Przejdź na WP

Cykl miesiączkowy - długość, fazy, dni płodne, ciąża, jak liczyć

Krwawienie miesiączkowe trwa tylko kilka dni, ale u wielu kobiet nieregularny cykl owulacyjny, zbyt obfite miesiączki i uciążliwy zespół napięcia przedmiesiączkowego to powód do narzekań. Zamiast jednak skupiać się na negatywnych aspektach cyklu miesiączkowego, warto uświadomić sobie, że u kobiety niebędącej w ciąży, okres to oznaka zdrowia.

spis treści

Zobacz film: "Nieregularne miesiączki"

1. Cykl miesiączkowy - charakterystyka

Cykl miesiączkowy jest określeniem zmian cyklicznych, które zachodzą w organizmie kobiet. Mają one na celu przygotowanie narządów rodnych do zapłodnienia. Inne jego nazwy to cykl menstruacyjny lub owulacyjny.

Obejmuje przebudowę błony śluzowej macicy (endometrium), przeobrażenia gruczołu piersiowego, modulację temperatury ciała i nastroju, zmiany w środowisku pochwy, a także układów wegetatywnego i krążenia.

Cykl ten jest pod kontrolą układu neuro-hormonalnego. Działa on na bazie sprzężeń zwrotnych, między stężeniem hormonów a gonadami, podwzgórzem oraz przednim płatem przysadki.

Cykl miesiączkowy ma swój początek pierwszego dnia miesiączki, trwa natomiast do ostatniego dnia przed następnym okresem. W czasie cyklu miesiączkowego przez kilka dni może dojść do zapłodnienia komórki jajowej.

Ogólnie przyjęta zasada mówi nam, że może do tego dojść na trzy dni przed jajeczkowaniem i maksymalnie dwa dni po nim. Plemniki zdolne są do zapłodnienia komórki jajowej w czasie 72 godzin, komórka jajowa zaś przez 24 godziny.

Dokładne określenie momentu owulacji jest trudne, jest to możliwe jeżeli długotrwale prowadzimy obserwację.

Cykl miesiączkowy spełnia ważną rolę w organizmie kobiety, dlatego warto zaakceptować nieuchronność kolejnych jego etapów. Dobrze jest znać nie tylko swoje dni płodne i pamiętać, kiedy wypada miesiączka. Każda kobieta powinna poznać kalendarz swojego cyklu miesiączkowego.

2. Cykl miesiączkowy - długość

Jaki jest czas trwania cyklu miesiączkowego? Według kalendarza cyklu trwa on zwykle 28 dni i zaczyna się od miesiączki. Ostatnim dniem cyklu miesiączkowego jest dzień poprzedzający kolejne krwawienie.

Prawidłowy cykl miesiączkowy nie powinien trwać krócej niż 25 dni i dłużej niż 35. Za cykliczność odpowiedzialne są różne hormony, które kontroluje podwzgórze. Podwzgórze to nadrzędny narząd, który steruje układem hormonalnym i wydziela hormony, czyli gonadotropiny.

Okres – odpowiedzi na 11 najczęściej zadawanych pytań
Okres – odpowiedzi na 11 najczęściej zadawanych pytań [12 zdjęć]

Uspokój się, to normalne, że okres może być nieregularny, zwłaszcza w pierwszych latach. Miesiączka może...

zobacz galerię

Do hormonów, które rządzą naszym kalendarzem cyklu miesiączkowego należą FSH i LH. FSH pobudza wydzielanie estrogenów i dojrzewanie pęcherzyków jajnikowych, a LH jest odpowiedzialne za pobudzenie jajeczkowania.

Ponadto jajniki wydzielają estrogen, a ciałko żółteprogesteron. Hormony te odpowiadają między innymi za cykl miesiączkowy.

Pomimo, że prawidłowy cykl miesiączkowy trwa zwykle 28 dni, kilkudniowe odchylenie nie powinno nas niepokoić. Nieregularne, krótsze lub dłuższe cykle zwykle występują u młodych dziewcząt, które miesiączkują od niedawna.

Nieregularne okresy mogą być spowodowane m.in. przez:

W przypadku występowania nieregularnych miesiączek warto zawsze skonsultować się z ginekologiem.

PYTANIA I ODPOWIEDZI LEKARZY NA TEN TEMAT

Zobacz odpowiedzi na pytania osób, które miały do czynienia z tym problemem:

Wszystkie odpowiedzi lekarzy

3. Cykl miesiączkowy - fazy

Jakie są kolejne fazy cyklu miesiączkowego?

3.1. Menstruacja

Pierwszy dzień pojawienia się krwawienia jest jednocześnie pierwszym dniem nowego cyklu miesiączkowego. W tym czasie spada poziom estrogenów i progesteronu, przez co błona śluzowa macicy złuszcza się.

Zostaje ona wydalana razem z krwią miesiączkową. Pod wpływem działania hormonu przysadki mózgowej (FSH) rozwijają się pęcherzyki Graafa, w których znajdują się komórki jajowe.

Niski poziom progesteronu i estrogenów powoduje, że nasz nastrój jest dużo lepszy niż w czasie, kiedy ich poziom osiąga najwyższe stężenie.

Ręce i nogi nie są już opuchnięte. Obserwowana jest utrata wagi z powodu niskiego poziomu estrogenów, co przyspiesza przemianę materii. U niektórych kobiet pojawiają się bóle brzucha, krzyża, oraz senność.

3.2. Faza folikularna

W tym okresie następuje koniec krwawienia, znikają dolegliwości bólowe. Przysadka mózgowa produkuje luteinę (LH), pod wpływem której pęcherzyk z komórką jajową rośnie, a jajniki wydzielają coraz więcej estrogenu.

Błona śluzowa macicy ulega pogrubieniu. Wyższy poziom estrogenów powoduje, że rozpiera nas energia, włosy błyszczą, zaś cera jest bez skazy. Etap ten nazywany jest przez lekarzy euforią pomenstruacyjną.

Około trzy do pięciu dni przed owulacją rozpoczynają się dni płodne. Jeżeli dojdzie do stosunku w tym czasie, a para nie zastosuje żadnego zabezpieczenia, zajście w ciążę jest bardzo prawdopodobne.

3.3. Owulacja

W tym czasie estrogeny osiągają najwyższy poziom. Poziom luteiny wzrasta w sposób gwałtowny, następuje pęknięcie pęcherzyka z komórką jajową. Etap ten nazwany został owulacją. Błona śluzowa osiąga pełną dojrzałość.

Jeśli cykl miesiączkowy trwa dłużej, owulacja również przesuwa się. Kobiety mają wtedy świetne samopoczucie, towarzyszy im duża ochota na seks. Panie są wtedy 10 tysięcy razy bardziej wrażliwe za otaczające je zapachy, a przede wszystkim na męski feromon androstenol.

Jest to najlepszy moment na staranie się o dziecko. Wg opinii niektórych badań kobiety są w tym okresie bardziej skłonne do zdrady, niż w innych momentach cyklu.

Z owulacją mogą czasem wiązać się niewielkie bóle w podbrzuszu, czasem dochodzi do kilkudniowych plamień z pochwy. Temperatura ciała w tym czasie może podnieść się nawet o kilka stopni.

Kobieta może odczuwać dolegliwości bólowe w czasie cyklu miesiączkowego
Kobieta może odczuwać dolegliwości bólowe w czasie cyklu miesiączkowego (Shutterstock)

3.4. Faza lutealna

W czasie tej fazy w dalszym ciągu utrzymuje się wysoki poziom estrogenów. Pusty pęcherzyk staje się tzw. ciałkiem żółtym, zaczyna produkować progesteron, przygotowujący błonę śluzową macicy do przyjęcia zapłodnionego jajeczka.

Jeszcze dwie doby po owulacji możliwe jest zajście w ciążę. W czasie tych pięciu dni kobieta może czuć się nieco ociężale, ponieważ organizm zatrzymuje większe ilości wody, a także wolniej spala kalorie. Mimo to, zwykle nastrój kobiet jest w tym okresie dobry.

W sytuacji, w której nie doszło do zapłodnienia, poziom estrogenów znacząco spada. Zanika ciałko żółte, jednocześnie maleje poziom progesteronu. Komórka jajowa, która nie została zapłodniona, podczas najbliższej miesiączki zostanie wydalona.

Jeśli do tej pory dokuczała kobiecie bezsenność, to już w tej fazie prawdopodobnie się wyśpi. Jednak w tej fazie rozpoczyna się PMS (zespół napięcia przedmiesiączkowego). Pojawia się rozdrażnienie, nastrój jest zmienny, mogą pojawić się również problemy z koncentracją.

Często występują obrzęki na nogach, dłoniach i twarzy, piersi stają się nabrzmiałe i bolesne. Wszystko to są symptomy zbliżającej się miesiączki.

U około 20% kobiet objawy te są na tyle silne, że wymagają leczenia farmakologicznego. W zniwelowaniu objawów PMS mogą być pomocne doustne tabletki antykoncepcyjne.

4. Cykl miesiączkowy - dni płodne

W pierwszej i na początku drugiej fazy cyklu przypadają zupełnie bezpłodne dni. Od około 10 do 18 dnia pojawia sie okres płodny, związany z występującą w tym okresie owulacją (jeśli przyjmiemy, że kobiecy cykl trwa 28 dni).

W okresie okołoowulacyjnym najłatwiej jest zajść w ciążę. Mimo to obliczanie dni płodnych nie jest łatwe, jak mogłoby się wydawać. W tym rozdziale jednak podpowiemy, jak najprościej to zrobić.

Jajeczkowanie jest najważniejszym procesem, dzięki któremu kobieta może zajść w ciążę. Dość trudno jest trafić w okres największej płodności, a wciąż jest to najważniejsza kwestia w czasie starania się o dzieci.

Wiele kobiet świetnie zna swoje ciało i na podstawie obserwacji objawów, których doświadcza, może określić, kiedy ma dni płodne. Jednak u bardzo dużej ilości kobiet cykle miesiączkowe występują bardzo nieregularnie, co sprawa, że ustalenie dni płodnych jest trudne.

Bezpłodny okres, występujący po owulacji, trwa około 10 dni cyklu.

W określaniu dni płodnych pomocny może okazać się także kalkulator dni płodnych.

5. Cykl miesiączkowy - ciąża

Cykl miesiączkowy może zakończyć się ciążą. Jak do tego dochodzi? W ciągu pierwszej doby po owulacji może dojść do zapłodnienia. Wówczas po kilkudniowym przemieszczaniu się przez jajowód zygota zatrzymuje się i zagnieżdża w śluzówce macicy.

Aby doszło do zagnieżdżenia, a zarodek rozwijał się prawidłowo, śluzówka macicy musi być prawidłowo rozwinięta. W tym celu niezbędny jest progesteron. Jego poziom nie może spaść, ponieważ może wtedy dojść do miesiączki, czyli jednej z faz cyklu miesiączkowego.

Dlatego też hormon gonadotropina kosmówkowa (HCG) przyczynia się do dalszego rozwoju ciałka żółtego i do produkcji przez nie progesteronu. Następnie ciałko żółte rośnie, przez co tworzy się ciałko żółte ciążowe. Poziom progesteronu jest wyższy, podobnie jak temperatura ciała.

ROZWIĄŻ TESTY I PRZEKONAJ SIĘ:

6. Cykl miesiączkowy - jak liczyć

Mnóstwo kobiet, szczególnie młodych, zastanawia się, jak łatwo liczyć cykl cykl miesiączkowy. Dobrą metodą będzie prowadzenie tak zwanego kalendarzyka miesiączkowego, w którym zaznaczamy dni, w których występuje krwawienie.

Pomocne w ustaleniu aktualnej fazy cyklu będzie sprawdzenie temperatury ciała, wydzieliny z pochwy i obserwacja piersi. Ostatnimi czasy wymyślone zostały internetowe kalendarze płodnych i niepłodnych dni. Dostępne są również specjalne aplikacje na telefon, które na bieżąco można uzupełniać.

Kalendarz płodnych dni wymyślony został, aby kobiety mogły określać poszczególne etapy cyklu, a inna jego nazwa to kalendarzyk małżeński. Wykorzystywany jest głównie do planowania powiększania rodziny, w mniejszym stopniu jako metoda antykoncepcyjna, z powody jego niewielkiej skuteczności.

Ma to związek z różnymi czynnikami, które mogą wpływać na długość cyklu. Organizm ludzki jest skonstruowany w taki sposób, że kiedy coś złego się w nim dzieje, kobieta nie jest gotowa na zapłodnienie, więc dni płodne przesuwają się. Aby tak się stało, może wystarczyć infekcja, stres czy nawet niesprzyjająca atmosfera w domu.

Cykl miesiączkowy i dni płodne to ważne dla wielu kobiet elementy kalendarza dni płodnych. Jednak etapy cyklu miesiączkowego to znacznie więcej niż tylko krwawienie miesiączkowe i dni płodne. Każda z faz cyklu miesiączkowego ma swoje uzasadnienie i stanowi mały trybik w złożonej maszynie, jaką jest ludzkie ciało.

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Ważne tematy