HBs antygen – charakterystyka, przygotowanie do badania, przebieg, interpretacja wyników

Antygen HBs (HBsAg) to białko, które znajduje się na powierzchni wirusa HBV, czyli wirusa zapalenia wątroby typu B. Wirusem HBV można się zarazić w wyniku:

• kontaktu z zakażoną krwią, np. w wyniku przetaczania krwi
• przez stosunek seksualny z zarażoną osobą
• w czasie porodu z zakażonej matki na dziecko

Gdy wirus dostanie się do organizmu, układ odpornościowy - w odpowiedzi na kontakt z antygenem HBs - rozpoczyna produkcję przeciwciał anty-HBs, których celem jest zwalczenie wirusa.

Cechą charakterystyczną HBsAg jest to, że pojawia się w organizmie jeszcze zanim nastąpią objawy zakażenia. Zazwyczaj jest obecny we krwi już po około 1-2 miesiącach od zakażenia, ale zdarza się, że uaktywnia się dużo wcześniej.

Badanie antygenu HBs wykonuje się głównie w celu wykrycia zapalenia wątroby.

Wykonuje się je również w celach profilaktycznych. Bezwzględnie u wszystkich osób, które zgłaszają się jako dawcy narządów lub szpiku.

Wskazane jest także u kobiet w ciąży (zazwyczaj wykonuje się je w III trymestrze).

Do badania nie trzeba się do specjalnie przygotowywać. Najlepiej zgłosić się na nie rano, jednak nie trzeba być na czczo. Można zjeść lekki posiłek, wypić kawę czy herbatę.

Aby wykonać badanie na obecność antygenu HBs, pobiera się od pacjenta krew z żyły łokciowej.

Pobrany materiał odsyłany jest do analizy w laboratorium.

• WZW typu C (wirusowe zapalenie wątroby typu C) - drogi zarażenia, przebieg i objawy, leczenie
• Wirusowe zapalenie wątroby typu A
• WZW typu B (wirusowe zapalenie wątroby typu B) - przyczyny, zakażenie, objawy, profilaktyka, leczenie
• Choroby wątroby - stłuszczenie wątroby, uszkodzenie wątroby, WZW

Nie ma norm dotyczących antygenu HBs (w przeciwieństwie do przeciwciał anty-HBs). Albo antygen występuje w organizmie, albo nie.

Brak obecności antygenu HBs we krwi świadczy o tym, że pacjent nie miał kontaktu z wirusem.

Antygen HBs to tzw. marker (wskaźnik) wirusowego zapalenia wątroby. Jego obecność świadczy o ostrym lub przewlekłym zarażeniu wirusem WZW typu B.

W przebiegu ostrego zapalenia wątroby HBsAg zanika, gdy we krwi pojawiają się przeciwciała specyficzne dla antygenu: anty-HBs. Przeciwciała anty-HBs wykrywane są we krwi 2-4 tygodni po zaniku HBsAg.

Obecność HBsAg dłuższa niż 6 miesięcy od objawów ostrego zapalenia wątroby wskazuje na przewlekłą infekcję.

Warto wiedzieć, że do antygenów wirusowego zapalenia wątroby należy również antygen HBe. Ponadto w kompletnej diagnostyce wirusowego zapalenia wątroby stosuje się metody PCR, czyli badanie wykrywające DNA (kwas nukleinowy – materiał genetyczny wirusa). Badanie DNA wykonuje się jako dodatkową formę pozwalającą określić wrażliwość HBV na leki. Jednocześnie PCR pozwala przewidzieć reakcję organizmu na terapię.

Pamiętać należy, aby każdy wynik badania konsultować z lekarzem, gdyż daje to możliwość wczesnego wykrycia lub wykluczenia choroby oraz podjęcia odpowiedniego leczenia.