Objawy celiakii - przyczyny, diagnostyka i leczenie

Celiakia (inaczej choroba glutenowa, choroba trzewna) jest to schorzenie związane z nietolerancją frakcji białek zawartych w ziarnach: pszenicy (gliadyna), jęczmienia (hordeina), żyta (sekalina) i owsa (awenina), które noszą wspólną nazwę glutenu. Jego szkodliwość zależy od struktury, czyli od sekwencji zawartych w nim aminokwasów. Gdy jest wprowadzony do organizmu, dochodzi do wzrostu stężenia we krwi pewnych białek, powodujących uszkodzenie błony śluzowej jelita. W przebiegu celiakii prowadzi to do zaniku kosmków jelitowych, przez co jelito nie jest w stanie spełniać swojej funkcji. Celiakię u dzieci wykrywa się między 2, a 4 rokiem życia, a nawet później. Objawy celiakii u dorosłych występują najczęściej jako powikłanie po innych chorobach.

Choroby serca najczęstszą przyczyną zgonów Polaków

Celiakia - objawy i przyczyny

Celiakia jest chorobą o nieustalonej etiologii, a jej wystąpienie wyjaśnia kilka hipotez tłumaczących mechanizm prowadzący do uszkodzenia błony śluzowej jelita cienkiego.

Celiakia (prezentacja edukacyjna)

Zdrowy układ pokarmowy Zadaniem układu pokarmowego jest pobieranie pokarmów i wody, trawienie i przyswajanie składników odżywczych niezbędnych do prawidłowego...

Teoria toksyczna

Hipotezą tej teorii jest istnienie zaburzeń enzymatycznych, tzw. dysenzymatozy, która odpowiedzialna jest za nieprawidłowe trawienie glutenu. Ten w swojej formie nierozłożonej wykazuje działanie toksycznie na enterocyty (komórki jelitowe). O immunologicznym podłożu celiakii świadczy produkcja przez organizm przeciwciał przeciwgliadynowych (wykrywanych w badaniu krwi) oraz obecność w błonie śluzowej jelita cienkiego nacieków limfocytarnych z przewagą komórek T.

Czy cierpisz na celiakię?

Podejrzewasz, że masz celiakię? Rozwiąż nasz test i przekonaj się, czy powinieneś udać się do specjalisty. Nie czekaj, zrób pierwszy krok.

Teoria autoagresji

Autoagresja jest to zjawisko polegające na zaistnieniu odpowiedzi immunologicznej przeciwko własnym, prawidłowym komórkom organizmu. W surowicy chorego na celiakię wykrywane są specyficzne przeciwciała, np. IgA-EMA, IgA-ARA, współistniejące z innymi chorobami autoagresyjnymi, np. z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego, toczniem układowym, sarkoidozą.

Teoria dziedziczna

Na rozwój celiakii mają wpływ także predyspozycje genetyczne. Zostało wykazane istnienie ścisłego związku między celiakią, a antygenami zgodności tkankowej HLA-DR3 i/lub DR7, DC3, HLA-B8.

Celiakia - objawy ze względu na rodzaj

Ze względu na rodzaj pojawiających się w związku z celiakią objawów, możemy podzielić ją na 3 formy: klasyczną, niemą i ukrytą, późno ujawniającą się.

Celiakia klasyczna (aktywna)

W obrazie klinicznym, objawy celiakii u dorosłych i dzieci to np. brak łaknienia, a co za tym idzie, niedożywienie, wyniszczenie, biegunka, powiększenie obwodu brzucha, zmiany w zachowaniu dziecka. Jako następstwo zaburzeń we wchłanianiu i trawieniu występują: niedokrwistość z niedoboru żelaza, niedobory białka, kwasu foliowego, niedobory witamin, wtórna nietolerancja dwucukrów a także alergia na pokarmy. Nieodpowiednio leczona celiakia lub późno zaczęte leczenie powoduje objawy przewlekłego niedożywienia, a dokładniej niedoboru wzrostu, opóźnienia wieku kostnego, skrzywienia kręgosłupa, niedokrwistości niedobarwliwej, zanikowego nieżytu żołądka, krzywicy, zmian skórnych, opóźnienia pokwitania, zaburzenia emocjonalnego (drażliwość, trudności w skupieniu, apatia). Klasyczna postać celiakii stanowi obecnie tylko 30 proc. wszystkich przypadków schorzenia.

Celiakia niema

Celiakia niema rozpoznawana jest u osób, u których nie obserwuje się podstawowych klinicznych objawów celiakii, natomiast występują typowe zmiany zanikowe jelita, potwierdzone badaniami laboratoryjnymi.

Objawami wskazującymi na celiakię, które są wskazaniem do wykonania badania przesiewowego są:

  1. bóle brzucha, wzdęcia, luźne stolce, tzw. objawy brzuszne;
  2. objawy opóźnienia rozwoju somatycznego;
  3. choroby przewlekłe (cukrzyca typu 1), choroby tarczycy, hipoplazja szkliwa zębowego, owrzodzenia jamy ustnej, tzw. afty, które często nawracają, zaburzenia psychiczne (np. schizofrenia), nowotwory jelita cienkiego, głównie chłoniaki.

Celiakia ukryta, późno ujawniająca się

Celiakia potencjalnie istnieje, ale brak jest występowania jakichkolwiek klinicznych objawów celiakii oraz zmian w obrębie jelita cienkiego. W niektórych okolicznościach, takich jak, np. zakażenie przewodu pokarmowego, zabiegi operacyjne, ciąża, stres, wzrost spożycia glutenu, może dojść do wystąpienia objawów celiakii i ujawnienia się choroby.

Celiakia - objawy a diagnostyka i leczenie

Same objawy sugerujące celiakię nie pozwalają postawić diagnozy. W celu zdiagnozowania celiakii zalecane jest wykonanie badań serologicznych na obecność w surowicy krwi:

  • przeciwciał przeciwretikulinowych (ARA) w klasie IgA i IgG;
  • przeciwciał przeciwgliadynowych (AGA) w klasie IgA i IgG;
  • przeciwciał przeciwko endomysium (EMA) w klasie IgA i IgG - przeciwciała te uważane są za bardzo czuły (100 proc.) i swoisty, bo aż w 99 proc., marker choroby;
  • wykrytych niedawno przeciwciał w klasie IgA przeciwko transglutaminazie tkankowej.

Ważną rolę w powiązaniu objawów z celiakią odgrywa dokładny wywiad lekarski. Lekarz zwraca wówczas uwagę na takie objawy jak biegunki, bezpodstawna niedokrwistość, późna pierwsza miesiączka, czy wczesna menopauza, które mogą być związane z celiakią. Z celiakią mogą być powiązane także występujące w rodzinie choroby z grupy autoagresji.

Objawy związane z celiakią będą również widoczne w badaniu endoskopowym. Ponadto takie badanie pozwoli na pobranie wycinka ściany jelita. W tym badaniu u większości osób z celiakią można zauważyć zanik kosmków jelitowych. Bardzo często z celiakią jest też związany stan zapalny błony śluzowej jelita.

U osób z celiakią warto również wykonać inne badania diagnostyczne. Objawy kojarzone z celiakią to też wyniszczenie organizmu, dlatego warto wykonać morfologią, próby wątrobowe, CRP, analizę moczu i inne badania, które pozwolą określić, w jakim stanie jest osoba chora na celiakię.

Obecnie są również dostępne test DNA na celiakii. Jeśli w rodzinie są osoby chore na celiakię warto wykonać test DNA na celiakię. Test DNA na celiakię dają 100 proc. pewność i co najważniejsze umożliwia wczesne rozpoczęcie leczenia celiakii.

Formą leczenia celiakii jest stosowanie diety bezglutenowej. Wdrożenie jej w codzienne życie powoduje regenerację kosmków jelitowych, a co za tym idzie, ustępowanie niepożądanych klinicznych objawów celiakii. Objawy celiaki u dzieci zazwyczaj dotyczą przewodu pokarmowego. W przypadku objawów celiakii u dzieci, u których występuje ostry proces chorobowy, niekiedy w pierwszej fazie leczenia, ustępują one dopiero po zastosowaniu, obok diety bezglutenowej, także diety bezmlecznej, hipoalergicznej. Do produktów bezglutenowych zaliczamy ryż, soję, kukurydzę, proso oraz skrobię pszenną.

Chorzy na celiakię wykazują indywidualną nadwrażliwość na gluten, która zależna jest od wieku, fazy choroby oraz dawki glutenu. Największą wrażliwość na tę frakcję białka wykazują dzieci z celiakią. W leczeniu celiakii dieta to podstawa. Jeśli nie zmienimy diety celiakia będzie nadal siać spustoszenie w naszym organizmie. Należy więc pamiętać, że dieta bezglutenowa powinna być przestrzegana przez całe życie przez chorych na celiakię.

Redakcja abcZdrowie.pl, 2 miesiące temu

Bibliografia

  • Konturek S. Gastroenterologia i hepatologia kliniczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3188-5
  • Socha J. Gastroenterologia praktyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1999, ISBN 83-200-2281-9
  • Milanowski A. (red.), Pediatria, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-098-6
  • Kawalec W., Kubicka K. Pediatria, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3253-9

Choroba glutenowa

Komentarze (9)
~Jprdllol
~Jprdllol 6 miesięcy temu

@~Kingaz95: Nietolerancja glutenu a celiaka to dwie różne rzeczy. Wkurwia mnie to że ludzie zaczęli robić wokół tego szum. Jestem chora na celiake i jedyny okres w którym przytyłam był wtedy gdy zaczęłam stosować diety. Na szczęście już tego nie robię. Nie szukajcie chorób na siłę. Niektórzy naprawdę mają poważne problemy

Odpowiedz
~ala
~ala 11 miesięcy temu

Mam objawy celiakli po leczeniu astmy. Jadam tylko wieprzowinę lub wołowinę z dużą ilością tłuszczu zwierzęcego. Czuje sie świetnie, nie mam astmy. Do picia tylko przegotowana woda. Człowiek to zwierze mięsożerne, jeśli jada za mało czerwonego mięsa choruje.

Odpowiedz
~testDNA
~testDNA ponad rok temu

Masz pytania dotyczące celiakii? Chcesz o niej porozmawiać? Nie wiesz czy twoje objawy wskazują na celiakię? Wejdź na nasz czat i porozmawiajmy :) http://www.testdna.pl/celiakia/ testDNA Laboratorium Badań DNA

Odpowiedz
~mnmnmn
~mnmnmn ponad rok temu

@~kama: Witam u mnie wykryto celiakie w wieku 2 lat teraz mam 22 lat przez polowe zyca nie stosowalam diety bo myslalam ze nie musze. w wieku 14 lat mialam migrenowe silne bole glowy (codziennie) bole zoladka, klucie w przelyku i klatce, lekarz mi powiedzial ze jesli nie bede stosowac diety nie dozyje 30 poniewaz mam bardzo uszkodzone jelita i co sie z tym wiaze inne organy. Obecnie stosuje radykalnie diete od 2 lat i nigdy nie czulam sie lepiej bylo na poczatku ciezko le idzie sie przyzwyczaic jadam same mieso i warzywa ;)

Odpowiedz
~kama
~kama ponad rok temu

witam mam małe pytanko wykryto u mnie celiakie gdy miałam 7lat teraz mam 28lat i nie stosuje tej diety od paru lat i mam dziwne dolegliwości kłucie w klatce piersiowej z prawej strony i mocne bóle głowy czy to jest że nie stosuję diety czy może być od depresji bo w psychiatryku jak byłam to mi psycholog mówiła że jak nie będę stosowała diety to nie będę długo żyła czy jest to prawda

Odpowiedz
~Izka
~Izka ponad rok temu

Niby 1% choruje na celiakie, a teraz to jakaś epidemia... Już coraz więcej osób na nią choruje... Pamiętajcie, że dieta to podstawa. Ja jestem właśnie na diecie fenotypowej z CM VIMED i odczuwam wielką poprawę.

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Objawy celiakii - przyczyny, diagnostyka i leczenie
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Pomocni lekarze

Artykuły Objawy celiakii - przyczyny, diagnostyka i leczenie
Objawy celiakii - przyczyny, objawy ze względu na rodzaj, diagnostyka, leczenie

Pacjent z chorobą trzewną

Pacjent z chorobą trzewną

Szacowana liczba chorych na celiakię to 1% społeczeństwa.

Rak żołądka - powstawanie, przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie, profilaktyka

Gruczolakorak żołądka

Gruczolakorak żołądka

Na zdjęciu widoczny duży guz o wywiniętych brzegach, z licznymi owrzodzeniami.

Neuralgia nerwu trójdzielnego - przyczyny i objawy nerwobólu, diagnostyka i leczenie

Nerw trójdzielny - budowa

Nerw trójdzielny - budowa

Objawy to bóle w chorobowej części twarzy.

Chłoniak - przyczyny, rodzaje, diagnostyka, leczenie

Wnuczka z babcią

Wnuczka z babcią

Rozmawiajmy z naszymi bliskimi i nakłaniajmy do badań profilaktycznych.

Objawy celiakii - przyczyny, objawy ze względu na rodzaj, diagnostyka, leczenie

Celiakia (prezentacja edukacyjna)

Celiakia (prezentacja edukacyjna)

(w życie). Nietolerancja glutenu i objawy celiakii Celiakia to przewlekła choroba charakteryzująca się nietolerancją glutenu. Gluten stanowi (...) mieszaninę białek roślinnych: gluteniny i gliadyny. Występuje on...

Nieprzyjemny zapach z ust - przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie, jak dbać o higienę jamy ustnej

Szczoteczka do mycia języka

Szczoteczka do mycia języka

Cuchnięcie z ust jest tylko objawem - w takim przypadku obowiązuje leczenie przyczynowe, ponieważ likwidacja pierwotnej przyczyny prowadzi do ustąpienia objawu.

Endometrioza - definicja, przyczyny, klasyfikacja, objawy, diagnostyka

Tydzień Świadomości Endometriozy

Tydzień Świadomości Endometriozy

Endometrioza to powszechna choroba kobieca, która może powodować niepłodność.

Łokieć tenisisty - przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie

Staw łokciowy

Staw łokciowy

Uszkodzenia stawu najczęściej powstają na skutek naprzemiennego prostowania i odwracania nadgarstka.