Kawa może szkodzić nerkom? Naukowcy wskazują konkretną liczbę filiżanek

Kawa ma opinię napoju, który – spożywany z umiarem – może wspierać zdrowie. Badania łączą ją m.in. z działaniem przeciwzapalnym i korzystnym wpływem na układ sercowo-naczyniowy. Nie oznacza to jednak, że każda ilość kawy jest obojętna dla organizmu.

Naukowcy zwrócili uwagę na szczególną grupę osób: tzw. wolnych metabolizerów kofeiny. Chodzi o ludzi, u których kofeina jest rozkładana wolniej z powodu wariantu genu CYP1A2. Według autorów badania taki wariant może mieć nawet połowa populacji.

W badaniu przeanalizowano dane 604 osób w wieku od 18 do 45 lat. Uczestnicy mieli nieleczone nadciśnienie 1. stopnia, a ich stan zdrowia obserwowano przez wiele lat. Badacze sprawdzali m.in. ilość wypijanej kawy oraz trzy wskaźniki mogące świadczyć o zaburzeniach pracy nerek: obecność nadmiaru białka w moczu, nieprawidłowo zwiększoną filtrację nerkową oraz nadciśnienie.

Okazało się, że u osób wolniej metabolizujących kofeinę picie trzech lub więcej filiżanek kawy dziennie wiązało się z wyraźnie wyższym ryzykiem niekorzystnych zmian. Były one 2,7 razy bardziej narażone na nadmiar białka w moczu, 2,5 razy częściej rozwijała się u nich nieprawidłowa hiperfiltracja nerek, a ryzyko nadciśnienia było 2,8 razy większe. U osób szybko metabolizujących kofeinę takiego związku nie zaobserwowano.

Eksperci podkreślają jednak, że wyników nie należy interpretować zbyt szeroko. Badani mieli już nieleczone nadciśnienie, które samo w sobie jest jednym z ważnych czynników ryzyka przewlekłej choroby nerek.

– Wysokie ciśnienie krwi jest jednym z częstych schorzeń związanych z rozwojem przewlekłej choroby nerek, więc nie możemy mieć pewności, czy wyniki były skutkiem spożycia kofeiny, nieleczonego nadciśnienia, obu tych czynników czy czegoś innego – wyjaśniła Melissa Mroz-Planells, dietetyczka i rzeczniczka Academy of Nutrition and Dietetics.

Specjalistka zaznaczyła, że dla większości osób kawa nie powinna negatywnie wpływać na pracę nerek. Problem może dotyczyć przede wszystkim osób z chorobą nerek, nadciśnieniem albo tych, które źle tolerują kofeinę.

– Największą obawą związaną z piciem kawy u osób z chorobą nerek jest to, że zawiera ona dużo potasu – powiedziała Mroz-Planells.

Jak dodała, pacjenci stosujący dietę z ograniczeniem potasu powinni kontrolować ilość wypijanej kawy. Znaczenie ma również sama kofeina, która działa pobudzająco i może podnosić ciśnienie.

– Obawą związaną z kofeiną u osób z chorobą nerek i wysokim ciśnieniem krwi jest to, że jej nadmiar może zwiększać ciśnienie – podkreśliła ekspertka.

Według Mroz-Planells dla większości dorosłych górną granicą jest ok. 400 mg kofeiny dziennie, czyli mniej więcej cztery filiżanki kawy. Większe ilości, powyżej 600 mg kofeiny dziennie, mogą być nadmierne. Osoby z nadciśnieniem oraz kobiety w ciąży powinny ograniczyć się do maksymalnie dwóch filiżanek dziennie.

Czy można rozpoznać, że organizm wolno metabolizuje kofeinę? Pewną odpowiedź mogą dać badania krwi lub śliny w kierunku wariantu genu CYP1A2. W praktyce wskazówką bywa też reakcja organizmu.

– Osoby szybko metabolizujące kofeinę odczują jej szczytowe działanie około godziny po spożyciu. U wolnych metabolizerów może to nastąpić dopiero po około czterech godzinach – wyjaśniła Mroz-Planells.

Wolni metabolizerzy częściej skarżą się też na niepokój, rozdrażnienie, kołatanie serca, problemy ze snem, dolegliwości żołądkowe czy częstsze oddawanie moczu.

Nie oznacza to jednak, że muszą całkowicie rezygnować z kawy.

– Osoby wolno metabolizujące kofeinę nadal mogą cieszyć się nią w małych ilościach i wcześniej w ciągu dnia – powiedziała ekspertka.

Źródło: prevention.com