Coraz częstszy w polskich lasach. Przebadano jego wpływ na organizm
Borowik amerykański pojawił się w Polsce niespełna dekadę temu. Można go zbierać od lipca do października. Choć szybko zdobył sympatię grzybiarzy, eksperci ostrzegają: jego ekspansja może zagrozić rodzimym gatunkom i zaburzyć delikatną równowagę leśnych ekosystemów. A jakie ma właściwości i czy warto włączyć go do diety?
W tym artykule:
Skąd się wziął borowik amerykański?
Borowik amerykański (Aureoboletus projectellus), nazywany też złotakiem wysmukłym, pochodzi z Ameryki Północnej. W Europie został po raz pierwszy odnotowany na początku XXI wieku – najpierw na Litwie i Łotwie, a następnie w Polsce i Niemczech.
W naszym kraju zaobserwowano go około 2015 roku. Najpierw pojawiał się głównie na wybrzeżu Bałtyku, w lasach sosnowych i na wydmach, ale dziś spotykany jest już również w głębi kraju – m.in. na Mazowszu, Lubelszczyźnie czy Podlasiu.
Jak wygląda i gdzie rośnie?
Grzyb ten przypomina borowika szlachetnego, jednak łatwo go rozpoznać po smukłym, złotawym trzonie i rudawym kapeluszu z ciemniejszym środkiem. Spód kryje żółtozielone rurki, a miąższ – różowawy odcień, który nie zmienia się po przekrojeniu.
Borowik amerykański owocnikuje obficie od lipca do października, często w dużych skupiskach. Dobrze radzi sobie w mikoryzie z sosną, co sprzyja szybkiemu rozprzestrzenianiu się. Obserwacje grzybiarzy wskazują, że z roku na rok zajmuje nowe tereny.
Co ciekawe, robaki rzadko atakują jego owocniki, co czyni go szczególnie atrakcyjnym dla zbieraczy.
Właściwości odżywcze i zdrowotne
Złotak wysmukły to grzyb jadalny, niskokaloryczny, 100 g produktu dostarcza mniej niż 50 kcal. Jest źródłem białka, błonnika (w postaci chityny) oraz wielu minerałów, m.in. fosforu, wapnia, magnezu, selenu i jodu. Zawiera także witaminy A, C, E, PP oraz z grupy B.
Ma też działanie przeciwutleniające, może wspierać odporność, obniżać poziom cholesterolu i wzmacniać naczynia krwionośne.
Co ważne, analiza opublikowana w 2025 roku w czasopiśmie "Foods" wykazała, że zawartość rtęci w jego kapeluszu jest niższa niż w wielu popularnych gatunkach jadalnych, co potwierdza jego bezpieczeństwo konsumpcji.
Dzięki delikatnemu smakowi grzyb ten świetnie sprawdza się w sosach, risotto, farszach do pierogów czy naleśników. Można go suszyć, marynować i mrozić.
Smakołyk czy zagrożenie?
Choć borowik amerykański zdobył uznanie grzybiarzy, naukowcy zachowują ostrożność. To gatunek inwazyjny, który dzięki mniejszym wymaganiom i obfitszemu owocnikowaniu może konkurować z rodzimymi borowikami, a nawet je wypierać. Podobne obawy zgłaszają badacze z Niemiec i Czech.
Na razie wpływ tego gatunku na polskie lasy nie jest w pełni poznany, dlatego prowadzone są obserwacje i projekty monitorujące jego rozprzestrzenianie.
Magdalena Pietras, dziennikarka Wirtualnej Polski
Źródła
- WP abcZdrowie
- Lasy Państwowe
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
