Calamansi – cytrus, który działa jak połączenie cytryny i limonki

Calamansi to owoc pochodzący z Azji Południowo‑Wschodniej, uprawiany głównie na Filipinach, w Malezji, Indonezji oraz południowych Chinach. Należy do grupy cytrusów i jest naturalną hybrydą mandarynki oraz kumkwatu. Rośnie na niewysokich drzewkach, które wyróżniają się gęstym ulistnieniem i białymi, pachnącymi kwiatami.

Owoce mają kulisty kształt i wielkość zbliżoną do limonki, a ich cienka skórka jest zielona, choć w miarę dojrzewania przybiera odcień pomarańczowy. Wewnątrz kryje się soczysty, żółto‑pomarańczowy miąższ z wyrazistym, kwaśnym smakiem. Charakterystyczna jest także obecność wielu pestek, która odróżnia calamansi od typowych limonek.

Smak calamansi najczęściej porównuje się do połączenia cytryny i limonki, choć wyczuwalna jest w nim również lekka, mandarynkowa nuta, która dodaje mu oryginalności. Kwaśny i intensywny, ale też orzeźwiający, świetnie sprawdza się na naturalny zakwaszacz do potraw, napojów oraz sosów. Wystarczy odrobina soku, by podbić smak ryb, owoców morza lub warzyw z woka.

W porównaniu do cytryny calamansi wydaje się bardziej wyrazisty, a jego aromat jest bardziej złożony. W kuchni azjatyckiej często zastępuje ocet lub sok z limonki, ponieważ wnosi również lekko goryczkowy posmak, który nadaje daniom trochę ciekawszy wymiar.

Calamansi, mimo niewielkich rozmiarów, zawiera sporą ilość witaminy C, która wzmacnia naturalną odporność i pomaga chronić komórki przed stresem oksydacyjnym. Już kilka owoców może pokryć znaczne zapotrzebowanie dzienne organizmu na ten składnik. Oprócz tego calamansi dostarcza niewielkie ilości wapnia, potasu oraz kwasu foliowego.

Obecne w miąższu i skórce przeciwutleniacze, takie jak flawonoidy, biorą udział w procesach regeneracyjnych i mogą ograniczać rozwój stanów zapalnych. W tradycyjnej fitoterapii azjatyckiej calamansi wykorzystuje się jako środek wspomagającego odporność oraz przy dolegliwościach trawiennych, przeziębieniu, a nawet chrypce.

Dzięki kwaśnemu odczynowi sok często rozcieńcza się z wodą. W takiej postaci działa jak naturalny napój witaminowy.

W krajach Azji Południowo‑Wschodniej calamansi pełni rolę podstawowego składnika w wielu lokalnych przepisach. Na Filipinach dodaje się go do sosów i marynat, głównie w połączeniu z sosem sojowym lub rybnym. Popularna mieszanka "toyomansi", czyli sos sojowy z sokiem calamansi, to podstawowy dodatek do mięs, ryb i pierożków. W Malezji i Indonezji sok z tego owocu wykorzystywany jest do doprawiania zup oraz dań z owocami morza. W Tajlandii calamansi bywa dodawane do szybkich marynat na bazie chili, czosnku i cukru palmowego.

Często pojawia się też w lokalnych deserach oraz napojach, np. herbacie z lodem i lemoniadzie. Ze względu na intensywny smak i dużą zawartość soku, kilka kropel wystarcza, by wzbogacić smak całego dania.

W krajach Azji Południowo‑Wschodniej calamansi jest cenione również w pielęgnacji skóry. Zawiera witaminę C, naturalne kwasy owocowe oraz przeciwutleniacze, które w tradycyjnych recepturach wykorzystywane są do poprawy kolorytu skóry i redukcji przebarwień.

Sok z calamansi jest stosowany w postaci domowego toniku do cery tłustej lub trądzikowej, ponieważ wykazuje delikatne działanie ściągające i odświeżające. W formie masek lub okładów może wpływać na wygładzenie naskórka i złuszczanie martwych komórek.

Współczesne azjatyckie kosmetyki czasem zawierają wyciąg z calamansi, który przeznaczony jest do wspomagania pielęgnacji skóry z oznakami zmęczenia. Jednak kontakt z czystym sokiem może podrażniać wrażliwą skórę, dlatego zaleca się ostrożność przy domowym użyciu.

Oprócz działania zewnętrznego witamina C obecna w calamansi wspomaga również produkcję kolagenu od wewnątrz, więc przy regularnym spożyciu może korzystnie wpływać na jędrność i elastyczność skóry.

Calamansi można uprawiać także poza Azją, głównie w formie rośliny doniczkowej. W krajach z umiarkowanym klimatem spełnia rolę ozdobnego cytrusa, który dobrze rośnie w warunkach domowych, na tarasach lub w szklarniach. Do prawidłowego wzrostu potrzebuje dużo światła i stabilnej temperatury, dlatego zimą wymaga dobrze doświetlonego miejsca dla siebie, z dala od przeciągów i suchego powietrza z grzejników.

Przy odpowiedniej pielęgnacji może owocować nawet kilka razy w roku, a jej dojrzałe owoce mają intensywnie pomarańczową barwę i są gotowe do zbioru po kilku miesiącach. Choć uprawa w doniczce nie zapewnia tak obfitych zbiorów jak w tropikach, owoce calamansi cieszą zarówno wyglądem, jak i możliwością praktycznego wykorzystania.

W Polsce calamansi najłatwiej znaleźć w postaci soku, koncentratu lub proszku w sklepach z azjatycką żywnością, zarówno stacjonarnych, jak i internetowych. Czasami pojawia się także w gotowych produktach, takich jak napoje lub przyprawy inspirowane kuchnią azjatycką. Świeże owoce są rzadkością, ale można je spotkać w ofercie niektórych importerów owoców egzotycznych.

Calamansi to owoc intensywny w smaku, który łączy kulinarne zastosowanie z prozdrowotnym działaniem. Warto po niego sięgać dla smaku i naturalnej porcji witaminy C.

Źródła

1. NaukaJedzenia.pl