Na co powinni szczepić się dorośli?

O szczepieniach mówi się najczęściej w kontekście dzieci. To najmłodsi najczęściej poddawani są immunoprofilaktyce, co reguluje ogłoszony przez Głównego Inspektora Sanitarnego Program Szczepień Ochronnych.

Szczepienia osób dorosłych również są niezwykle ważne. Podlegają im nie tylko pacjenci z grup ryzyka, ale i te osoby, które zmagają się z chorobami przewlekłymi. W większości przypadków są to szczepienia zalecane i nie objęte refundacją.

Przed podaniem szczepionki pacjent powinien zostać dokładnie zbadany. Musi być ponadto poinformowany o korzyściach wynikających z immunoprofilaktyki oraz ewentualnych niepożądanych odczynach poszczepiennych.

Obraz
Źródło zdjęć: © 123RF
Agnieszka Gotówka

/ 5Grypa

Szczepionka przeciw grypie to w ostatnim czasie jedna z tych najpopularniejszych przeciwko chorobom wirusowym, jaką podaje się osobom dorosłym. Należy do kategorii „nieżywych”. Jest zalecana osobom z grup podwyższonego ryzyka wystąpienia powikłań grypy.

Rozważyć tego rodzaju ochronę powinny osoby powyżej 50. roku życia oraz pacjenci zmagający się z cukrzycą, otyłością, astmą, POChP, chorobą wieńcową lub niewydolnością serca. Zaszczepić się powinni ponadto pracownicy szkół, handlu, transportu publicznego, służby zdrowia.

Przeciwwskazaniem do podania szczepionki jest alergia na białko jaja kurzego.

By uzyskać ochronę przed wirusem, podaje się jedną dawkę szczepionki. Swoiste przeciwciała pojawiają się już w ciągu tygodnia. Szczepienie należy powtarzać co roku preparatem o składzie aktualnym na dany sezon epidemiologiczny.

/ 5WZW typu B i A

Obraz
© 123RF

Zakażenie tym patogenem wywołuje zapalenie wątroby typu B, które może prowadzić do marskości wątroby. Szczepienia przeciwko WZW B i A są w naszym kraju obowiązkowe. Ich poszczególne dawki podaje się dzieciom w pierwszych miesiącach życia. Szczepionka daje wieloletnią odporność, w niektórych sytuacjach wymaganie jest jednak podanie dawki przypominającej.

Szczepienie przeciwko WZW B jest obowiązkowe u osób, które wykonują zawody medyczne (dotyczy to również studentów medycyny). Muszą o nich pamiętać również pacjenci z przewlekłym uszkodzeniem nerek oraz chorzy z przewlekłym uszkodzeniem wątroby o etiologii wirusowej, metabolicznej lub alkoholowej. Szczepionka jest natomiast zalecana chorym przygotowywanym do zabiegów operacyjnych oraz osobom w wieku podeszłym.

Szczepionka przeciwko WZW typu A jest z kolei polecana zatrudnionym przy produkcji i dystrybucji żywności, usuwaniu odpadów komunalnych i płynnych nieczystości.

/ 5Półpasiec

Chorobę tę wywołuje wirus ospy wietrznej i półpaśca (VZV). W przypadku osób z obniżoną odpornością może on wywołać poważne i niezwykle bolesne powikłania, tj. nerwoból poherpetyczny (dotyczy najczęściej osób starszych), aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, ostre zapalenie mózgu.

Szczepienie zaleca się osobom po 50. roku życia, które nie chorowały na ospę i półpaśca (tylko przebycie obu chorób wirusowych daje odporność przeciwko wirusowi VZV).

Przeciwwskazaniem do podania szczepionki jest nieleczona gruźlica oraz uczulenie na neomycynę.

/ 5Błonica i tężec

Obraz
© 123RF

Szczepionka ta występuje w postaci skojarzonej. Zaleca się ją osobom dorosłym, którzy byli szczepieni w dzieciństwie (dawka przypominająca) oraz tym, którzy dotychczas nigdy nie zostali zaszczepieni przeciwko błonicy i tężcowi.

Ten rodzaj immunoprofilaktyki jest szczególnie polecany rolnikom, hodowcom koni i bydła, ogrodnikom. Poddać się jej powinni również podróżni, którzy udają się w rejony epidemii błonicy (w wyniku decyzji administracyjnej szczepienie obowiązkowe, bezpłatne).

Przeciwwskazaniem do podania szczepionki przeciwko błonicy i tężcowi jest małopłytkowość lub zaburzenia neurologiczne po poprzedniej dawce szczepionki.

/ 5Wścieklizna

Obraz
© 123RF

Szczepienie przeciwko wściekliźnie rozważyć powinny osoby wyjeżdżające na tereny endemicznego występowania choroby oraz zawodowo narażone na kontakt z chorym zwierzęciem (myśliwi, speleolodzy, leśnicy, weterynarze).

Do lekarza po szczepionkę muszą ponadto zgłosić się osoby pokąsane przez dzikie zwierzę lub zwierzęta domowe podejrzane o wściekliznę. Specjalista na podstawie wywiadu wskaże odpowiednie postępowanie.

W ramach szczepienia podstawowego podaje się trzy dawki, a immunoprofilaktykę w tym zakresie powtarza się co 5 lat. W razie pogryzienia przez zwierzę szczepienie wykonuje się według schematu: 0, 3, 7, 14 i 30 dni. Należy pamiętać, że w chwili wystąpienia objawów wścieklizny u człowieka, choroba jest nieuleczalna i prowadzi do zgonu pacjenta.

Wybrane dla Ciebie
Spór o płace w ochronie zdrowia trwa. MZ zaprezentuje nowe rozwiązania
Spór o płace w ochronie zdrowia trwa. MZ zaprezentuje nowe rozwiązania
Przyczyny choroby Parkinsona. Naukowcy mają nową hipotezę
Przyczyny choroby Parkinsona. Naukowcy mają nową hipotezę
Surowsze kary za ataki na medyków. Komunikat Ministerstwa Sprawiedliwości
Surowsze kary za ataki na medyków. Komunikat Ministerstwa Sprawiedliwości
Pamiętaj, zanim spuścisz wodę. Ważna informacja o zdrowiu
Pamiętaj, zanim spuścisz wodę. Ważna informacja o zdrowiu
Daria Trafankowska zmarła na raka trzustki. Takie są "ciche" objawy choroby
Daria Trafankowska zmarła na raka trzustki. Takie są "ciche" objawy choroby
Na jakiego specjalistę musieliśmy czekać najdłużej? Jest nowy raport NFZ
Na jakiego specjalistę musieliśmy czekać najdłużej? Jest nowy raport NFZ
Otyłość to choroba przewlekła. Tak powinno wyglądać prawidłowe leczenie
Otyłość to choroba przewlekła. Tak powinno wyglądać prawidłowe leczenie
Sanepid ostrzega. Odstaw ten produkt, lepiej go nie jeść
Sanepid ostrzega. Odstaw ten produkt, lepiej go nie jeść
Tak zmieni się system zdrowia w 2026 roku. Flagowy projekt "mnoży wątpliwości"
Tak zmieni się system zdrowia w 2026 roku. Flagowy projekt "mnoży wątpliwości"
Zasnęła z grypą, obudziła się po amputacji rąk i nóg. "Nic nie mogę zmienić"
Zasnęła z grypą, obudziła się po amputacji rąk i nóg. "Nic nie mogę zmienić"
Miał 19 lat. Wykryli u niego chorobę Alzheimera
Miał 19 lat. Wykryli u niego chorobę Alzheimera
Rak jelita grubego dawał jeden objaw. "Czekanie na wyniki było straszne"
Rak jelita grubego dawał jeden objaw. "Czekanie na wyniki było straszne"