Chrapanie – charakterystyka, przyczyny, diagnostyka, leczenie, domowe sposoby

Chrapanie to nieprawidłowy odgłos, który towarzyszy oddychaniu. Prowadzi do zaburzeń snu i niedotlenienia organizmu. Tym samym niemożliwym do osiągnięcia staje się zdrowy sen. Może powodować ciągłe zmęczenie, a także niewyspanie nawet po kilkugodzinnym odpoczynku. Dość często bywa tematem żartów, jednak nie warto go lekceważyć, ponieważ może prowadzić do niebezpiecznych dla zdrowia bezdechów. Domowe sposoby na chrapanie to proste rady dotyczące diety i sposobu życia. Jeżeli nie wystarczą, należy pilnie udać się do laryngologa, który rozważy właściwe leczenie chrapania.

Zobacz film: "#dziejesienazywo: Zabiegi w leczeniu chrapania"

spis treści

1. Chrapanie - charakterystyka

Co dziesiąty człowiek chrapie. Głównie są to mężczyźni (80%). Kobiety najczęściej zaczynają chrapać w okresie menopauzy. Odgłos ten powstaje, kiedy w czasie snu zwęża się gardło, a wiotkie ściany górnych dróg oddechowych wprawione w ruch przez przepływające powietrze zaczynają drgać. Natężenie dźwięków podczas chrapania może osiągnąć nawet 90 decybeli, co jest porównywalne z odgłosem pracującej kosiarki do trawy, której głośność to mniej więcej 75-93 decybeli.

Jeśli chrapanie zdarza się sporadycznie, nie powinniśmy się niepokoić. Problem pojawia się jednak, kiedy odgłosy chrapania są coraz głośniejsze, po czym następuje długa cisza, zakończona nagłym pojedynczym chrapnięciem. Taka sytuacja może świadczyć o bezdechu sennym. Tego typu przerwy w oddechu mogą trwać nawet minutę, a jeżeli powtarzają się kilkukrotnie w ciągu nocy, mogą powodować niedotlenienie mózgu, nerek, serca i wątroby.

Najczęściej przydarza się to osobom z krzywą przegrodą nosową, powiększonymi migdałami, wydłużonym podniebieniem miękkim, przerośniętym języczkiem lub też innymi nieprawidłowościami anatomicznymi. Zwykle chrapią ludzie cierpiący z powodu otyłości, chorujący na nadciśnienie tętnicze, oraz osoby, które przed snem wypiły znaczną ilość alkoholu.

Warto poznać sposoby, które pomogą walczyć z tą przypadłością.

2. Chrapanie - przyczyny

Samo chrapanie polega na tym, że podczas snu nasza mięśniówka staje się zwiotczała, przez co tylna częśc gardzieli opada, jednocześnie dotykając nasady języka. W wyniku takiego działania pozostaje mała szczelina, dzięki której zasypiając możemy normalnie oddychać. W sytuacji, kiedy drogi oddechowe stają się niedrożne, zaczynamy mieć problem z nabraniem powietrza.

Poprzez wzrost stężenia CO2 we krwi ośrodek oddechowy w mózgu dostaje informację, że coś niedobrego dzieje się ze śpiącą osobą, mózg wybudza do pracy dodatkowe mięśnie oddechowe, zlokalizowane w przeponie i klatce piersiowej i w wyniku tego po epizodzie bezdechu trwającym od 10 do 60 sekund następuje bardzo gwałtowne nabranie powietrza.

Na chrapanie mogą wpływać następujące czynniki:

  • otyłość
  • picie alkoholu i palenie papierosów
  • wiek osoby chrapiącej – im człowiek jest starszy tym większe ryzyko, że wystąpią u niego zaburzenia oddychania,
  • nieprawidłowa drożność nosa,
  • niewłaściwa budowa gardła – podczas snu wiotkie części gardła, podniebienie miękkie i języczek, podlegają drganiom spowodowanym przez przepływające powietrze. W ten sposób powstaje charakterystyczne zjawisko akustyczne.
  • przerost migdałków u dzieci – prawidłowe leczenie farmakologiczne lub usunięcie migdałków prowadzi do zlikwidowania chrapania.
Oliwa z oliwek wzmacnia układ oddechowy
Oliwa z oliwek wzmacnia układ oddechowy [5 zdjęć]

Oliwa z oliwek ma wiele właściwości korzystnych dla zdrowia. Zmniejsza ryzyko wystąpienia raka, obniża...

zobacz galerię

3. Chrapanie - diagnostyka

W Polsce ponad 100 tysięcy osób powinno rozpocząć leczenie z powodu nocnych bezdechów, jednak znacząca większość cierpiących na tę dolegliwość bagatelizuje problem, nie zdając sobie nawet sprawy, że w nocy zmagali się z tego typu problemami.

Ważne jest, aby partnerzy osób chrapiących uważnie obserwowali swoich bliskich; warto też sprawdzić, ile razy na godzinę zdarzają się bezdechy. Jeśli jest ich więcej niż 10 na godzinę i trwają dłużej niż 10 sekund, warto zastanowić się nad diagnostyką bezdechu sennego. Może im towarzyszyć także pocenie się, a także sinienie w skutek niedotlenienia.

Diagnostyka wiąże się z wizytą w tzw. laboratorium snu, gdzie specjalista podłącza na noc chorego do specjalistycznego sprzętu i wykonuje takie badania jak:

  • EEG - ocena bioelektrycznej aktywności mózgu,
  • EMG- ocena napięcia mięśniowego,
  • EOG - rejestracja ruchów gałek ocznych,
  • EKG - zapis miarowości pracy serca,
  • rejestracja przepływu powietrza,
  • monitorowanie oddychania,
  • pulsoksymetria i gazometria krwi tętniczej,
  • rejestr głośności chrapania za pomocą mikrofonu,
  • ruchy oddechowe klatki piersiowej.

Na podstawie tych badań lekarz ma pełny obraz przebiegu snu i dzięki niemu decyduje, jak leczyć pacjenta. W zależności od powodu chrapania, zostaje wdrożone leczenie.

Aby wykluczyć zaburzenia snu z powodu stresu wywołanego badaniem w warunkach szpitalnych, pacjent może być monitorowany także w domu specjalnym aparatem, który przez całą dobę rejestruje stopień dotlenienia krwi, dźwięki chrapania, zmiany częstotliwości pulsu i pozycji ciała. Lekarze dowiadują się także m.in., ile powietrza przepływa przez drogi oddechowe chrapiącego oraz jak zmienia się napięcie mięśniowe.

4. Chrapanie - skutki nieleczonego chrapania

Chrapanie jest traktowane pobłażliwie, jednak kiedy nie jest leczone, może prowadzić do bardzo wielu schorzeń, utrudniających normalne funkcjonowanie.

Chrapanie to nieprawidłowy odgłos, który towarzyszy oddychaniu
Chrapanie to nieprawidłowy odgłos, który towarzyszy oddychaniu (Zdjęcie mężczyzny / Shutterstock)

Do głównym następstw nieleczonego chrapania należą:

Ponad to, przez problemy z koncentracją i z powodu niewyspania często dochodzi do wypadków w pracy i kolizji drogowych, natomiast dzieci, które cierpią z powodu chrapania, gorzej wypadają w testach sprawnościowych i rozwijają się wolniej niż ich rówieśnicy.

5. Chrapanie - leczenie

Przed podjęciem leczenia, lekarz musi określić, które miejsca przeszkadzają w czasie oddychania. W tym celu wykorzystuje się apnograf, który pozwala dodatkowo zidentyfikować miejsce zwężenia w drogach oddechowych.

Leczenie zabiegowe chrapania może być podjęte jeśli waga pacjenta wskazuje maksymalnie następujący wskaźnik BMI: 40.

Metody leczenia to:

  • chirurgiczne leczenie chrapania - polega na przeprowadzeniu niewielkiej plastyki gardła, języczka i łuków podniebnych. Tego typu zabieg nosi nazwę UPP lub UPPP,
  • laserowe leczenie chrapania - w lżejszych przypadkach, które jest zabiegiem bezbolesnym i bezkrwawym,
  • jeśli przyczyną chrapania jest obecność polipów w nosie, przerośniętymi migdałkami lub też krzywą przegrodą nosową, najczęściej należy wykonać zabieg ich usunięcia bądź wyprostowania,
  • można skorzystać także ze specjalistycznych aparatów ortodontycznych, które zakłada się na noc do ust. Są pomocne przy małym i umiarkowanym chrapaniu, ponieważ przeciwdziałają zapadaniu się języka w kierunku krtani.

Zobacz także:

6. Chrapanie - domowe sposoby

Domowe sposoby na chrapanie opierają się na prostych zasadach:

7. Chrapanie - garść ciekawostek

Jeśli małemu dziecku lub niemowlęciu zdarza się chrapać przez całą noc, powinno zostać zbadane przez lekarza. Może to byc objaw przeziębienia, podczas którego powiększa się trzeci midgałek. W takim przypadku chrapanie powinno ustąpić po wyleczeniu infekcji. W czasie jej trwania dobrze jest podawać dziecku (powyżej 3 miesiąca życia) kilka dni kropelki do nosa, aby go udrożnić i ułatwić oddychanie w nocy. Powinno spać wtedy w pozycji na boku.

Jeśli przyczyna chrapania ma podłoże alergiczne, powinno się wykonać testy i podawać leki przeciwhistaminowe. Można także rozważyć zabieg odczulania.

U dzieci, które często zapadają na infekcje górnych dróg oddechowych, czasem dochodzi do trwałego przerostu trzeciego migdałka, przez co przepływ powietrza przez noso-gardziel jest utrudniony, w wyniku czego dziecko chrapie, więc oddycha ustami. Powietrze, które przechodzi tylko przez gardło jest nieogrzane i nieoczyszczone, co może powodować kolejne zachorowania. Po dłuższym okresie takiego chorowania może dojść do niekorzystnych zmian w zgryzie oraz w obrębie podniebienia. Pomóc może zabieg wycięcia migdałka.

Japońscy naukowcy wynaleźli specjalną poduszkę z mikrofonem, która na dźwięk chrapania podnosi się z jednej strony i przewraca głowę śpiącej osoby na drugi bok.

W Finlandii przeprowadzono badania, z których wynika, że ryzyko śmierci na zawał lub udar mózgu u osób chrapiących regularnie jest trzy i pół raza większe niż u osób niechrapiących albo u tych, którym zdarza się to rzadko. Zawał u osób chrapiących występuje najczęściej nad ranem niż w innych porach dnia.

Następny artykuł: Powikłania

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Ważne tematy