Nowy napój budzi kontrowersje. Lekarze alarmują: To już nie jest piwo

W środku sezonu letniego, gdy problem nadużywania napojów procentowych tradycyjnie przybiera na sile, na półkach popularnych sklepów zadebiutował nowy produkt. Mowa o "piwie", które ma 17 proc. alkoholu. Dla porównania – klasyczny, jasny trunek chmielowy (np. lager lub pils) zawiera zazwyczaj od 3,5 proc. do ok. 6 proc. alkoholu.

– Puszka 500 ml o mocy 17 proc. zawiera około 67 g czystego alkoholu. To odpowiada mniej więcej: około 6,5–7 standardowym porcjom alkoholu (porcja to 10 g), około 5 kieliszkom wódki (40 ml, 40 proc.), około 5 kieliszkom wina (150 ml, 12 proc.), około 3,5 klasycznym piwom 500 ml o mocy 5 proc. – wylicza specjalistka chorób zakaźnych i ekspertka w dziedzinie hepatologii, dr n. med. Karolina Pyziak-Kowalska.

Promocja nowego produktu odbiła się szerokim echem w mediach społecznościowych.

"Dla mnie to po prostu patologia. [...] wrzucanie na rynek takich ulepków to po prostu dolewanie oliwy do ognia. Ograniczenie alkoholu do minimum uratowałoby mnóstwo osób przed nowotworami, chorobami serca, układu krążenia czy tragicznymi wypadkami. A my niestety robimy ogromny krok w tył" – czytamy na instagramowym profilu "prosta.dieta".

– Liczy się nie słowo "piwo" na etykiecie, lecz ilość czystego alkoholu w opakowaniu. "Piwo" o mocy 17 proc. dostarcza go znacznie więcej niż klasyczne piwo i dla organizmu działa bardziej jak mocny alkohol niż napój piwny. Taki poziom mocy uzyskuje się zwykle przez zamrażanie brzeczki (metoda eisbock), zastosowanie drożdży o wysokiej tolerancji na alkohol lub dodatek spirytusu, więc jest to produkt bliższy nalewce niż piwu – tłumaczy dr Pyziak-Kowalska.

– Każdy gram alkoholu, nieważne w jakiej postaci wypity, jest tak samo szkodliwy. Nieważne, czy pijemy piwo, wino czy wódkę. A "piwo", które zawiera 17 proc. alkoholu, piwem nie jest. Jeśli dalej będziemy iść w taką narrację, to niedługo piwem będziemy nazywać 32-procentowy trunek. Tylko po co? Żeby poczuć się lepiej, że nie pijemy mocnego alkoholu? Otóż drodzy państwo, pijecie. A szczególnie w lecie wypijamy setki tysięcy litrów alkoholu – podkreśla prof. Andrzej Fal, prezes Polskiego Towarzystwa Zdrowia Publicznego.

Eksperci wskazują, że 17 proc. "piwo" zawiera taką ilość alkoholu, której organizm nie zdąży zmetabolizować w ciągu kilku godzin. W praktyce alkohol bywa obecny we krwi jeszcze następnego dnia. Co po wypiciu takiego trunku dzieje się z organizmem?

– Szybko rośnie stężenie alkoholu we krwi. Warto dodać, że dwutlenek węgla przyspiesza opróżnianie żołądka, dlatego gazowany mocny alkohol, wypity szybko i schłodzony jak zwykłe piwo, daje wyższe i szybsze szczytowe stężenie we krwi niż ta sama dawka w formie niegazowanej. Alkohol hamuje pracę ośrodkowego układu nerwowego, pogarsza refleks, ocenę sytuacji i koordynację ruchową. Rośnie ryzyko urazów, zatruć alkoholowych oraz niebezpiecznych zachowań. U części osób pojawiają się zaburzenia rytmu serca, spadki ciśnienia czy nasilone odwodnienie – tłumaczy dr Pyziak-Kowalska.

– Reakcja organizmu jest proporcjonalna do ilości wypitego alkoholu. Tętno i ciśnienie wzrastają. Alkohol działa jako toksyna, szczególnie dla ośrodkowego układu nerwowego. W dłuższej perspektywie picie wysokoprocentowych trunków wyniszcza niemal każdy organ, a także zwiększa ryzyko rozwoju nowotworów. Nie zapominajmy też, że długotrwałe nadużywanie alkoholu często wywołuje również silne uzależnienie oraz rujnuje zdrowie psychiczne – wylicza prof. Fal.

Alkohol wpływa na cały organizm, jednak eksperci podkreślają, że narządem, który najbardziej "obrywa" po kontakcie z nim, jest wątroba.

– Wątroba odpowiada za metabolizm około 90 proc. spożytego alkoholu. Tak duża jednorazowa dawka stanowi dla niej znaczące obciążenie. Już pojedynczy epizod intensywnego picia prowadzi do przejściowego uszkodzenia hepatocytów i wzrostu aktywności enzymów wątrobowych. Regularne powtarzanie takich epizodów zwiększa ryzyko stłuszczenia wątroby, alkoholowego zapalenia wątroby, włóknienia i marskości. Alkohol działa toksycznie także na trzustkę, serce i mózg. Każdy narząd odczuwa jego działanie – podnosi dr Pyziak-Kowalska.

Eksperci przyznają, że promocje każdego alkoholu powinny być zakazane. Szczególnie piętnują wakacyjne akcje, takie jak np. "4 plus 4", "12 piw plus 12 gratis", które znajdziemy w popularnych dyskontach.

– Co do zasady reklama alkoholu powinna być całkowicie zakazana w przestrzeni publicznej, także z uwzględnieniem internetu. Ja wiem, że to nie jest prosta regulacja, a egzekwowanie tych przepisów może być jeszcze trudniejsze, ale powinna w końcu zapaść. Nie wiem, dlaczego w Polsce z tego zakazu wyłączono piwo, które jest obecnie reklamowane wszędzie – np. na piknikach rodzinnych czy imprezach sportowych. Trzeba to ostro nazwać patologią. Tę sytuację może uratować tylko edukacja. Jeżeli społeczeństwo nie będzie widziało nic złego w upijaniu się, to niestety takie promocje będą nadal święcić triumfy – mówi prof. Fal.

– Z punktu widzenia zdrowia publicznego takie promocje budzą poważne zastrzeżenia. Badania pokazują, że łatwiejsza dostępność i niższa cena alkoholu sprzyjają większemu spożyciu, zwłaszcza zakupom impulsywnym. W tanich, mocnych piwach kluczowy jest koszt za gram alkoholu, jeden z najniższych na rynku, co bezpośrednio napędza konsumpcję w grupach najbardziej wrażliwych. Promocje typu "12 plus 12 gratis" normalizują kupowanie bardzo dużych ilości alkoholu i zachęcają do częstszego picia – podsumowuje dr Pyziak-Kowalska.