Naczynia włosowate

Naczynia włosowate (inaczej włośniczki) są elementem układu krwionośnego, którego zadaniem jest przewodzenie krwi w zamkniętym układzie cew. Wyróżniają się prostą budową, a dzięki swoim przepuszczalnym ścianom umożliwiają wymianę substancji chemicznych i komórek krwi.

1. Budowa naczyń włosowatych

Naczynia włosowate są cienkimi cewkami o długości 1 mm i średnicy od 4 do 15 µm. Są dostrzegalne jedynie pod mikroskopem. Ściany naczyń włosowatych są zbudowane z jednej warstwy nabłonka płaskiego, nazywanego śródbłonkiem. Wyściela on wszystkie naczynia krwionośne, naczynia chłonne oraz serce.

Budowa ściany naczyń włosowatych jest uzależniona od stanu czynnościowego tkanki, którą zaopatrują włosieniczki. Wyróżnić można następujące typy budowy śródbłonków naczyń włosowatych:

Zobacz film: "Podstawowe badania, jakie powinna wykonać każda kobieta"

  • Typ I – śródbłonki o budowie ciągłej, nieposiadające „okienek” (mięśnie szkieletowe, mózg, płuca),
  • Typ II – śródbłonki z wewnątrzkomórkowymi „okienkami” lub porami (nerki, kosmki jelita, gruczoły dokrewne),
  • Typ III – śródbłonki z porami międzykomórkowymi (śledziona, wątroba).

Przepuszczalność ścian naczyń włosowatych uzależniona jest od stanu śródbłonka, przylegającej do niego błony podstawnej oraz od efektywnego ciśnienia krwi i płynów w naczyniu włosowatym.

Jak mieć zdrowsze serce?
Jak mieć zdrowsze serce? [9 zdjęć]

Badania wykazały, że wśród osób, które nie spożywały wielu tłuszczów nasyconych, te, które jadły więcej...

zobacz galerię

2. Sieć naczyń włosowatych

Naczynia włosowate tworzą sieci, najczęściej trójwymiarowe (dwuwymiarowe występują w błonie surowiczej jelit i w przegrodach międzypęcherzykowych płuc).

Kształt siatki włosowatej uzależniony jest od tkanki lub narządu, którą zaopatrują włosieniczki. Nie wszystkie naczynia włosowate są ponadto równomiernie wypełnione krwią, np. w mięśniu w stanie spoczynku na powierzchni 1 mm2 rozszerzonych jest 5 naczyń włosowatych, zaś w mięśniu pracującym lub objętym stanem zapalnym – aż 195.

Wyróżnia się dwa rodzaje naczyń włosowatych:

  • naczynia włosowate przewodzące (tworzą drogę dla krwi, która płynie z układu tętniczego do żylnego),
  • naczynia włosowate zwykłe.

Skurcz naczyń włosowatych uzależniony jest od układu nerwowego autonomicznego, a przepływ krwi regulowany jest przez komórki kurczliwe.

3. Funkcje naczyń włosowatych

Najważniejszą funkcją naczyń włosowatych jest pośredniczenie w wymianie materii między otaczającymi je tkankami a przepływającą przez nie krwią. Jest to możliwe dzięki biernej oraz czynnej przepuszczalności ścian naczyń włosowatych.

4. Choroby układu krwionośnego

Schorzenia struktur tego układu, a więc serca i naczyń krwionośnych: tętnic, żył i naczyń włosowatych, są najczęstszą przyczyną zgonów na świecie.

Wśród powszechnie występujących chorób układu krwionośnego wyróżnia się (uwzględniono podział na strukturę układu sercowo-naczyniowego):

5. Zespół Goodpasture’a

To rzadko występująca choroba autoimmunologiczna, atakująca nerki i płuca. Chorobę określa się jako układowe zapalenie naczyń. Zespół Goodpasture’a stanowi zagrożenie dla życia, gdyż bardzo szybko (nawet w ciągu kilku dni) prowadzi do niewydolności oddechowej i/lub niewydolności nerek.

Objawami zespołu Goodpasture’a są:

•    duszności,

•    suchy kaszel,

•    krwioplucie,

•    sinica.

Podstawowymi badaniami w przebiegu choroby są: morfologia (by wykryć przeciwciała anty-GBM), badanie moczu, RTG klatki piersiowej. W razie konieczności wykonuje się ponadto biopsję nerki i płuca.

Zespół Goodpasture’a leczy się z zastosowaniem glikokortykosteroidów oraz cyklofosfamidu. Wykonuje się ponadto plazmaferezę (metoda oczyszczania osocza krwi). Jeśli choroba nie zostanie zdiagnozowana w odpowiednim czasie, wówczas najczęściej dochodzi do nieodwracalnych zmian w nerkach i konieczne jest poddanie pacjenta dializom.

spis treści
rozwiń

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Ważne tematy