Co się dzieje, gdy jesz zbyt szybko? Szkodliwy nawyk

Trawienie nie zaczyna się w żołądku, ale już w jamie ustnej. To tutaj ślina miesza się z pokarmem, a obecne w niej enzymy, takie jak amylaza, rozpoczynają rozkład węglowodanów.

Dokładne przeżuwanie ma fundamentalne znaczenie, ponieważ rozdrabnia jedzenie, ułatwia jego połykanie i przygotowuje do dalszych etapów trawienia. Gdy jemy zbyt szybko, kęsy są słabo rozdrobnione, a czas kontaktu jedzenia z enzymami jest minimalny. Pokarm trafia do żołądka w postaci, z którą organizm radzi sobie trudniej. Takie zaniedbanie może prowadzić do uczucia ciężkości, wolniejszego opróżniania żołądka, a nawet wzdęć i gazów.

W pośpiechu często połykamy też więcej powietrza, więc dodatkowo obciąża się układ trawienny. Zwolnienie tempa już na etapie pierwszego kęsa może znacząco poprawić komfort po posiłku.

Uczucie sytości nie pojawia się od razu po zjedzeniu pierwszego kęsa. Mózg potrzebuje około 15-20 minut, aby odebrać sygnał z układu pokarmowego, że organizm otrzymał wystarczającą ilość pożywienia. Gdy tempo jedzenia jest zbyt szybkie, posiłek kończy się zanim ten mechanizm zdąży zadziałać. Z tego powodu zazwyczaj zjadamy więcej, niż naprawdę potrzebujemy, a to z kolei prowadzi do uczucia przepełnienia, senności, rozciągnięcia żołądka i nadwagi.

Regularne przejadanie się rozregulowuje naturalne odczuwanie głodu i sytości, utrudnia kontrolę porcji i zwiększa ryzyko nadmiernego spożycia kalorii. Z czasem organizm przestaje prawidłowo reagować na sygnały wysyłane z jelit do mózgu. Zwolnienie tempa posiłków daje szansę wyregulować ten mechanizm i poprawić relację między apetytem a rzeczywistym zapotrzebowaniem.

Szybko zjedzony posiłek bogaty w węglowodany może prowadzić do nagłego wzrostu poziomu glukozy we krwi. Organizm reaguje na to wydzieleniem insuliny, która ma za zadanie obniżyć ten poziom i przemieścić cukier do komórek. Gdy jedzenie trafia do układu trawiennego zbyt szybko i w dużych ilościach, reakcja organizmu bywa zbyt intensywna. Po początkowym skoku glukozy często następuje gwałtowny spadek, który może wywołać senność, rozdrażnienie, a nawet ponowny głód w bardzo krótkim czasie.

Powtarzanie takiego schematu może zaburzyć gospodarkę cukrowo-insulinową i przyczyniać się nawet do insulinooporności. Tempo jedzenia ma więc znaczenie nie tylko dla trawienia, ale też dla stabilizacji poziomu cukru i energii w ciągu dnia.

Jedzenie w pośpiechu wpływa nie tylko na trawienie, ale też na komfort w obrębie przełyku i żołądka. Gdy połykamy duże kawałki i jemy bez dokładnego przeżuwania, łatwo zasysać powietrze razem z kęsami. To sytuacja często kończy się uczuciem przepełnienia, odbijania i wzdęć już chwilę po posiłku.

Nadmiar powietrza w żołądku zwiększa ciśnienie, co z kolei może nasilać objawy refluksu, jeśli posiłek był obfity lub zjedzony w pozycji siedzącej z pochylonym tułowiem. Pokarm słabo rozdrobniony i szybko połknięty zalega dłużej w żołądku, przez co treść pokarmowa łatwiej cofa się do przełyku, powodując zgagę i pieczenie.

Spowolnienie tempa jedzenia, dokładniejsze przeżuwanie i świadome oddychanie w trakcie posiłku może znacząco ograniczyć te objawy i poprawić komfort trawienny.

Tempo jedzenia ma bezpośredni wpływ na to, ile kalorii przyjmujemy i jak organizm je przetwarza. Gdy jemy zbyt szybko, łatwo przekroczyć zapotrzebowanie energetyczne, ponieważ rzadziej pojawia się uczucie sytości. Posiłek zazwyczaj nie kończy się w momencie sytości, lecz dopiero wtedy, gdy zniknie wszystko z talerza. Z czasem może to prowadzić do nadmiernego spożycia kalorii, rozciągnięcia żołądka i trudności z kontrolą apetytu.

Badania obserwacyjne pokazują, że osoby jedzące wolniej rzadziej mają nadwagę i lepiej regulują masę ciała, mimo że odczuwają podobną satysfakcję z jedzenia oraz nasycenie. Wolniejsze jedzenie ułatwia ocenę porcji i zwiększa świadomość tego, co trafia na talerz. To prosty nawyk, który może mieć duże znaczenie w profilaktyce nadwagi, bez konieczności stosowania restrykcyjnych diet.

Tempo jedzenia wpływa także na samopoczucie i koncentrację. Szybko zjedzony posiłek utrzymuje organizm w trybie napięcia, a powinien umożliwiać regenerację. Może nasilać stres, rozpraszać uwagę i powodować zmęczenie, mimo dostarczenia energii. Chwila spokoju przy jedzeniu pomaga wyciszyć układ nerwowy i poprawia funkcjonowanie po posiłku.

Zwolnienie tempa nie wymaga rewolucji. Wystarczy dokładniejsze przeżuwanie, odkładanie sztućców między kęsami, jedzenie bez rozpraszaczy, a nawet patrzenie na zegar w trakcie jedzenia. Takie zmiany pomagają lepiej rozpoznać moment sytości, zmniejszają ilość spożywanych kalorii i poprawiają trawienie. Już kilka świadomych posiłków w tygodniu może zauważalnie wpłynąć na komfort i apetyt.

Jedzenie zbyt szybko to nawyk, który może zaburzać trawienie, sytość i samopoczucie. Zwolnienie tempa to prosta zmiana, która bardzo poprawia relację z jedzeniem i funkcjonowanie organizmu na co dzień.

Źródła: * https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8619990/

Źródła

1. NaukaJedzenia.pl