W tym artykule:
Czym jest głóg i które gatunki wybierać?
Głóg (Crataegus) to ciernisty krzew lub niskie drzewo z rodziny różowatych. W Polsce najczęściej spotykamy głóg jednoszyjkowy (C. monogyna), dwuszyjkowy (C. laevigata/oxyacantha) oraz pośredni.
Kwiaty (białe lub bladoróżowe) zbiera się pod koniec wiosny, a owoce – od późnego lata do jesieni. Jadalne są zarówno kwiatostany, jak i owoce odmian użytkowych, ale odmiany czysto ozdobne nie mają wartości zielarskiej.
Skład, który pracuje dla zdrowia
Surowce głogowe są bogate w:
polifenole (m.in. flawonoidy, procyjanidyny),
witaminę C i niacynę (wit. B3),
pektyny i błonnik.
Dostarczają też:
potasu,
wapnia,
sodu,
fosforu.
To połączenie wspiera gospodarkę lipidową, pracę mięśnia sercowego oraz naturalne mechanizmy antyoksydacyjne organizmu.
Najważniejsze: serce i naczynia
To kluczowa zaleta głogu. Zawarte w nim flawonoidy pomagają rozkurczać naczynia, w tym wieńcowe, ułatwiając dopływ krwi do mięśnia sercowego. Regularna suplementacja lub włączenie przetworów z głogu może wspierać prawidłową kurczliwość serca i tolerancję wysiłku. Polifenole sprzyjają także prawidłowemu profilowi lipidowemu (niższe LDL i trójglicerydy, wyższe HDL), co ma znaczenie w prewencji miażdżycy.
Publikacja "Health Effects of Hawthorn" z "American Family Physician" przywołuje badania naukowe świadczące o tym, że głóg może wspierać serce, zwłaszcza u osób z przewlekłą niewydolnością serca w łagodnych i umiarkowanych stadiach (klasy I–III NYHA). Według przeglądu Cochrane z 2008 roku stosowanie standaryzowanych wyciągów z liści i kwiatów tej rośliny (LI 132 i WS 1442) poprawiało tolerancję wysiłku, zmniejszało zmęczenie i duszność oraz obniżało zużycie tlenu przez mięsień sercowy w porównaniu z placebo. Autorzy badań podkreślają, że głóg może być cennym uzupełnieniem terapii, poprawiając komfort życia pacjentów.
Co ważne, preparaty z głogiem bywają polecane osobom z tendencją do nadciśnienia. Mechanizm działania wiąże się m.in. z wpływem na układ renina–angiotensyna i łagodnym efektem naczyniorozszerzającym.
W praktyce głóg może delikatnie obniżać skurczowe i rozkurczowe wartości ciśnienia oraz poprawiać elastyczność naczyń. Dobrze łączy się z dietą bogatą w magnez i potas.
Odporność i działanie antyoksydacyjne
Witamina C i polifenole wspierają układ immunologiczny, neutralizują nadmiar wolnych rodników i ograniczają stan zapalny. To ważne zwłaszcza w sezonie infekcyjnym i u osób narażonych na przewlekły stres oksydacyjny.
Lepsze trawienie i mniejszy dyskomfort po posiłku
Niacyna, pektyny i goryczka owoców mogą sprzyjać wydzielaniu soków trawiennych, łagodzić uczucie pełności i wspierać perystaltykę jelit. Głóg bywa pomocny przy sporadycznych wzdęciach i tendencji do zaparć.
Uspokojenie i koncentracja
Delikatne działanie wyciszające to zasługa kompleksu związków roślinnych – wiele osób sięga po głóg w okresach napięcia. Poprawa ukrwienia ośrodkowego może sprzyjać koncentracji podczas wysiłku umysłowego.
Rozkurcz i łagodzenie dolegliwości
Procyjanidyny i flawonoidy wykazują działanie spazmolityczne, co bywa pomocne przy bólach napięciowych, PMS czy skłonności do migren. To wsparcie objawowe – nie zastępuje diagnozy i leczenia, ale może je uzupełniać.
Jak wykorzystać głóg?
W domowej kuchni sprawdzą się napary, odwary, soki, konfitury. W aptece i sklepach zielarskich dostępne są susz, wyciągi płynne i kapsułki/ tabletki standaryzowane na zawartość procyjanidyn lub flawonoidów.
Soki 100 proc. pije się samodzielnie lub dodaje do herbaty; susz owoców i kwiatów parzy się 10-15 minut. Regularność ma znaczenie, efekty to rezultat systematycznego stosowania.
Bezpieczeństwo i przeciwwskazania
Głóg uchodzi za dobrze tolerowany, ale:
nie można łączyć go na własną rękę z lekami nasercowymi, przeciwarytmicznymi, hipotensyjnymi i antyagregacyjnymi;
w ciąży i podczas karmienia piersią stosowanie należy skonsultować ze specjalistą;
przy zawrotach głowy, kołataniu serca, bólu w klatce piersiowej lub nagłych skokach ciśnienia konieczna jest pilna ocena lekarska;
należy wybierać produkty o jasnym składzie i znanym pochodzeniu.
Magdalena Pietras, dziennikarka Wirtualnej Polski
Źródła
- WP abcZdrowie
- American Family Physician
- Mgr.farm
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
