Arteriografia – na czym polega, wskazania i przeciwwskazania

Arteriografia to badanie inwazyjne, które należy do grupy badań angiograficznych. Służy obrazowaniu przebiegu i światła naczyń tętniczych. Dzięki niemu możliwa jest analiza przebiegu tętnic w różnych obszarach organizmu.

Arteriografia, w zależności od potrzeb, skupia się na uwidocznienie:

• aorty i jej głównych pni tętniczych (aortografia piersiowa i brzuszna),
• naczyń obwodowych (arteriografia wybiórcza tętnic nerkowych, trzewnych, kończynowych, szyjnych).

Tym samym badaniu podlegają naczynia różnych okolic ciała. To najczęściej:

• serce (koronarografia, czyli arteriografia tętnic wieńcowych),
• nerki (arteriografia tętnic nerkowych),
• płuca,
• tętnice mózgu
• kończyny (stany niedokrwienne kończyn).

Arteriografia to złoty standard w diagnostyce chorób naczyń. Coraz rzadziej wykonuje się ją w celach diagnostycznych, a coraz częściej traktuje jak wstęp do zabiegu.

Obraz w arteriografii uzyskuje się dzięki zastosowaniu technik obrazowych, takich jak RTG (promieni rentgenowskich), TK (tomografii komputerowej), MRI (rezonansu magnetycznego), co następuje po podaniu przez cewnik umieszczony w tętnicy środka kontrastowego (środka cieniującego).

Ponieważ kontrast odcina się na tle struktur, możliwa jest obserwacja jego przepływu. To pozwala na ocenę naczyń tętniczych pod katem ich:

• szerokości,
• przebiegu,
• nieregularności światła.

Na badanie zwykle kieruje się pacjentów, u których rozważa się leczenie operacyjne. Podczas arteriografii możliwe jest jednoczesne wdrożenie procedur leczniczych.

Arteriografia jest wykorzystywana w diagnostyce zwężeń, zatorów, tętniaków i różnych chorób tętnic. Zleca się ją w sytuacji, gdy konieczne jest zobrazowanie stanu naczyń tętniczych zarówno na etapie diagnostyki, jak i monitorowaniu wcześniej zaobserwowanych patologii.

Ponieważ jest to badanie inwazyjne, z którym wiąże się ryzyko powikłań, wykorzystuje się je dopiero wtedy, gdy:

• mniej inwazyjne metody diagnostyczne okazały się nieskuteczne,
• mniej inwazyjne metody diagnostyczne były niedostateczne,
• podczas badania zaplanowano procedurę leczniczą (np. wyłączenie tętniaka z krążenia czy założenie stentu).

Aby arteriografia była zabiegiem bezpiecznym, należy poinformować lekarza o:

• aktualnych i przebytych chorobach,
• przyjmowanych lekach (również dostępnych bez recepty, suplementach diety czy lekach ziołowych),
• hospitalizacjach,
• nosicielstwie chorób zakaźnych,
• alergiach,
• ciąży lub karmieniu piersią.

Czy do arteriografii trzeba się specjalnie przygotować?

W dniu poprzedzającym badanie należy wypić przynajmniej 2,5 do 3 litrów płynów, by w ten sposób zapobiec uszkodzeniu nerek przez kontrast.

Czasem należy odstawić leki, zwykle niedozwolone jest jedzenie i picie w dniu zabiegu. Przed wprowadzeniem cewnika do tętnicy należy usunąć owłosienie.

Czy arteriografia boli?

Ponieważ wiąże się z nim pewien dyskomfort (także psychiczny), przed wprowadzeniem cewnika znieczula się skórę. Zabieg może zostać przeprowadzony w znieczuleniu ogólnym lub po podaniu leków uspokajających.

Arteriografia to inwazyjne badanie tętnic, które wykonuje się w szpitalu. Jak wygląda badanie? Arteriografia polega na wprowadzeniu do tętnicy i wstrzyknięciu kontrastu. Zwykle następuje to przez tętnicę promieniową na przedramieniu lub tętnicę udową w pachwinie.

To, jak środek się przemieszcza przez tętnice, lekarz obserwuje, wykonując badania obrazowe. W ten sposób można dostrzec różne nieprawidłowości, często również zastosować leczenie. Po zakończonym badaniu cewnik jest usuwany, a pacjent pozostaje w szpitalu.

W związku z wprowadzaniem ciała obcego do organizmu oraz zastosowaniem środków kontrastowych oraz promieniowania jonizującego, z arteriografią wiąże się ryzyko powikłań, takich jak:

• ostre niedokrwienie kończyny dolnej, wynikające z ucisku,
• krwawienie w miejscu nakłucia,
• tętniak rzekomy.

Z uwagi na środki cieniujące, arteriografia wymaga zachowania szczególnej ostrożności u osób:

• u których wystąpiły reakcje alergiczne związane z podaniem kontrastu,
• z niewydolnością nerek,
• bardzo odwodnionych,
• w ciąży,
• z zaburzeniami układu krzepnięcia.

Istnieją również przeciwwskazania do wykonania arteriografii. To:

• uczulenie na jodowe środki kontrastowe,
• ciężkie nadciśnienie tętnicze
• przewlekła niewydolność nerek,
• zaburzenia krzepnięcia.