Czujesz? Tak jedzenie może wpływać na zapach ciała

Jedzenie zmienia zapach skóry nie dlatego, że "przechodzi" bezpośrednio do potu, ale dlatego, że po trawieniu powstają związki krążące we krwi, a części z nich organizm pozbywa się także przez skórę. Sam pot jest prawie bezwonny. Problem zaczyna się wtedy, gdy bakterie na skórze przetwarzają jego składniki oraz łój. Wtedy pojawiają się bardziej wyczuwalne nuty zapachowe.

Na zapach najmocniej działają między innymi związki siarki z czosnku i cebuli, metabolity alkoholu oraz część produktów rozkładu białka. Wpływ ma też nawodnienie, bo bardziej zagęszczony pot zwykle pachnie intensywniej. U każdej osoby może to wyglądać inaczej, ponieważ wpływa na niego także tempo metabolizmu oraz skład bakterii żyjących na skórze.

Najczęściej zapach ciała zmieniają produkty zawierające związki łatwo przechodzące do krwi, a następnie usuwane przez skórę. Do tej grupy należą:

• czosnek oraz cebula, ponieważ zawierają związki siarki, które po przekształceniu są wyczuwalne jeszcze wiele godzin po posiłku,
• alkohol, bo jego metabolity nadają skórze bardziej ostry zapach, a dodatkowo zwiększa on wydzielanie potu,
• czerwone mięso w diecie, które jest obwiniane o bardziej intensywny zapach ciała, choć nie występuje on u wszystkich,
• ryby oraz produkty hojnie obdarowane choliną, ponieważ u niewielkiej grupy osób mogą prowadzić do specyficznego, bardziej "rybiego" zapachu,
• mocne przyprawy oraz nadmiar kawy, ponieważ również zmieniają skład zapachowy potu.

Tak naprawdę duży wpływ ma ilość oraz częstotliwość ich spożycia, a także indywidualna reakcja organizmu.

Dieta wpływa na zapach ciała, ale nie działa u każdego tak samo i nie daje natychmiastowego efektu. Często obserwuje się, że większa ilość warzyw, owoców oraz produktów błonnikowych przekłada się na łagodniejszy zapach skóry. Taki sposób żywienia dostarcza więcej wody oraz związków roślinnych, które zmieniają skład potu i tempo jego rozkładu.

Warto zwrócić uwagę na ilość białka, bo jego nadmiar w niektórych przypadkach nasila zapach związany z produktami jego przemiany. Często mówi się też o wspierającej roli ziół, takich jak natka pietruszki lub mięta, ale tu brakuje jeszcze solidnych dowodów. Tak naprawdę bardziej wyczuwalny efekt daje zmiana całego sposobu jedzenia niż dodanie jednego składnika.

Zapach ciała zależy nie tylko od tego, co jesz, ale też od tego, jak jelita i wątroba przetwarzają składniki pochodzące z pokarmu. W jelitach żyją bakterie, czyli mikrobiota, która rozkłada część składników na mniejsze związki. Niektóre z nich trafiają do krwi, a potem są usuwane między innymi przez skórę. Jeśli dieta jest bardzo białkowa lub słabo zbilansowana, potęguje to ten proces, a co za tym idzie, zwiększa się ilość związków z intensywnym zapachem.

Wpływ ma też tempo trawienia oraz stan jelit, ponieważ przy zaburzeniach trawienia część substancji jest rozkładana inaczej niż zwykle. Wątroba odpowiada za ich neutralizację, więc jej wydolność również się liczy. Zdecydowanie lepiej działa regularne, zróżnicowane jedzenie niż skrajne diety, ponieważ ustabilizowana praca jelit i sprawny metabolizm to czynniki, które przekładają się na mniej intensywny zapach skóry.

Czasem za zapachem ciała stoi coś poza dietą i ma związek ze stanem zdrowia, choć jednorazowy epizod nie jest od razu równoznaczny z chorobą. Warto zwrócić uwagę na sytuacje, w których zapach staje się nagle bardzo intensywny, utrzymuje się mimo higieny lub ma nietypowy charakter.

Na przykład słodkawy, owocowy zapach prawdopodobnie wskazuje na wysoki poziom ciał ketonowych, czyli związków powstających przy m.in. zaburzeniach gospodarki cukrowej, głodówce lub diecie ketogenicznej. W najgorszym przypadku zapach ten może świadczyć o kwasicy ketonowej, która wymaga pilnej pomocy medycznej.

Z kolei zapach przypominający amoniak pojawia się przy dużym obciążeniu białkiem lub problemach z jego przemianą. W niektórych przypadkach zmiany zapachu skóry są wynikiem pracy wątroby lub nerek, ponieważ narządy te odpowiadają za usuwanie produktów przemiany materii.

Jeśli taki objaw utrzymuje się dłużej lub towarzyszą mu inne symptomy, jak osłabienie, zmęczenie lub zmiany masy ciała, warto to skonsultować, bo samo maskowanie problemu perfumami nie rozwiąże problemu.

Na co dzień liczy się kilka prostych rzeczy, które tylko wspólnie są w stanie coś zmienić.

• Regularne mycie skóry usuwa pot, łój oraz bakterie, czyli to, co bezpośrednio odpowiada za zapach. Warto zwrócić uwagę na miejsca, w których gruczoły potowe są najbardziej aktywne, jak pachy, stopy oraz okolice intymne.
• Odzież z naturalnych materiałów, np. bawełny, lepiej radzi sobie z potem i jest przewiewna. Materiały syntetyczne gorzej odprowadzają wilgoć i nasilają zapach.
• Nawodnienie, bo przy zbyt małej ilości płynów pot staje się bardziej gęsty.
• Ograniczenie intensywnych smakowo produktów przed ważnymi sytuacjami, ale bez skrajności.

Najlepsze efekty daje połączenie higieny, zróżnicowanej diety, nawodnienia, ubioru oraz obserwowania reakcji własnego organizmu.

Zapach ciała nie bierze się z jednego źródła. To efekt wielu procesów zachodzących w organizmie każdego dnia. Dieta ma w tym swój udział, ale działa razem z metabolizmem, jelitami i codziennymi nawykami. Dlatego zamiast szukać jednego winnego, lepiej spojrzeć na to wszystko z większym zaangażowaniem i obserwować, jak organizm reaguje na zmiany.

Źródło:

1. PubMed Central
2. PubMed Central
3. Macquarie University
4. MDPI