Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Wpływ antybiotyków na odporność organizmu

W naszym kraju aż trzy na 100 osób codziennie przyjmuje antybiotyki. Podczas sezonu jesienno-zimowego, liczba ta wzrasta z trzech do dwunastu pacjentów.

1. Leki przeciwdrobnoustrojowe

Wraz ze zwiększonym stosowaniem leków przeciwdrobnoustrojowych, dochodzi do spadku ich skuteczności. Związane jest to z wykształceniem się tzw. oporności bakterii na substancje przeciwbakteryjne zawarte w antybiotykach. Nadużywanie antybiotyków niesie ze sobą jeszcze inny skutek – spadek odporności organizmu.

2. Antybiotykoterapia

Antybiotykoterapia jest skuteczną metodą leczenia wielu infekcji (m.in. zakażeń dróg oddechowych, czy innych powikłań grypy i przeziębienia). Niszcząc bakterie odpowiedzialne za infekcję, antybiotyki zabijają również bakterie niepatogenne (stanowiące naturalną florę jelitową). Dochodzi do objawów ze strony przewodu pokarmowego (biegunka, nudności). W wyniku długotrwałego niedoboru „dobroczynnych" mikroorganizmów w przewodzie pokarmowym człowieka, dochodzi do rozwoju grzybicy jelit (wywołanej przez drożdżaka z rodzaju Candida). Oprócz biegunki i nudności, mogą dokuczać również wzdęcia. Zaburzona zostaje synteza witamin z grupy B i K. Główną przyczyną obniżenia odporności organizmu po antybiotykoterapii jest zaburzenie równowagi mikroflory bakteryjnej przewodu pokarmowego.

3. Rola bakterii w organizmie

Bakterie wchodzące w skład naturalnej mikroflory jelit bytują przeważnie w świetle jelita, przylegają do powierzchni błony śluzowej. Powierzchnia jelita cienkiego wynosi ok. 300 m2. Na tak ogromnej przestrzeni żyją bakterie symbiotyczne. Skład flory bakteryjnej jelit jest bardzo zróżnicowany. Jednak tylko ok. 10 gatunków szczepów ma zasadnicze znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania organizmu człowieka. Bakterie te spełniają funkcję:

Najważniejsza jednak znaczenie (z punktu widzenia walki z infekcjami organizmu), ma funkcja ochronna bakterii jelitowych. Synteza takich substancji, jak nadtlenek wodoru, kwas octowy, czy kwas mlekowy stwarza doskonałe środowisko zapobiegające kolonizacji bakterii patogennych (chorobotwórczych). Kwas mlekowy, wytwarzając niskie pH nie dopuszcza do rozwoju „niekorzystnych" drobnoustrojów.

Niektóre bakterie jelitowe wydzielają również specjalne substancje białkowe, zwane bakteriocynami. Są to związki silnie toksyczne dla niektórych chorobotwórczych szczepów bakterii. Ze względu na mechanizm działania, substancje te można porównać do antybiotyków - z tą różnicą, że bakteriocyny posiadają bardzo wąskie spektrum działania (aktywność jedynie wobec niektórych szczepów), antybiotyki natomiast z reguły niszczą bakterie z wielu grup.

4. Tkanka limfatyczna

Ponadto, mikroflora jelitowa jest bardzo istotnym czynnikiem decydującym o odporności na chorobę zakaźną. Przyczynia się do rozwoju tzw. tkanki limfatycznej GALT (Gut-Associated Lymphoid Tissue) – stanowi ona grupę komórek układu odpornościowego występujących w przewodzie pokarmowym. W skład GALT wchodzą: migdałki podniebienne, migdałek gardłowy, grudki limfatyczne w błonie śluzowej jelita cienkiego (tzw. kępki Peyera) i jelita grubego. Znajduje się tu ponad 70% wszystkich komórek limfatycznych organizmu.

Tkanka GALT związana z błoną śluzową przewodu pokarmowego stanowi system zwany MALT (Mucosa-Associated Lymphoid Tissue). W tych miejscach dochodzi do bezpośredniego kontaktu organizmu z antygenami (substancjami obcymi, np. drobnoustrojami) pochodzącymi ze środowiska zewnętrznego. W skład układu immunologicznego wchodzi wiele narządów, ale to w błonie śluzowej przewodu pokarmowego znajduje się większość komórek systemu odpornościowego (ok. 90%).

Tkanki GALT i MALT produkują przeciwciała klasy A (immunoglobuliny A, IgA). Cząsteczki te wydzielane są na powierzchnię błon śluzowych, które następnie „zasiedlają". Odpowiedzialne są one za „wyłapywanie" antygenów, nie dopuszczając do ich przejścia przez błonę śluzową do wnętrza organizmu. Immunogloboliny A stanowią pierwszą linię obrony organizmu przed antygenami (m.in. bakteriami).

U małych dzieci ilość produkowanych IgA jest często niewystarczająca do zwalczenia infekcji. Dopiero po 12 roku życia następuje wzmożona synteza przeciwciał w tkankach GALT i MALT. Oprócz stymulacji wytwarzania immunoglobulin klasy A, bakterie jelitowe wpływają również na pobudzanie limfocytów B do produkcji immunoglobulin klasy M, a także makrofagów i komórek NK (Natural Killers). Te ostatnie odpowiedzialne są m.in. za zjawisko tzw. cytotoksyczności wobec antygenów. Oznacza to, że niszczą one wszelkie komórki obce, które spotkają na swojej drodze.

Podsumowując, produkowane przez komórki limfatyczne przewodu pokarmowego przeciwciała klasy A, wiążą bakterie i wirusy, hamując przyleganie tych drobnoustrojów do nabłonka błony śluzowej. Tym samym, IgA nie dopuszczają do wniknięcia zarazków do organizmu. Makrofagi i komórki NK niszczą drobnoustroje o większych rozmiarach, cząstki martwych komórek i bakterie. Zaburzenie mikroflory jelitowej powoduje zaburzenia prawidłowej pracy tkanki limfatycznej GALT i MALT, co skutkuje znacznym spadkiem odporności na infekcje bakteryjne, wirusowe i pasożytnicze.

Redakcja abcZdrowie.pl,
Komentarze (1)
~Teresa K.
~Teresa K.

Mam 45 lat. Często choruję, za każdym razem udaję się do lekarza i proszę go o przepisanie antybiotyku - większość przystaje na moje prośby, jeśli nawet infekcja nie jest bardzo poważna. Zauważyłam jednak, że jeszcze kilka lat temu wystarczyło mi zaledwie 2-3 dni na pokonanie zwykłego przeziębienia. Teraz muszę brać antybiotyki dłużej niż 5 dni. Zrozumiałam, że wolniejsze działanie antybiotyków to efekt uodpornienia mojego organizmu na działanie antybiotyków. Zbyt częste przyjmowanie tego typu preparatów spowodowało, że wcześniejsze dawki. Zaczęłam się obawiać, że kiedy przyjdzie jakaś poważna infekcja, będę miała problemy z jej wyleczeniem.

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Antybiotyki - najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Artykuły Antybiotyki
Antybiotyki

Bakterie chorobotwórcze

(...) antybiotyki. Grup antybiotyków jest kilka i nie wszystkie działają na takie same szczepy bakterii. W początkowym leczeniu zakażenia bakteriami stosowane są antybiotyki o szerokim spektrum działania, a po określeniu w antybiogramie, jaka bakteria jest...

Antybiotyki

Stosowanie antybiotyków

Antybiotyki to substancje chemiczne, które zrewolucjonizowały leczenie. Wreszcie bowiem pojawiła się skuteczna broń do walki ... , tak jak różne rodzaje bakterii. Tylko, że antybiotyki szybko otrzymały etykietkę remedium dosłownie na wszystko. I stały się najbardziej ... nie stosuje się do zaleceń lekarza. Tylko że antybiotyki to nie dropsy. Jeżeli źle się je stosuje i ciągle zażywa, mogą zaszkodzić ... ? Przede wszystkim pamiętajmy, że antybiotyki walczą z bakteriami a nie wirusami. „Czas przeziębień i grypy” oznacza, że kolejny sezon...

Antybiotyki

Uczulenie na penicylinę

W grupie penicylin wyróżnia się różne jej rodzaje. Uczulenie na ampicylinę nie oznacza wystąpienia alergii np. na amoksycylinę. Ważna jest konsultacja z lekarzem. Dopiero po badaniach będzie wiadomo, którego leku mamy się wystrzegać. Objawy alergii na...

Antybiotyki

Rola probiotyków w antybiotykoterapii

Preparaty osłonowe zalecane są każdej osobie na kuracji antybiotykami. Wiele ludzi zapomina o tej radzie. Inni często stosują się do zaleceń, lecz tak naprawdę nie wiedzą po co przyjmują probiotyki. Nasuwa się więc pytanie, dlaczego antybiotyki i preparaty osłonowe powinny być przyjmowane razem. Stosowanie probiotyków Większość antybiotyków działa na zasadzie likwidowania ... naturalnie zawierające „dobre” bakterie lub sztucznie wzbogacone o te składniki. Gdy przyjmujesz antybiotyki...

Antybiotyki

Wykorzystanie bakterii jako żywego antybiotyku

Badanie przeprowadzone przez biologów z Uniwersytetu w Wirginii sugeruje, że bakteria Micavibrio aeruginosavorus, która żywi się innymi bakteriami, może być wykorzystana w leczeniu wielu chorób zakaźnych jako tak zwany żywy antybiotyk. Bakteria ta...

Antybiotyki

Program ochrony antybiotyków

Dzień 7 kwietnia był Światowym Dniem Zdrowia. Upłynął on pod hasłem „Oporność na antybiotyki i jej globalne rozprzestrzenianie”. Problem zwiększenia oporności na antybiotyki Ostatnimi czasy antybiotyki zaczęło się postrzegać jako uniwersalne ... na nie uodporniają, a leki stają się nieskuteczne. Nie jest również łatwo opracowywać coraz to nowe antybiotyki. Zagrożenia wynikające z antybiotykooporności Problem pojawia się w chwili zagrożenia życia, gdy antybiotyki stają się koniecznością. W takiej sytuacji mogą...

Antybiotyki

Kapsułki z nanowłókien sposobem na antybiotykooporne bakterie

Naukowcy opracowali nową metodę podawania antybiotyków – polega ona na zamykaniu leków w kapsułkach wykonanych z nanowłókien. Twierdzą oni, iż w ten sposób można walczyć z bakteriami, które wykształciły oporność na antybiotyki. Problem antybiotykooporności bakterii W samych Stanach Zjednoczonych każdego roku u ponad 100 000 ludzi rozwijają się infekcje oporne ... leków. Z badań wynika, iż antybiotyki zamknięte w nanowłóknach okazały się skuteczne w zwalczaniu wielu chorób...

Antybiotyki

Nowe oblicze antybiotykooporności

Genetycznie uwarunkowana oporność na antybiotyki nie jest jedynym mechanizmem, jakim posługują się bakterie w dążeniu do przeżycia. Belgijscy naukowcy odkryli drugą strategię przetrwania stosowaną przez chorobotwórcze bakterie. Co warunkuje antybiotykooporność? Wyniki badań belgijskich naukowców dowodzą, że to, iż bakterie są w stanie przeżyć leczenie antybiotykami możliwe ... ) zmniejszyła się, gdy bakterie te zaczęły wykazywać genetyczną oporność na antybiotyki. Możliwości zastosowania nowej...

Antybiotyki

Antybiotyki a słońce

(...) Należy w takich przypadkach unikać słońca lub chronić skórę odzieżą oraz stosować kremy z wysokim filtrem UV. Antybiotyki a uczulenie na słońce Tak jak szereg różnych leków dostępnych w lecznictwie, tak samo antybiotyki mogą mieć niekorzystny wpływ na organizm przy nadmiernej ekspozycji chorego na słońce. Nie wszystkie antybiotyki jednak zwiększają wrażliwość skóry na słońce ... w leczeniu reumatoidalnego zapalenia stawów. Do grupy antybiotyków uczulających na słońce zaliczamy też chinolony...

Antybiotyki

Stosujesz antybiotyk? Kobieta powinna wybrać kobiecą osłonę!

Artykuł sponsorowany Antybiotyki są konieczne w leczeniu zakażeń bakteryjnych, niszczą bowiem chorobotwórcze bakterie i nie dopuszczają do ich namnażania. Są to leki o silnym działaniu, które mogą wiązać się z wystąpieniem szeregu skutków ubocznych. Typowym ... organizmu, która jest niezmiernie istotna dla zdrowia, zwłaszcza intymnego, kobiety. Flora bakteryjna kobiety a antybiotyki Choroby ... prawidłowej mikroflory pochwy. Podsumowując, antybiotyki budzą niemało kontrowersji, ale nie ma wątpliwości, że są to leki,...