona do przodu. W przypadku problemów ze zgagą nie należy również nosić zbyt ścisłych pask ... ów, które mogą powodować problemy trawienne, w tym refluks żołądkowo-przełykowy, którego objawem jest właśnie zgaga ... stresu oraz regularna aktywność fizyczna są niezbędne dla uniknięcia problemów ze zgagą i pieczeniem w...

Zgaga

Sposoby na problemy trawienne

Pieczenie w żołądku, odbijanie się i kwaśny posmak w ustach to bardzo nieprzyjemne dolegliwości. W takich przypadkach często pierwszą reakcją jest sięgnięcie po leki obniżające kwasowość. Następnym krokiem powinno być działanie mające na celu uniknięcie...

Zgaga

Pieczenie w przełyku a zgaga

Zgaga to pieczenie w klatce piersiowej. Mimo iż objawy są odczuwane w okolicy piersi, ta dolegliwość jest spowodowana kwasem żołądkowym. Wiele osób zastanawia się, czy pieczenie w przełyku to też zgaga. Często nie wiedzą, jakie są przyczyny zgagi, ani jak wygląda leczenie zgagi. Co to jest zgaga? Przyczyny zgagi Jakie są przyczyny zgagi? Wystąpienie tej przykrej dolegliwości ... Po czym poznać, że pieczenie w przełyku to właśnie zgaga? Dyskomfort związany z tą dolegliwością odczuwany jest zwykle w...

Zgaga

Produkty niewskazane przy problemach ze zgagą

(...) podczas problemów ze zgagą? Kawa, herbata, cola Kawa, herbata i cola zawierają kofeinę lub teinę, substancje, kt ... i grejpfruty, nie są wskazane dla osób mających problemy ze zgagą ze względu na ich kwasowość, która dodatkowo...

Zgaga

Jakie są przyczyny zgagi?

Nieprzyjemne pieczenie za mostkiem często wybudza cię ze snu? Po jedzeniu odczuwasz dolegliwe palenie w przełyku? Prawdopodobnie dokucza ci zgaga. Nie należy jej lekceważyć gdyż może zwiastować inną chorobę - refluks żołądkowo-przełykowy. Co to jest zgaga? Zgaga to pieczenie lub palenie umiejscowione za mostkiem wywołane cofaniem się kwasów solnych i enzym ... . Dolegliwości nasilają się zazwyczaj po jedzeniu i nocą. Przyczyny powstawania zgagi Zgaga jest tylko namiastką dolegliwości,...

Zgaga

Zgaga i wrzody żołądka

(...) zgaga. Niestety to nie koniec symptomów, które uprzykrzają chorym życie. Pojawiają się także wzdęcia i biegunki ... . Jest to spowodowane cofaniem się soków żołądkowych z żołądka do przełyku. Zgaga może być wywołana przez niektóre produkty ... ól zazwyczaj ustępuje po zażyciu środków zobojętniających kwas solny. Zgaga, czyli pieczenie występujące za mostkiem. Nudności ... . Zgaga może być pierwszym objawem wrzodów żołądka, dlatego nie warto jej bagatelizować. (Wrzody...

Zgaga

Jak pozbyć się zgagi?

Jak pozbyć się zgagi? Odtwórz wideo

Zgaga jest to najczęściej występująca dolegliwość związana z przewodem pokarmowym. Charakteryzuje się uczuciem pieczenia wzdłuż przełyku, często zlokalizowanym w dolnej jego części, za mostkiem. W przypadku, gdy zgaga występuje jedynie od czasu do czasu, przede wszystkim po zbyt obfitym posiłku, nie świadczy to o chorobie. Natomiast, gdy: jest praktycznie po każdym posiłku ... towarzyszą często kwaśne odbijanie się i ataki kaszlu. Zgaga jest objawem zbytniego zakwaszenia organizmu i wracania się...

Zgaga

Jak walczyć ze zgagą?

Jak walczyć ze zgagą? Odtwórz wideo

Zgaga jest bardzo nieprzyjemnym uczuciem pieczenia i silnego bólu w przełyku, który pojawia się po posiłkach. Niekiedy ból jest tak silny, że mylnie bierze się go za zawał serca. O sposobach na zwalczenie zgagi mówi lekarz Łukasz Dubielecki. Na zgagę można stosować trzy grupy środków: leki neutralizujące kwas w żołądku, H2 blokery, inhibitory pompy protonowej. Leki neutralizujące nadmiar kwasów żołądkowych są grupą starych leków, o dość dużej...

lekarzy jest teraz online

Zapytaj lekarza
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500