Nie warzywo, a sposób przygotowania
Trudno wskazać warzywa, które same w sobie "szkodzą wątrobie". Znacznie większe znaczenie ma sposób ich przygotowania i stopień przetworzenia. Nawet produkt uznawany za zdrowy może po smażeniu, panierowaniu czy połączeniu z tłustym sosem stać się źródłem dużej ilości kalorii, soli i tłuszczu.
Weźmy za przykład ziemniaki. Gotowane lub pieczone bez dużej ilości tłuszczu mogą bez problemu znaleźć się w prawidłowo zbilansowanej diecie. Jednak w postaci frytek czy chipsów znajdują się już na czarnej liście. Smażenie na głębokim tłuszczu zwiększa ich kaloryczność, a regularne spożywanie produktów bogatych w tłuszcze nasycone może sprzyjać odkładaniu się tłuszczu w wątrobie.
Podobnie jest w przypadku innych warzyw: kalafiora, cukinii, bakłażana czy innych podawanych w panierce. Ta podczas smażenia wchłania sporo tłuszczu, przez co lekkie warzywne danie zmienia się w ciężkostrawny posiłek. Wysoka temperatura sprzyja też powstawaniu niektórych związków, m.in. akrylamidu i produktów zaawansowanej glikacji.
Nie najlepszym wyborem są również mocno przetworzone produkty na bazie warzyw, np. pasty czy konserwy z warzywami w zalewie. Zawierają one dużo soli, a często także cukru, tłuszczu i innych dodatków, których nadmiar nie sprzyja zdrowiu wątroby. Dla organu zdecydowanie lepsze będą warzywa gotowane w wodzie lub na parze, duszone bez wcześniejszego obsmażania albo pieczone z niewielką ilością tłuszczu.
Kiedy potrzebna jest dieta lekkostrawna?
Sytuacja wygląda nieco inaczej u osób, które już chorują. Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej wskazuje, że w przewlekłych chorobach wątroby, gdy doszło do uszkodzenia narządu, wskazana jest dieta lekkostrawna. Ma ona ułatwiać trawienie i wchłanianie składników odżywczych poprzez odpowiedni dobór produktów oraz metod przygotowania potraw. Taki sposób żywienia stosuje się m.in. w niektórych chorobach wątroby, żołądka i jelit, podczas rekonwalescencji po zabiegach, w części chorób przebiegających z gorączką, a także wtedy, gdy występują problemy z tolerancją ciężkostrawnych potraw.
Podstawą w tej diecie jest odpowiednia obróbka produktów. Zamiast smażenia zaleca się gotowanie, gotowanie na parze, duszenie bez obsmażania i pieczenie. Często znaczenie ma także obieranie warzyw ze skórki, rozdrabnianie ich czy podawanie w formie puree.
Tych warzyw może lepiej unikać
W diecie lekkostrawnej część warzyw bywa ograniczana, ale nie dlatego, że bezpośrednio uszkadzają wątrobę. Powodem jest przede wszystkim to, że mogą być trudniejsze do strawienia, działać wzdymająco albo nasilać dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego.
Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej wśród produktów niewskazanych w diecie lekkostrawnej wymienia m.in. cebulę, por i czosnek, a także kapustę, kalafior, brukselkę oraz rzodkiewki. Ostrożność zaleca się również w przypadku surowego ogórka, papryki ze skórą i grzybów. Niewskazane mogą być także warzywa konserwowe, marynowane w occie oraz kiszone.
Nie oznacza to jednak, że lista ta będzie identyczna dla każdego. Tolerancja poszczególnych produktów jest indywidualna, a zakres ograniczeń powinien zależeć od rodzaju choroby, jej nasilenia i występujących objawów.
Źródło: WP abcZdrowie
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
Dziennikarka i reporterka specjalizującą się w tematyce zdrowotnej. Na co dzień przygotowuje materiały dotyczące chorób cywilizacyjnych, polityki zdrowotnej, profilaktyki zdrowotnej. Szczególnie bliskie są jej reportaże i tzw. human stories, pokazujące wpływ choroby i systemu ochrony zdrowia na życie ludzi.
