Geriatria zamiast porodówki? Dyrektor szpitala w Bartoszycach: To realny scenariusz

Zamknięcie oddziałów położniczych w Lesku i w Brzezinach wywołało dyskusję na temat problemów szpitali powiatowych z utrzymaniem porodówek i zapewnieniem opieki ginekologicznej pacjentkom. Jest to jednak zaledwie jeden z licznych problemów takich placówek, które muszą nie tylko odpowiadać na potrzeby starzejącego się społeczeństwa, ale też walczyć o przetrwanie w obliczu krytycznej sytuacji finansowej. Jednym z takich szpitali jest ten w Bartoszycach.

Mateusz Różański, WP abcZdrowie: O trudnej, a niekiedy wręcz krytycznej sytuacji szpitali powiatowych mówi się od dawna. Nie jest tajemnicą, że wiele z nich stoi na krawędzi katastrofy finansowej.

Beata Deka, dyrektor szpitala w Bartoszycach: Nasz szpital znajduje się w bardzo trudnym położeniu – obecnie mamy 100 mln zł zadłużenia, z czego same odsetki stanowią 30 mln zł. Sytuację dodatkowo utrudnia brak stabilności i niepewność w relacjach z NFZ. Dochodzi do tego specyfika geograficzna: jesteśmy oddaleni o zaledwie 16 km w linii prostej od granicy z Obwodem Królewieckim, co sprawia, że pozyskanie kadry medycznej jest u nas jeszcze trudniejsze niż w innych regionach.

Ostatnio gorącym tematem są właśnie porodówki…

Nie ukrywam, że rozważaliśmy likwidację oddziału położniczego. W 2025 roku w naszym szpitalu na świat przyszło zaledwie 220 dzieci. Przy takiej liczbie, z czysto finansowego punktu widzenia, trudno utrzymać pełne dyżury położnych, anestezjologów czy neonatologów. Ale jest też kwestia bezpieczeństwa. Przy tak małej liczbie porodów zespołowi trudniej zachować wprawę w sytuacjach nagłych. Trudno zagwarantować, że każda pacjentka otrzyma wsparcie od osoby z najwyższym, aktualnym doświadczeniem.

W debacie publicznej wskazywano liczbę 400 porodów rocznie jako próg rentowności oddziału. Utrzymanie położnictwa i oddziału noworodkowego kosztowało nas w zeszłym roku ponad 4 mln zł straty. Jednak poza matematyką jest jeszcze geografia: gdybyśmy zamknęli ten oddział, kobiety z naszego powiatu musiałyby jechać do Olsztyna lub Mrągowa, co przy dobrej pogodzie zajmuje około godziny.

Trudno sobie wyobrazić taką sytuację w praktyce.

Oczywiście, chcemy zabezpieczyć potrzeby zdrowotne naszych pacjentek, ale bez systemowego zastrzyku finansowego będzie to niemożliwe. Same spłaty pożyczek pochłaniają około 1,5 mln zł miesięcznie. Te pieniądze mogłyby zostać przeznaczone na wymagane przez sanepid modernizacje.

Skąd wzięły się tak ogromne długi? Ktoś mógłby pomyśleć, że pieniądze po prostu marnowano.

Nie chcę oceniać decyzji poprzedników. My takie wsparcie obecnie mamy. Dzięki temu udało się uzyskać fundusze m.in. na wkład własny do pożyczki z Krajowego Planu Odbudowy, co znacznie poprawiło naszą bieżącą sytuację.

Mazury, gdzie znajduje się wasz szpital, to jeden z najszybciej wyludniających się i starzejących regionów w Polsce. Przy niskiej urbanizacji oznacza to wielu seniorów rozsianych po małych wsiach i miasteczkach.

Nasz powiat znajduje się w tzw. pętli demograficznej. Młodzi wyjeżdżają, brakuje kobiet w wieku reprodukcyjnym, rodzi się mniej dzieci, więc młodych jest jeszcze mniej. W ciągu dekady i tak niska liczba porodów może spaść o kolejne 70 proc. Jednocześnie gwałtownie wzrośnie liczba seniorów. Dlatego już teraz musimy myśleć o rozwoju geriatrii i tworzeniu zakładów opiekuńczo-leczniczych (ZOL).

Czyli wyobraża sobie pani, że za jakiś czas porodówkę zastąpi oddział geriatryczny?

Zdecydowanie tak. W strategii rozwoju szpitala musimy uwzględniać realne potrzeby mieszkańców. Jeśli liczba porodów będzie dalej spadać, a liczba pacjentów w wieku senioralnym rosnąć, będziemy musieli po prostu odpowiedzieć na to zapotrzebowanie. Tym bardziej że w naszym regionie wiele osób jest wykluczonych komunikacyjnie – pacjenci nie mieliby jak dojechać do odległych placówek. To wymaga jednak zmiany myślenia o finansowaniu szpitali powiatowych.

Jakie rozwiązania ma pani na myśli?

W lutym tego roku skierowaliśmy do Ministerstwa Finansów petycję. Postulujemy w niej stworzenie realnych warunków do wychodzenia z zadłużenia, na przykład poprzez niskooprocentowane pożyczki z Banku Gospodarstwa Krajowego. To dałoby nam niezbędny oddech.

Niedawno Ministerstwo ogłosiło przygotowania ochrony zdrowia na wypadek wojny hybrydowej czy sabotażu. Szpital w Bartoszycach znajduje się przy samej granicy – w razie konfliktu znajdziecie się w "strefie zgniotu".

Jesteśmy "szpitalem przyjaznym wojsku" i przystąpiliśmy do stosownego projektu wspierającego obronność. Jednak jak dotąd za deklaracjami nie poszły realne działania ze strony resortu. Oczekujemy szkoleń i konkretnego wsparcia. Kluczowe jest jednak to, by nasz szpital po prostu nie zbankrutował. Musi nas być stać na pensje, by kadra nie odchodziła. Szpitalowi w takim położeniu geograficznym niezwykle trudno jest pozyskać nowych pracowników, zwłaszcza gdy - jak pan wspomniał - działamy w potencjalnej "strefie zgniotu".