Badania wykonywane przy udarze mózgu

Udar mózgu to nagłe wystąpienie ogniskowych lub uogólnionych zaburzeń czynności mózgu trwające co najmniej 24 godziny lub więcej, spowodowane zmianami w przepływie krwi przez naczynia mózgowe. Najczęstszą przyczyną takiego stanu jest zamknięcie tętnicy doprowadzającej krew do mózgu przez skrzeplinę lub oderwany fragment blaszki miażdżycowej, co powoduje jego niedotlenienie. Zdarza się także, że do udaru dochodzi na skutek krwotoku do mózgu np. spowodowanego przez pęknięcie tętniaka jednego z naczyń mózgu.

Polecane wideo:

1. Podstawowe badania przy udarze mózgu

Udar mózgu - zdjęcia

Strzałka wskazuje miejsce niedokrwienia.

Podstawą rozpoznania udaru jest wywiad lekarski zebrany od pacjenta lub jeżeli jest to niemożliwe ze względu na to, że pacjent jest nieprzytomny lub ma zaburzenia świadomości – z rodziną lub świadkami zdarzenia. Niezbędne jest zweryfikowanie czasu jaki minął od pojawienia się objawów do czasu przywiezienia do szpitala – determinuje to sposób leczenia. Po zebraniu wywiadu należy ocenić stan pacjenta – czynność serca, oddychanie i wartość ciśnienia tętniczego krwi. U pacjenta, który ma podejrzenie udaru powinno się także wykonać badanie EKG, oznaczyć wysycenie krwi za pomocą pulsoksymetru. Należy także wykonać badanie krwi i oznaczyć w niej wszystkie podstawowe parametry takie jak morfologia, parametry krzepnięcia krwi, stężenie elektrolitów i cukru, wskaźniki stanu zapalnego, biochemiczne wskaźniki czynności nerek i wątroby, markery uszkodzenia mięśnia sercowego a także gazometrię krwi tętniczej – badanie, które pozwala ocenić stężenie tlenu i dwutlenku węgla we krwi, co daje możliwość oceny czy organizm nie jest niedotleniony, a także ogólne badanie moczu. Wszystkie te wstępne badania być może umożliwią rozpoznanie bezpośredniej przyczyny udaru, a także ocenę jak dużego spustoszenia udar dokonał w innych narządach. Należy przeprowadzić także szczegółowe badanie neurologiczne, aby ocenić kliniczne do jak dużych zmian doszło w mózgu.

2. Tomografia i rezonans po udarze mózgu

U każdego chorego z podejrzeniem udaru mózgu należy jak najszybciej wykonać tomografię komputerową głowy lub rezonans magnetyczny. Badanie to pozwalają zróżnicować przyczynę udaru – czy był on skutkiem zamknięcia ważnej tętnicy zaopatrującej mózg w tlen i związki odżywcze, czy wręcz przeciwnie, jest on następstwem krwotoku do mózgu. Odnalezienie przyczyny a przez to rozpoznanie czy był to udar krwotoczny czy niedokrwienny, decyduje o wybraniu metody leczenia, a także wpływa na rokowanie. Na większości oddziałów neurologicznych podstawowym badaniem obrazowym w przypadku udaru mózgu jest tomografia komputerowa. Powinna być wykonana w ciągu 24 godzin od wystąpienia objawów. Jednak im więcej czasu minie od początku udaru do wykonania badania, tym większa jest szansa na wykrycie niedokrwienia mózgu. Dlatego jeżeli w badaniu tym wystąpią zmiany w mózgu o charakterze niedokrwienia można jednoznacznie potwierdzić, jednak brak takich zmian nie pozwala na wykluczenie udaru o charakterze niedokrwienia, gdyż możliwe jest że zmiany są na tyle dyskretne i minęło bardzo niewiele czasu od udaru i po prostu zmian tych w TK jeszcze nie widać. Jeżeli istnieją kliniczne objawy udaru, ale brak zmian w tomografii, należy ją powtórzyć za kilka godzin lub wykonać badanie rezonansem magnetycznym.

Mimo tego, że udaru niedokrwiennego czasem nie widać w tomografii to jest to badanie przydatne w rozpoznawaniu udaru, gdyż pozwala wykluczyć udar krwotoczny, który jest znacznie groźniejszy na zdrowia i życia pacjenta. Jest to najlepsze metoda obrazowania krwotoku do mózgu. Rezonans magnetyczny ma obecnie coraz większą role we wczesnym rozpoznawaniu udaru niedokrwiennego, szczególnie przy udarach zajmujących niewielką część mózgu a także przy udarach wieloogniskowych. Za to badanie to jest obarczone dużo większym błędem, jeżeli chodzi o rozpoznawanie udaru krwotocznego niż tomografia komputerowa.

3. Badanie tętnic (USG doppler i arteriografia)

Przy podejrzeniu udaru wskazane jest także wykonanie badania usg Doppler tętnic mózgowych. Pozwala ono wykryć zwężenia i inne nieprawidłowości w naczyniach mózgowych co daje szanse na znalezienie odpowiedzi, która tętnica była przyczyną udaru. Tą metodą możliwe jest także lokalizowanie zatorów w naczyniach mózgowych. Główną wadą Dopplera było to, że nie pokazuje niewielkich zmian w naczyniach, jednak istnieją coraz bardziej precyzyjne aparaty do usg, które obrazują nawet małe patologie. Konieczne jest także wykonanie badania przepływów w tętnicach szyjnych, gdyż to blaszki miażdżycowe w nich zlokalizowane mogą być przyczyną udaru. Innym badaniem obrazującym tętnice mózgowe jest arteriografia, jednak obecnie wykonuje się je rzadko. Zaletą tego badania jest duża dokładność w obrazowaniu naczyń, wadą to, że jest to badanie inwazyjne, a w związku z tym znacznie bardziej niebezpieczne dla pacjenta niż usg naczyń. Stosuje się ją praktycznie tylko przy podejrzeniu tętniaka naczyń mózgowych. Bardziej bezpieczna dla pacjenta jest arteriografia przy pomocy rezonansu magnetycznego – także dokładnie pokazuje wnętrze naczynia a nie wymaga wprowadzania specjalnego cewnika do naczynia.

4. Nakłucie lędźwiowe a udar mózgu

Jeżeli badanie tomografem komputerowym było prawidłowe, a istnieje realne ryzyko, że wystąpiło krwawienie podpajęczynówkowe, należy wykonać nakłucie lędźwiowe, jednak nie wcześniej niż w ciągu 12 godzin od początku objawów, wykonanie go wcześniej może dać wynik fałszywie dodatni. Przed nakłuciem trzeba koniecznie wykluczyć zwiększone ciśnienie środczaszkowe poprzez wykonanie tomografii komputerowej oraz badania dna oka.

5. Echo serca po udarze mózgu

U niektórych chorych wskazanie jest także wykonanie badania echokardiograficznego serca. Należą do nich przede wszystkim chorzy z chorobą niedokrwienną serca, z migotaniem przedsionków a także z wadami zastawek serca. Serce może być miejscem tworzenia się skrzepliny, która kiedy się oderwie, popłynie z prądem krwi do mózgu i spowoduje jego udar. Wykrycie skrzeplin i zastosowanie leczenia przeciwkrzepliwego może zapobiec kolejnym udarom.

Udar mózgu to bardzo poważna choroba, może kosztować pacjenta sprawność, zdrowie a nawet życie. Ważne jest jak najszybsza diagnoza, która umożliwi wdrożenie właściwego leczenia – w przypadku udaru niedokrwiennego leków rozpuszczających skrzep, który blokuje dopływ krwi do mózgu, a w przypadku udaru krwotocznego wykonanie operacji. Badania dodatkowe, a szczególnie diagnostyka obrazowa są niezbędne w diagnostyce udaru. Nie tylko umożliwiają rodzaj udaru, ale także jego przyczynę, co pomoże lekarzowi w dobraniu właściwego leczenia przyczynowego a tym samym zapobieganiu kolejnym udarom.

Lekarz Marta Szaniawska, ponad rok temu

Bibliografia

  • Lehmann-Horn F., Ludolph A. NEUROLOGIA - diagnostyka i leczenie, Urban & Partner, Wrocław 2004, ISBN 83-89581-50-7
  • Prusiński A. Neurologia praktyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3125-7
  • Prusiński A. (red.), Neurologia w praktyce klinicznej - zasady diagnostyki i postępowania, Czelej, Lublin 2006, ISBN 83-89309-71-8
  • Dembińska-Kieć A., Naskalski J.W., Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-137-2

Źródła zewnętrzne

Udar mózgu

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Udar mózgu - klasyfikacja, rodzaje, przyczyny, objawy, diagnostyka, profilkatyka
najnowsze pytania

DYSKUSJE NA FORUM

Pomocni lekarze

Artykuły Udar mózgu - klasyfikacja, rodzaje, przyczyny, objawy, diagnostyka, profilkatyka
Udar mózgu - klasyfikacja, rodzaje, przyczyny, objawy, diagnostyka, profilkatyka

Kurkuma w leczeniu udaru

z kurkumy może przyczynić się do naprawy tkanki nerwowej po uszkodzeniach, do których doszło w wyniku udaru mózgu. Czym jest kurkuma (...) kurkuminę, czyli polifenol, który ma właściwości lecznicze....

Wstrząs mózgu - objawy i pierwsza pomoc, badania po urazie, powikłania

Jak rozpoznać udar mózgu?

Jak rozpoznać udar mózgu?

Śmiertelne zagrożenie Każdego roku na udar mózgu, który doprowadził do śmierci znanego krytyka muzycznego, Bogusława Kaczyńskiego, zapada 70 tysięcy (...) oznaki udaru? Kto narażony jest na jego wystąpienie...

Udar mózgu - klasyfikacja, rodzaje, przyczyny, objawy, diagnostyka, profilkatyka

Statyny w leczeniu poudarowym

, iż potrzebne są kolejne badania, które pozwolą ustalić, czy poprawić ukrwienie mózgu po udarze można tylko wtedy, gdy stosuje się statyny regularnie, czy też leki te można podać razem z lekiem trombolitycznym...

Udar mózgu - klasyfikacja, rodzaje, przyczyny, objawy, diagnostyka, profilkatyka

Wczesne objawy udaru mózgu

Wczesne objawy udaru mózgu

Udar mózgu to trzecia najczęstsza przyczyna śmierci Polaków Każdego roku ponad 30 tys. Polaków umiera z powodu udaru mózgu, a kolejnych 40 tys. zmaga (...) się z jego przykrymi skutkami...

Choroby i dolegliwości

5 chorób, które są często źle diagnozowane

5 chorób, które są często źle diagnozowane

i wzdęcia. Migrena zamiast udaru mózgu Jeśli masz poniżej 50 lat, kierując się do szpitala z drętwieniem kończyn, trudnościami w mówieniu i niewyraźnym (...) przez Amerykańskie Stowarzyszenie Kardiologiczne (American...

EEG - kiedy wykonywać, charakterystyka, wyniki

Badanie EEG

Badanie EEG

Elektrody na skórze czaszki rejestrują zmiany w mózgu.

Biopsja - rodzaje, przebieg, przeciwwskazania

Stereotaksja - zdjęcia

Stereotaksja - zdjęcia

Biopsja mózgu przeprowadzana metodą stereotaksji.

Choroby i dolegliwości

Choroby, na które najczęściej umierają Polacy

Choroby, na które najczęściej umierają Polacy

. Nieleczona arterioskleroza prowadzi do zawału serca, udaru mózgu, a nawet amputacji kończyn. Zawał serca Każdego dnia 300-400 Polaków ma zawał serca. Rocznie (...) od wystąpienia ataku, obszar uszkodzenia mięśnia sercowego...