Naturalne wsparcie dla wątroby i lipidów. Obniża cholesterol i ogranicza stan zapalny
Dla jednych to smaczny dodatek do sałatki, dla innych trudne w obróbce warzywo o dziwnym wyglądzie. Karczoch rzadko trafia na polskie stoły, a szkoda, bo za jego niepozornymi, twardymi liśćmi kryje się wartościowa roślina.
Wsparcie dla trawienia
Karczoch od wieków był obecny w diecie mieszkańców basenu Morza Śródziemnego, gdzie ceniono go nie tylko za smak, ale i za wpływ na trawienie. Dziś zainteresowanie karczochem wraca. Najczęściej mówi się o ekstrakcie z liści, dostępnym w formie suplementów. Warto jednak pamiętać, że już samo warzywo dostarcza szeregu związków bioaktywnych, które mogą wspierać metabolizm i ogólną kondycję organizmu.
Jak wykorzystać karczochy w kuchni?
Jadalną częścią rośliny są przede wszystkim mięsiste łuski i dno kwiatostanu. Karczoch dostarcza błonnika, witaminy C, witaminy K, folianów oraz składników mineralnych, takich jak magnez i potas. Zawiera również polifenole, w tym cynarynę i kwas chlorogenowy, które wykazują działanie antyoksydacyjne.
Zawarte w karczochu substancje mogą pobudzać wydzielanie żółci, co ułatwia rozkład tłuszczów i zmniejsza uczucie ciężkości po posiłku. Błonnik dodatkowo wspiera perystaltykę jelit oraz pomaga regulować rytm wypróżnień. W randomizowanym badaniu opublikowanym w "Alimentary Pharmacology & Therapeutics" osoby z przewlekłą niestrawnością przyjmujące ekstrakt z liści karczocha zgłaszały wyraźne zmniejszenie objawów w porównaniu z grupą placebo.
Sposób na cholesterol
Wpływ karczocha na poziom cholesterolu to najlepiej przebadany kierunek jego działania. Zainteresowanie naukowców dotyczy głównie liści rośliny, które zawierają cynarynę, luteolinę oraz inne polifenole mogące oddziaływać na metabolizm lipidów w wątrobie.
Metaanaliza opublikowana w czasopiśmie "Phytotherapy Research" objęła dziewięć randomizowanych badań klinicznych oceniających wpływ ekstraktu z liści karczocha na profil lipidowy. Wyniki wskazywały na:
- istotne obniżenie poziomu cholesterolu całkowitego,
- redukcję frakcji LDL,
- spadek stężenia triglicerydów.
Efekt był najbardziej widoczny u osób z podwyższonym wyjściowym poziomem lipidów. Autorzy podkreślili jednak, że badania różniły się dawkami, czasem trwania oraz jakością metodologiczną, dlatego konieczne są dalsze, większe próby kliniczne.
Ochrona wątroby i działanie przeciwnowotworowe
W badaniach na modelach zwierzęcych obserwowano, że ekstrakty z liści karczocha mogą ograniczać stan zapalny oraz uszkodzenia komórek wątroby, zwłaszcza przy niealkoholowej stłuszczeniowej chorobie wątroby. Nie ma jednak wystarczających dowodów potwierdzających, że podobny efekt występuje u ludzi.
Badania laboratoryjne na liniach komórkowych wskazują, że związki obecne w karczochu mogą hamować wzrost niektórych komórek nowotworowych. Na obecnym etapie nie ma jednak dowodów, że spożywanie karczochów czy ich ekstraktów wspiera leczenie nowotworów.
Warzywo zamiast kapsułki
Jako warzywo karczoch jest uznawany za bezpieczny dla większości osób. Może jednak wywoływać reakcje alergiczne, zwłaszcza u osób uczulonych na rośliny z rodziny astrowatych. Ostrożność powinny zachować także osoby z niedrożnością dróg żółciowych.
W przypadku suplementów sytuacja wygląda inaczej. Preparaty z ekstraktem z karczocha nie podlegają tak ścisłej kontroli jak leki. Ich skład, dawka i jakość mogą się różnić w zależności od producenta. Dlatego przed ich stosowaniem warto skonsultować się z lekarzem, zwłaszcza jeśli przyjmujemy inne leki.
Źródło: Alimentary Pharmacology & Therapeutics, Phytotherapy Research, Nutrients
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
